Ο ελληνικός πληθωρισμός καταγράφει νέα άνοδο, φτάνοντας στο 5,6% σύμφωνα με τις προκαταρκτικές μετρήσεις της Eurostat, ένα ποσοστό που παραμένει αισθητά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ενώ η κυβέρνηση ανακοινώνει την παράταση της «πρωτοβουλίας μείωσης τιμών» στα σούπερ μάρκετ έως τις 31 Δεκεμβρίου, η καθημερινότητα των πολιτών στα ράφια δείχνει μια διαφορετική εικόνα. Οι αυξήσεις στις τιμές των βασικών αγαθών συνεχίζουν να εξανεμίζουν τα εισοδήματα, με τις κυβερνητικές παρεμβάσεις να χαρακτηρίζονται ως «μέτρα-ασπιρίνες» που μοιάζουν με σταγόνα στον ωκεανό.
Υψηλός πληθωρισμός και δομικές πιέσεις
Η εμμονή του πληθωρισμού σε υψηλά επίπεδα, με τον δείκτη να κινείται σταθερά στο 5,6%, υποδηλώνει ότι οι πιέσεις στην ελληνική οικονομία δεν είναι απλώς συγκυριακές, αλλά έχουν δομικό χαρακτήρα. Το κόστος διατροφής και ενέργειας αποτελεί βασικό παράγοντα αυτής της κατάστασης. Τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα και τα είδη πρώτης ανάγκης συνεχίζουν να καταγράφουν ανοδική πορεία, γεγονός που συρρικνώνει διαρκώς την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Οι πολίτες βλέπουν τα εισοδήματά τους να εξανεμίζονται πριν καν τελειώσει ο μήνας, καθώς οι τιμές των απαραίτητων αγαθών ανεβαίνουν συνεχώς. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα ασφυκτικό περιβάλλον για την οικονομία των νοικοκυριών, τα οποία δυσκολεύονται να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες.
Η Ελλάδα σε δυσμενή θέση έναντι της Ευρώπης
Η σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο αναδεικνύει την Ελλάδα σε πρωταθλήτρια της ακρίβειας, καθώς ο πληθωρισμός στην Ευρώπη έχει αποκλιμακωθεί κοντά στο 4%. Αυτή η διαφορά αποκαλύπτει την αδυναμία των ελεγκτικών μηχανισμών της χώρας να τιθασεύσουν τα ολιγοπώλια και τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές που παρατηρούνται στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Η αδυναμία αυτή έχει ως αποτέλεσμα οι καταναλωτές να επωμίζονται το βάρος των αυξήσεων, χωρίς να υπάρχει ουσιαστική προστασία από τις πιέσεις της αγοράς. Η συνεχιζόμενη άνοδος των τιμών στα βασικά είδη διατροφής και πρώτης ανάγκης επιβαρύνει δυσανάλογα τα ελληνικά νοικοκυριά σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Τα μέτρα για τα σούπερ μάρκετ ως «σταγόνα στον ωκεανό»
Η επέκταση της συμφωνίας με τα σούπερ μάρκετ για τη διατήρηση μειωμένων τιμών σε μια ευρεία λίστα κωδικών παρουσιάζεται από το υπουργείο ως μια ανάσα ανακούφισης για τους καταναλωτές. Ωστόσο, στην πράξη, αυτή η πρωτοβουλία θεωρείται μια σταγόνα μπροστά στον οδοστρωτήρα της ακρίβειας που βιώνουν οι πολίτες καθημερινά.
Οι μειώσεις που ανακοινώνονται, της τάξης του 5% έως 15%, αφορούν συχνά προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας ή κωδικούς χαμηλής κατανάλωσης. Την ίδια στιγμή, τα βασικά είδη διατροφής, τα απορρυπαντικά και τα είδη προσωπικής υγιεινής καταγράφουν σωρευτικές αυξήσεις-μαμούθ τα τελευταία χρόνια, καθιστώντας τις ανακοινωθείσες μειώσεις «ψευδεπίγραφες» για το μέσο νοικοκυριό.
Το φαινόμενο του «shrinkflation»
Ένα επιπλέον φαινόμενο που επιβαρύνει τους καταναλωτές είναι το «shrinkflation». Ακόμη και όταν η ονομαστική τιμή ενός προϊόντος παραμένει σταθερή ή μειώνεται ελαφρά, οι καταναλωτές πληρώνουν στην πραγματικότητα περισσότερα για λιγότερη ποσότητα. Αυτό συμβαίνει επειδή τα γραμμάρια ανά συσκευασία έχουν μειωθεί αθόρυβα από τις πολυεθνικές εταιρείες.
Αυτή η πρακτική, σε συνδυασμό με τις γενικότερες αυξήσεις, οδηγεί σε περαιτέρω συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης, καθώς οι πολίτες καλούνται να πληρώσουν την ίδια ή και υψηλότερη τιμή για μικρότερο προϊόν, χωρίς να το αντιληφθούν άμεσα.
Δραματική συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος
Με το διαθέσιμο εισόδημα να έχει συρρικνωθεί δραματικά και την ακρίβεια να καλπάζει στο 5,6%, οι πολίτες αναγκάζονται να περικόψουν ακόμη και τα απολύτως απαραίτητα από τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Οι οριζόντιες παρατάσεις μέτρων εθελοντικού χαρακτήρα στα σούπερ μάρκετ δεν αρκούν για να αναχαιτίσουν την κρίση που βιώνουν τα νοικοκυριά.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, κρίνεται απαραίτητη η εφαρμογή γενναίων ελέγχων στην αγορά, η πάταξη της κερδοσκοπίας και η πραγματική ενίσχυση του εισοδήματος των πολιτών. Χωρίς αυτές τις παρεμβάσεις, η ακρίβεια θα εξακολουθεί να αποτελεί το μεγαλύτερο κοινωνικό πρόβλημα της χώρας, επηρεάζοντας την ποιότητα ζωής χιλιάδων νοικοκυριών.
Με πληροφορίες από: Topontiki