Οικονομία

Η ελληνική οικονομία σε διπλή εικόνα: αυξανόμενα κρατικά έσοδα και πιέσεις στα νοικοκυριά

Newsroom
04-11-26

Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (ΕΔΣ), στην Φθινοπωρινή Έκθεση 2026, τονίζει ότι η διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας και η προστασία των δημοσιονομικών επιδόσεων αποτελούν βασική προϋπόθεση για την οικονομική ανθεκτικότητα και τη μετατροπή της σε διατηρήσιμη μακροχρόνια ανάπτυξη. Η έκθεση επισημαίνει ότι με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται ο απαραίτητος δημοσιονομικός χώρος για την αποτελεσματική στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Ωστόσο, η εικόνα που παρουσιάζεται δεν είναι ενιαία για όλους τους πολίτες και την οικονομία.

Η διπλή εικόνα της ελληνικής οικονομίας

Η Φθινοπωρινή Έκθεση 2026 του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου αναδεικνύει μια διπλή όψη της ελληνικής οικονομίας. Από τη μία πλευρά, η άνοδος των τιμών συμβάλλει στην ενίσχυση των εισπράξεων από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) και στην ταχύτερη αποκλιμάκωση του λόγου του χρέους προς το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ).

Την ίδια στιγμή, τα νοικοκυριά βρίσκονται αντιμέτωπα με μια σχεδόν μηδενική αύξηση των πραγματικών αποδοχών τους, γεγονός που οδηγεί σε επιβράδυνση της κατανάλωσης. Αυτή η συνύπαρξη θετικών δημοσιονομικών επιδόσεων του κράτους με τις πιέσεις στο διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών αποτελεί ένα κεντρικό συμπέρασμα της έκθεσης.

Σταθερή αναπτυξιακή πορεία

Παρά τις προκλήσεις, η ελληνική οικονομία διατηρεί μια σταθερή αναπτυξιακή πορεία, με τον μέσο ρυθμό μεγέθυνσης να κινείται γύρω στο 2%. Συγκεκριμένα, το πραγματικό ΑΕΠ κατέγραψε αύξηση κατά 2,1% το έτος 2025, ενώ στο πρώτο εξάμηνο του 2026 η αύξηση διαμορφώθηκε στο 1,9%.

Οι προβλέψεις του ΕΔΣ για το μέλλον είναι επίσης θετικές, καθώς εκτιμά μεγέθυνση 1,9% για το σύνολο του 2026 και 2,0% για το 2027. Οι ρυθμοί αυτοί είναι ταχύτεροι σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ευρωζώνης, υπογραμμίζοντας την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας.

Βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών

Η πρόοδος της οικονομίας αντικατοπτρίζεται και στα δημοσιονομικά μεγέθη της χώρας. Το δημόσιο χρέος παρουσίασε σημαντική μείωση, υποχωρώντας κατά 9,4 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2025. Για το τρέχον έτος, 2026, εκτιμάται περαιτέρω υποχώρηση κατά 7,9 μονάδες.

Παράλληλα, το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,6% του ΑΕΠ για το 2026 και στο 3,3% για το 2027. Αυτά τα αποτελέσματα επιτυγχάνονται, σύμφωνα με το ΕΔΣ, παρά την εφαρμογή μέτρων στήριξης για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας.

Παράγοντες που συμβάλλουν στην επίδοση

Τα θετικά δημοσιονομικά αποτελέσματα οφείλονται σε μια σειρά παραγόντων. Κυριότεροι εξ αυτών είναι η συνολική ανάπτυξη της οικονομίας, η βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης των πολιτών και των επιχειρήσεων, καθώς και ο περιορισμός της φοροδιαφυγής.

Επιπλέον, η βελτίωση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο, καθώς συμβάλλει στη συγκράτηση του κόστους δανεισμού. Όλοι αυτοί οι παράγοντες συντελούν στην ενίσχυση της δημοσιονομικής θέσης της Ελλάδας.

Επανεμφάνιση πληθωριστικών πιέσεων

Παρά τη θετική αναπτυξιακή εικόνα, οι πληθωριστικές πιέσεις επανήλθαν το 2026, με την ενέργεια να βρίσκεται στο επίκεντρο. Ο μέσος εναρμονισμένος πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3,6% κατά το οκτάμηνο Ιανουαρίου-Αυγούστου του 2026, έναντι 3,2% την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Ο πληθωρισμός κορυφώθηκε στο 4,9% τον Μάιο και στη συνέχεια υποχώρησε στο 3,7% τον Αύγουστο. Την ίδια περίοδο, ο δομικός πληθωρισμός ανήλθε στο 3,2%, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι ανατιμήσεις δεν περιορίζονται μόνο στην ενέργεια, στα τρόφιμα και στα καύσιμα, αλλά έχουν επεκταθεί σε ένα ευρύτερο φάσμα αγαθών και υπηρεσιών.

Μετά την κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, οι τιμές ενέργειας στην Ελλάδα κατέγραψαν αύξηση κατά μέσο όρο 10,6% στο οκτάμηνο, ποσοστό υψηλότερο από το 6,6% που παρατηρήθηκε στην ευρωζώνη.

Με πληροφορίες από: Topontiki