Η ελληνική οικονομία συνεχίζει να πλήττεται από το φαινόμενο της φοροδιαφυγής, το οποίο, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία και εκτιμήσεις οικονομικών φορέων, κινείται σε επίπεδα βιομηχανικής κλίμακας. Το συνολικό μέγεθος της φοροδιαφυγής υπολογίζεται σταθερά μεταξύ 11 και 16 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως, ποσό που αντιστοιχεί σε ένα σημαντικό ποσοστό του ΑΕΠ, έως και 20% περίπου. Η ευρύτερη παραοικονομία αγγίζει ακόμη υψηλότερα μεγέθη, δημιουργώντας μια «μαύρη τρύπα» που επηρεάζει τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις συνεπείς επιχειρήσεις.
Το μέγεθος της σκιώδους οικονομίας
Ενώ η πλειονότητα των νοικοκυριών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων αντιμετωπίζει πιέσεις από τον πληθωρισμό και τη φορολογική ασφυξία, η σκιώδης οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται. Οι θεσμικές εκτιμήσεις υποδεικνύουν ότι τα 11 με 16 δισεκατομμύρια ευρώ που χάνονται κάθε χρόνο από τη φοροδιαφυγή, στερούν από το κράτος κρίσιμους πόρους.
Αυτοί οι πόροι θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε τομείς όπως η Υγεία, η Παιδεία ή ακόμα και στη μείωση των φόρων για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Η ύπαρξη ενός τόσο μεγάλου αδήλωτου κομματιού της οικονομίας δημιουργεί ένα περιβάλλον αθέμιτου ανταγωνισμού.
Οι πρόσφατες αποκαλύψεις και οι δικογραφίες
Οι πρόσφατες επιχειρήσεις των ελεγκτικών μηχανισμών, όπως αυτές της ΑΑΔΕ και του ελληνικού «FBI», έφεραν στο φως το εύρος της φοροδιαφυγής σε γνωστές αλυσίδες και brands του retail και της εστίασης. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η Pizza Fan και το Χωριάτικο, υποθέσεις που ανέδειξαν τον τρόπο λειτουργίας της φοροδιαφυγής με όρους βιομηχανικής κλίμακας.
Οι δικογραφίες που βρίσκονται σε εξέλιξη και οι οικονομικοί έλεγχοι αποκαλύπτουν εντυπωσιακά μεγέθη. Μόνο στις υποθέσεις που απασχόλησαν τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, τα διαφυγόντα κέρδη και η συνολική φοροδιαφυγή εκτιμάται ότι υπερβαίνουν τα 100 με 125 εκατομμύρια ευρώ. Στις απάτες αυτές εμπλέκονται δεκάδες ή και εκατοντάδες διασυνδεδεμένες εταιρείες – προπετάσματα, γνωστές και ως «αχυράνθρωποι» ή ΙΚΕ.
Οι μεθοδολογίες της συστηματικής απόκρυψης
Η μεθοδολογία που χρησιμοποιείται από τα κυκλώματα φοροδιαφυγής είναι πολύπλοκη και περιλαμβάνει διάφορες τεχνικές. Μία από αυτές είναι η ψηφιακή αλλοίωση εσόδων, όπου γίνεται χρήση παράλληλων, «πειραγμένων» λογισμικών και κρυφών servers.
Αυτά τα συστήματα έχουν τη δυνατότητα να διαγράφουν εν κινήσει εκατοντάδες χιλιάδες αποδείξεις και παραγγελίες, χωρίς να αφήνουν κανένα αποτύπωμα στα επίσημα συστήματα myDATA. Επιπλέον, παρατηρείται η χρήση εικονικών τιμολογίων και ξεπλύματος χρήματος, μέσω δικτύων χονδρεμπορίου και εστίασης. Σε αυτά τα δίκτυα διακινούνταν εικονικές συναλλαγές δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ, με τα κεφάλαια να «καθαρίζονται» μέσω αγορών ακινήτων ή επενδύσεων στο εξωτερικό.
Οι συνέπειες για την υγιή επιχειρηματικότητα
Η συστηματική απόκρυψη τζίρου δημιουργεί συνθήκες καθεστωτικού αθέμιτου ανταγωνισμού, πλήττοντας σοβαρά τις νόμιμες επιχειρήσεις. Μια τυπική, νόμιμη συνοικιακή επιχείρηση εστίασης ή καφέ, η οποία πληρώνει κανονικά τον ΦΠΑ, τον φόρο εισοδήματος, τις ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων και τα υψηλά τιμολόγια ενέργειας, αδυνατεί να ανταγωνιστεί στην αγορά εταιρείες που λειτουργούν με μηδενικό ή ελαχιστοποιημένο φορολογικό κόστος.
Αυτή η κατάσταση υπονομεύει την υγιή επιχειρηματικότητα και στρεβλώνει την αγορά. Η πάταξη αυτών των κυκλωμάτων δεν αποτελεί απλώς μια πράξη δημοσιονομικής δικαιοσύνης, αλλά κρίνεται ως απαραίτητη προϋπόθεση για την ίδια την επιβίωση των νόμιμων επιχειρήσεων στην Ελλάδα.
Με πληροφορίες από: Topontiki