Μια σειρά μέτρων που παρέμειναν ανεφάρμοστα στον κλάδο των καυσίμων απαριθμεί απόφαση που εξέδωσε η Αρχή Ανταγωνισμού, μετά από εκτενή έρευνα που διενήργησε τα τελευταία χρόνια. Η έρευνα αυτή οδήγησε στη διαπίστωση ότι δεν επικρατούν συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού στην ελληνική αγορά καυσίμων, ωθώντας την Αρχή να προτείνει μια δέσμη μέτρων. Η τελική απόφαση δημοσιεύτηκε σε ΦΕΚ τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026, φέρνοντας στο φως τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις της.
Η έρευνα της αρχής ανταγωνισμού και οι διαπιστώσεις
Η σχετική έρευνα της Αρχής Ανταγωνισμού ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2022 με σκοπό να εξετάσει ενδελεχώς τον κλάδο των πετρελαιοειδών. Ειδικότερα, στόχος της ήταν να αξιολογήσει εάν επικρατούν συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού στα τρία βασικά στάδια παραγωγής και διανομής: τη διύλιση, την εμπορία και τη λιανική διάθεση.
Η εξέταση αφορούσε συγκεκριμένα τις αγορές της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων, του πετρελαίου κίνησης και του πετρελαίου θέρμανσης στην ελληνική επικράτεια. Μετά από διαβούλευση με τον κλάδο και την προετοιμασία σχετικής έκθεσης, η Αρχή Ανταγωνισμού διαπίστωσε ότι δεν υφίστανται συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού, οδηγώντας στην πρόταση μιας δέσμης μέτρων που κρίθηκαν απολύτως αναγκαία.
Το περιθώριο διύλισης στο μικροσκόπιο
Μία από τις πλέον ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις που προέκυψαν από τη μεθοδολογία της Αρχής Ανταγωνισμού αφορά το περιθώριο διύλισης. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, το περιθώριο διύλισης στην Ελλάδα παρουσιάζει αύξηση ανεξάρτητα από τις μεταβολές στην τιμή του αργού πετρελαίου.
Αυτό παρατηρείται τόσο όταν η τιμή του αργού πετρελαίου μειώνεται, ως αποτέλεσμα της πανδημίας και των περιοριστικών μέτρων που προκάλεσαν σοκ στη ζήτηση, όσο και όταν η τιμή του αργού πετρελαίου αυξάνεται, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία που οδήγησε σε σοκ προσφοράς. Η επισήμανση αυτή, αν και δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε έλλειψη ανταγωνισμού, συνεκτιμήθηκε στην τελική εκτίμηση για τις συνθήκες που επικρατούν στην εγχώρια αγορά.
Διαφάνεια στις τιμές των διυλιστηρίων και ο κίνδυνος συμπαιγνίας
Ένα ακόμη ζήτημα που τέθηκε στο πλαίσιο της έρευνας αφορά τη διαφάνεια στις τιμές των διυλιστηρίων. Η Αρχή Ανταγωνισμού τονίζει ότι, παρόλο που υπάρχει αρκετή διαφάνεια με την καθημερινή δημοσίευση των τιμών, αυτή η πρακτική εμπεριέχει τον κίνδυνο σιωπηρής συμπαιγνίας.
Ο κίνδυνος αυτός προκύπτει εφόσον το ένα διυλιστήριο γνωρίζει τις τιμές που ανακοινώνει το άλλο, κάτι που μπορεί να επηρεάσει τη διαμόρφωση των τιμών στην αγορά. Για τον λόγο αυτό, ζητήθηκε η γνωστοποίηση των τιμών να πραγματοποιείται μέσω εξατομικευμένης επικοινωνίας με τις εταιρείες εμπορίας, χωρίς τη δημόσια δημοσιοποίησή τους, ώστε να περιοριστεί ο εν λόγω κίνδυνος.
Εξελίξεις στο παρατηρητήριο τιμών λιανικής
Στο πεδίο της λιανικής διάθεσης των καυσίμων, η Αρχή Ανταγωνισμού θεωρεί επιτακτική την ανάγκη μετεξέλιξης του Παρατηρητηρίου Τιμών καυσίμων. Η πρόταση είναι να αναβαθμιστεί ο τρόπος λειτουργίας του, ώστε να ενισχυθεί περαιτέρω η διαφάνεια και να διευκολυνθούν οι οδηγοί.
Προτείνεται τα νούμερα να ανεβαίνουν σε πραγματικό χρόνο σε μια σύγχρονη εφαρμογή, παρέχοντας άμεση και ακριβή πληροφόρηση στους καταναλωτές. Αυτή η εξέλιξη κρίνεται απαραίτητη για την αποτελεσματικότερη λειτουργία της αγοράς και την ενίσχυση του ανταγωνισμού.
Σύσταση ανεξάρτητου φορέα για τα αποθέματα ασφαλείας
Τέλος, η Αρχή κρίνει απαραίτητη τη σύσταση ενός Ανεξάρτητου Κεντρικού Φορέα Διατήρησης Αποθεμάτων Ασφαλείας (ΚΦΔΑ), όσον αφορά τους αποθηκευτικούς χώρους των καυσίμων. Ο φορέας αυτός θα έχει ως κύριο μέλημα τη διασφάλιση των αποθεμάτων και την ομαλή λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Ο προτεινόμενος ΚΦΔΑ θα τελεί υπό την εποπτεία της ΡΑΑΕΥ, διασφαλίζοντας την ανεξαρτησία και την αποτελεσματικότητα των λειτουργιών του. Η απόφαση της Αρχής Ανταγωνισμού απαριθμεί επίσης μέτρα που είχαν ζητηθεί σε παλαιότερη περίοδο και παρέμειναν ανεφάρμοστα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για άμεση εφαρμογή των νέων προτάσεων.
Με πληροφορίες από: Newsit