Αλλαγές στον φόρο μεταβίβασης ακινήτων φέρνει νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών που κατατέθηκε στη Βουλή, καθώς προβλέπει ρητή εξαίρεση από τον αυξημένο συντελεστή 15% για τους αγοραστές που δικαιούνται απαλλαγή πρώτης κατοικίας. Η ρύθμιση αφορά συγκεκριμένα τους φορολογικούς κατοίκους χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, οι οποίοι αρχικά θα επιβαρύνονταν με τον εν λόγω συντελεστή. Η προσθήκη αυτή έγινε μετά τη διαβούλευση και συνδέεται με τους δικαιούχους της απαλλαγής πρώτης κατοικίας.
Η νέα ρύθμιση και η εξαίρεση
Το αρχικό κείμενο του νομοσχεδίου προέβλεπε ότι, όταν ένα φυσικό πρόσωπο είναι φορολογικός κάτοικος χώρας εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, η αγορά κατοικίας θα επιβαρυνόταν με φόρο 15% επί της φορολογητέας αξίας του ακινήτου. Ωστόσο, στο κατατεθέν σχέδιο, προστέθηκε μια παραπομπή στους δικαιούχους της απαλλαγής πρώτης κατοικίας, όπως αυτοί καθορίζονται στο άρθρο 42 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας.
Αυτή η προσθήκη έχει ως στόχο να προστατεύσει συγκεκριμένες κατηγορίες αγοραστών από τον πενταπλάσιο βασικό συντελεστή, διασφαλίζοντας ότι η υπαγωγή στον αυξημένο συντελεστή ξεκινά από τη φορολογική κατοικία του αγοραστή τη στιγμή της αγοράς, αλλά στη συνέχεια εξετάζεται η εξαίρεση που προστίθεται για τους δικαιούχους απαλλαγής πρώτης κατοικίας.
Η σημασία της διαβούλευσης
Η αλλαγή στον φόρο μεταβίβασης αποτελεί αποτέλεσμα της δημόσιας διαβούλευσης που προηγήθηκε. Σύμφωνα με την έκθεση διαβούλευσης, στο συγκεκριμένο άρθρο υποβλήθηκαν συνολικά 14 σχόλια. Από αυτά, τα εννέα αφορούσαν άμεσα την προστασία Ελλήνων πολιτών και άλλων δικαιούχων πρώτης κατοικίας από τον αυξημένο φόρο.
Τα σχόλια αυτά έγιναν δεκτά από το υπουργείο Οικονομικών, οδηγώντας στη διόρθωση του αρχικού κειμένου και την προσθήκη της ρητής εξαίρεσης. Η αποδοχή των παρατηρήσεων αναδεικνύει την ευαισθησία του νομοθέτη σε ζητήματα που αφορούν την απόκτηση πρώτης κατοικίας.
Ποιοι επηρεάζονται από την αλλαγή
Η νέα ρύθμιση έχει ιδιαίτερη σημασία για τους Έλληνες που ζουν και φορολογούνται εκτός Ευρώπης και σχεδιάζουν να αποκτήσουν σπίτι στην Ελλάδα. Η παραπομπή στο πλαίσιο της πρώτης κατοικίας συνδέει την προστασία τους με τη συγκεκριμένη ιδιότητα και τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος.
Ειδικότερα, η φορολογική κατοικία του αγοραστή τη στιγμή της αγοράς αποτελεί το αρχικό κριτήριο για την υπαγωγή στον αυξημένο συντελεστή. Ωστόσο, η προστιθέμενη εξαίρεση επιτρέπει την προστασία όσων πληρούν τις προϋποθέσεις για απαλλαγή πρώτης κατοικίας, ανεξαρτήτως του τόπου φορολογικής τους κατοικίας εκτός ΕΕ και ΕΟΧ.
Οι δικαιούχοι της απαλλαγής
Στις κατηγορίες προσώπων που περιλαμβάνονται στο άρθρο 42 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας, και ως εκ τούτου δικαιούνται την απαλλαγή, συγκαταλέγονται οι Έλληνες πολίτες, καθώς και οι ομογενείς που προέρχονται από την Αλβανία, την Τουρκία και τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Επίσης, δικαιούχοι είναι οι πολίτες κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
Επιπλέον, το πλαίσιο της απαλλαγής καλύπτει τους αναγνωρισμένους πρόσφυγες, καθώς και τους πολίτες τρίτων χωρών που έχουν αποκτήσει καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος στην Ελλάδα. Αυτές οι κατηγορίες προσώπων μπορούν να επωφεληθούν από την εξαίρεση, εφόσον πληρούν και τις λοιπές προϋποθέσεις του νόμου.
Προϋποθέσεις και αφορολόγητα όρια
Για την πλήρη εφαρμογή της απαλλαγής από τον φόρο μεταβίβασης, το πλαίσιο προϋποθέτει είτε μόνιμη κατοικία στην Ελλάδα είτε την πρόθεση εγκατάστασης στη χώρα. Σύμφωνα με τις οδηγίες της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) για τη χορήγηση της απαλλαγής, η εγκατάσταση μπορεί να πραγματοποιηθεί εντός δύο ετών από την ημερομηνία αγοράς του ακινήτου.
Επιπλέον, για την εξέταση της απαλλαγής, ελέγχονται και οι στεγαστικές ανάγκες της οικογένειας του αγοραστή. Συγκεκριμένα, εξετάζεται αν ο ίδιος ο αγοραστής, ο σύζυγός του ή τα ανήλικα παιδιά τους διαθέτουν ήδη κατοικία ή άλλο δικαίωμα που καλύπτει αυτές τις ανάγκες, με βάση τους όρους που προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία.
Όσον αφορά τα αφορολόγητα όρια για την αγορά πρώτης κατοικίας, αυτά φτάνουν τις 200.000 ευρώ για έναν άγαμο αγοραστή. Για τους έγγαμους, το αφορολόγητο όριο ανέρχεται στις 250.000 ευρώ. Για καθένα από τα δύο πρώτα παιδιά, προστίθενται επιπλέον 25.000 ευρώ στο αφορολόγητο ποσό.
Με πληροφορίες από: Newsit