Σημαντικές ανισορροπίες στον τρόπο με τον οποίο οι Έλληνες εργαζόμενοι χρηματοδοτούν τη μελλοντική τους σύνταξη αναδεικνύει η νέα έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ). Η έκθεση, με τίτλο «OECD Pensions Outlook 2026 – Are We Saving Enough for Retirement?», υπογραμμίζει πως οι μισθωτοί στην Ελλάδα επιβαρύνονται με ιδιαίτερα υψηλές υποχρεωτικές ασφαλιστικές εισφορές, ενώ οι ελεύθεροι επαγγελματίες ενδέχεται να λάβουν αισθητά χαμηλότερες συντάξεις λόγω των χαμηλών εισφορών τους.
Υψηλές υποχρεωτικές εισφορές για τους μισθωτούς
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει ο ΟΟΣΑ, οι μισθωτοί στην Ελλάδα καλούνται να καταβάλουν υποχρεωτικές ασφαλιστικές εισφορές για σύνταξη που είναι ιδιαίτερα υψηλές. Η επιβάρυνση αυτή είναι αξιοσημείωτη σε σύγκριση με άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες που αποτελούν μέλη του Οργανισμού.
Ειδικότερα, η έκθεση αναφέρει ότι το 2024, η μέση αποτελεσματική εισφορά στα υποχρεωτικά ή σχεδόν υποχρεωτικά συνταξιοδοτικά συστήματα των χωρών του ΟΟΣΑ ανερχόταν στο 18,8% για μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα με μέσες αποδοχές. Στην Ελλάδα, το αντίστοιχο ποσοστό ξεπερνούσε το 25%, τοποθετώντας τη χώρα μεταξύ εκείνων με τις μεγαλύτερες επιβαρύνσεις. Αυτή η διαφορά καταδεικνύει ότι ένα σημαντικό μέρος του κόστους εργασίας στην Ελλάδα διοχετεύεται στη χρηματοδότηση της υποχρεωτικής συνταξιοδοτικής ασφάλισης.
Η πρόκληση για τους ελεύθερους επαγγελματίες
Μία ακόμη μεγαλύτερη πρόκληση διαπιστώνεται για την κατηγορία των ελεύθερων επαγγελματιών. Η έκθεση του ΟΟΣΑ τονίζει ότι η καταβολή χαμηλών εισφορών από τους ελεύθερους επαγγελματίες κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την είσπραξη αισθητά χαμηλότερων συντάξεων στο μέλλον.
Αυτή η κατάσταση δημιουργεί ένα δυνητικό πρόβλημα για την επάρκεια των συνταξιοδοτικών τους αποδοχών, σε αντίθεση με την υψηλή επιβάρυνση των μισθωτών, αλλά με παρόμοιο τελικό αποτέλεσμα όσον αφορά την ανάγκη για πρόσθετη κάλυψη.
Περιορισμένη ανάπτυξη της συμπληρωματικής αποταμίευσης
Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ αναδεικνύουν ότι το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση. Ωστόσο, η συμπληρωματική αποταμίευση για τα χρόνια μετά τη συνταξιοδότηση δεν έχει αναπτυχθεί στον ίδιο βαθμό, κάτι που αποτελεί ένα βασικό εύρημα της έκθεσης.
Η περιορισμένη αυτή ανάπτυξη της προαιρετικής συνταξιοδοτικής κάλυψης σημαίνει ότι, παρά την υψηλή επιβάρυνση των μισθωτών, δεν υπάρχει αντίστοιχη πρόοδος σε μηχανισμούς που θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν πρόσθετο εισόδημα στους εργαζόμενους μετά την αποχώρησή τους από την εργασία. Αυτό αφήνει ένα σημαντικό κενό στην ολοκληρωμένη συνταξιοδοτική προστασία.
Χαμηλή συμμετοχή σε προαιρετικά συνταξιοδοτικά προγράμματα
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα της έκθεσης του ΟΟΣΑ είναι το χαμηλό ποσοστό συμμετοχής του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας σε προαιρετικά συνταξιοδοτικά προγράμματα. Το ποσοστό αυτό παραμένει κάτω από το 10% στην Ελλάδα, γεγονός που υποδηλώνει την περιορισμένη διάδοση αυτών των μορφών αποταμίευσης.
Στα προγράμματα αυτά περιλαμβάνονται και τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), τα οποία προσφέρουν στους ασφαλισμένους τη δυνατότητα να συγκεντρώνουν πρόσθετα συνταξιοδοτικά κεφάλαια. Η χαμηλή συμμετοχή σε τέτοια σχήματα περιορίζει τις επιλογές των εργαζομένων για ενίσχυση του μελλοντικού τους εισοδήματος κατά τη συνταξιοδότηση, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου η εξάρτηση από την υποχρεωτική ασφάλιση είναι σχεδόν απόλυτη.
Με πληροφορίες από: Newsit