Η ακρίβεια στα ενοίκια, τα τρόφιμα και τα καύσιμα πιέζει έντονα τα ελληνικά νοικοκυριά, μετατρέποντας το οικονομικό πρόβλημα σε ζήτημα με σαφές πολιτικό κόστος. Οι πολίτες δεν τρομάζουν απλά από το ποσοστό του πληθωρισμού, αλλά βιώνουν σημαντικές απώλειες στο πραγματικό τους εισόδημα, γεγονός που οδηγεί σε έντονες αντιδράσεις.
Η ακρίβεια και το πολιτικό της κόστος
Η κοινωνία δεν αντιμετωπίζει απλώς με ανησυχία τον πληθωρισμό του Οκτωβρίου, ο οποίος έφτασε το 5,6%, αλλά βιώνει δραματικές αυξήσεις σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες. Συγκεκριμένα, οι τιμές στα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά 70%, στο κρέας κατά 60% και στα καύσιμα κατά 50%.
Τα εκλογικά αποτελέσματα στις ΗΠΑ λειτουργούν ως υπενθύμιση ότι η οικονομία αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τους ψηφοφόρους. Γίνεται φανερό ότι η ακρίβεια είναι ένα ζήτημα με το οποίο δεν μπορεί κανείς να «παίξει», καθώς κινητοποιεί τους πολίτες και επηρεάζει τις πολιτικές επιλογές τους.
Επιδράσεις στον κρατικό προϋπολογισμό και τα νοικοκυριά
Ο πληθωρισμός έχει οδηγήσει σε αύξηση των φορολογικών εσόδων του κράτους, κυρίως μέσω του ΦΠΑ και του φόρου μισθωτών. Παράλληλα, μειώνει το κλάσμα του χρέους, χωρίς ωστόσο να αυξάνει το κόστος για μισθούς και συντάξεις.
Τόσο οι μισθοί στο δημόσιο όσο και οι συντάξεις, ειδικά οι επικουρικές, το εφάπαξ και όσοι έχουν προσωπική διαφορά, έχουν αποσυνδεθεί από τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι συνταξιούχοι να βλέπουν αμείωτες απώλειες στο πραγματικό και διαθέσιμο εισόδημά τους για 17 χρόνια, με σχετικά χλιαρές αντιδράσεις σε σχέση με το μέγεθος των απωλειών.
Το φαινόμενο της νομισματοποίησης του χρέους
Η αύξηση των εσόδων και η μείωση του πραγματικού εισοδήματος των καταναλωτών συνδέονται με την αφαίμαξη που προκαλεί η ακρίβεια, λόγω των υποδεέστερων αναπροσαρμογών στις αμοιβές σε σχέση με τον Δείκτη Τιμών. Επιπλέον, η απληστία των ολιγοπωλίων συμβάλλει στη διαμόρφωση των τιμών.
Λόγω του πληθωρισμού, το ονομαστικό ΑΕΠ έχει ξεπεράσει τα 255 δισ. ευρώ, ενώ το 2009 βρισκόταν κοντά στα 224 δισ. ευρώ. Ωστόσο, το πραγματικό ΑΕΠ σήμερα είναι λίγο πάνω από 200 δισ. ευρώ. Αυτή η διαφορά των 50 δισ. ευρώ αθροίζεται στον παρονομαστή, μειώνοντας έτσι το κλάσμα του χρέους, μια διαδικασία που ονομάζεται νομισματοποίηση ή πληθωρισμός του χρέους.
Με την ακρίβεια, και με τη συμβολή των ολιγοπωλίων, η κυβέρνηση επιτυγχάνει αύξηση των εσόδων, παρουσιάζει πρωτογενή πλεονάσματα και προπληρώνει χρέος. Ταυτόχρονα, η νομισματοποίηση του χρέους μειώνει το κλάσμα της εξάρτησης από τις αγορές.
Διεύρυνση ελλείμματος και διεθνείς συγκρίσεις
Η ακρίβεια, σε συνδυασμό με την έλλειψη ανταγωνιστικότητας του ιδιωτικού τομέα, αποτελεί μια ακόμη αιτία για τη διεύρυνση του ελλείμματος στο ισοζύγιο εξωτερικών πληρωμών. Το έλλειμμα προσεγγίζει τα 18 δισ. ευρώ, παρά την εισροή κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης (ΤΑΑ) μέχρι το τέλος του έτους.
Μια ανάλογη τακτική, τηρουμένων των αναλογιών, εφάρμοσε και ο Ντόναλντ Τραμπ στην Αμερική, ειδικά με τον πόλεμο στον Κόλπο και τις κυρώσεις στους ρωσικούς υδρογονάνθρακες. Προκειμένου να πουλήσει αμερικανικό υγροποιημένο αέριο, το οποίο τιμολογείται ακριβότερα, έφερε την ακρίβεια και στο εσωτερικό της χώρας του.
Με πληροφορίες από: ieidiseis.gr