Η Κριστίν Λαγκάρντ γνωστοποίησε την πρόθεσή της να παραιτηθεί από την προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) στις 7 Φεβρουαρίου 2027. Η αποχώρηση αυτή θα πραγματοποιηθεί εννέα μήνες νωρίτερα από την προγραμματισμένη λήξη της θητείας της, η οποία επρόκειτο κανονικά να ολοκληρωθεί τον Οκτώβριο του 2027. Η απόφαση αυτή επισπεύδει τις εξελίξεις για τη διαδοχή στην κορυφή της ΕΚΤ, σε μια περίοδο που η Γαλλία οδεύει προς τις προεδρικές εκλογές της άνοιξης.
Η πρόωρη αποχώρηση και η σημασία της
Η πρόωρη αποχώρηση της Κριστίν Λαγκάρντ από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, στις 7 Φεβρουαρίου 2027, έχει ιδιαίτερη σημασία για τη γαλλική πολιτική σκηνή. Ο χρόνος της παραίτησης είναι κρίσιμος για τον Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος δεν μπορεί να διεκδικήσει τρίτη συνεχόμενη θητεία. Η συγκυρία αυτή του δίνει τη δυνατότητα να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις για έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς θεσμούς της Ευρώπης, πριν παραδώσει την εξουσία.
Η χρονική αυτή σύνδεση αναζωπυρώνει ερωτήματα σχετικά με το παρασκήνιο της απόφασης. Τίθεται το ζήτημα αν πρόκειται για προσωπική επιλογή της κ. Λαγκάρντ ή για μια εξέλιξη που επιτρέπει στον Γάλλο πρόεδρο να διατηρήσει επιρροή στη χάραξη της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής μετά την αποχώρησή του από το Ελιζέ. Μέχρι στιγμής, η χρονική σύνδεση είναι σαφής, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για να αποδείξει ότι οι πολιτικές εξελίξεις στη Γαλλία αποτελούν τον λόγο της απόφασης.
Η διαδικασία διαδοχής στην ΕΚΤ
Η διαδικασία για την επιλογή του επόμενου προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας έχει ήδη ξεκινήσει. Ο Αντόνιο Κόστα, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ενημερώθηκε από την Κριστίν Λαγκάρντ για την πρόθεσή της να παραιτηθεί και δήλωσε ότι η διαδικασία για τον διορισμό του διαδόχου της θα αρχίσει άμεσα και θα προχωρήσει χωρίς καθυστέρηση.
Σύμφωνα με το άρθρο 283 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο νέος πρόεδρος θα επιλεγεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με ενισχυμένη ειδική πλειοψηφία. Η διαδικασία περιλαμβάνει τη σύσταση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ. Η επίσημη διαδικασία ξεκινά με την υποβολή υποψηφίων από τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης. Οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης, στο πλαίσιο του Eurogroup, συζητούν τα ονόματα και επιδιώκουν να συμφωνήσουν σε έναν υποψήφιο. Στη συνέχεια, το Συμβούλιο της ΕΕ διατυπώνει σύσταση προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Πριν από τον τελικό διορισμό, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ γνωμοδοτούν, έπειτα από διαβούλευση. Η τελική απόφαση λαμβάνεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, σε σύνθεση των κρατών της ευρωζώνης.
Πιθανοί υποψήφιοι και κριτήρια επιλογής
Για την επιλογή του νέου προέδρου της ΕΚΤ, απαιτείται η στήριξη τουλάχιστον 16 κρατών από τις 21 χώρες της ευρωζώνης, τα οποία πρέπει να εκπροσωπούν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού της ευρωζώνης, για να επιτευχθεί η ενισχυμένη ειδική πλειοψηφία. Ο υποψήφιος πρέπει να είναι υπήκοος κράτους-μέλους της ευρωζώνης και να διαθέτει αναγνωρισμένο κύρος και επαγγελματική εμπειρία σε νομισματικά ή τραπεζικά θέματα. Η θητεία του νέου προέδρου θα είναι οκταετής και μη ανανεώσιμη.
Ως επικρατέστεροι υποψήφιοι για τη θέση εμφανίζονται ο πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας, Κλαας Κνοτ, και ο πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ισπανίας, Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος. Ωστόσο, η ΕΚΤ επιβεβαίωσε ότι ο διάδοχός της κ. Λαγκάρντ θα επιλεγεί βάσει της διαδικασίας του άρθρου 283, χωρίς να έχει ανακοινωθεί επίσημα κάποιος υποψήφιος μέχρι στιγμής.
Δηλώσεις και παρασκήνιο της απόφασης
Η Κριστίν Λαγκάρντ ενημέρωσε τους συναδέλφους της και το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ για την απόφασή της. Σε δήλωσή της, ανέφερε: «μόλις ενημέρωσα τους συναδέλφους μου ότι θα παραιτηθώ από τη θέση της προέδρου της ΕΚΤ στις 7 Φεβρουαρίου 2027». Πρόσθεσε ότι «αποτέλεσε πηγή μεγάλης υπερηφάνειας να υπηρετήσω αυτό το ίδρυμα» και ευχαρίστησε όλους όσους τη στήριξαν σε αυτό το ταξίδι τα τελευταία επτά χρόνια.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ έδωσε επίσης μια διευκρίνιση για την εμφάνισή της στο βίντεο που δημοσίευσε, όπου φαίνονταν επιθέματα στο πρόσωπό της. Όπως είπε, «απλώς για να αποφύγω οποιοδήποτε κουτσομπολιό στα κοινωνικά δίκτυα», τα επιθέματα οφείλονταν σε μια μικρή επέμβαση νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, προσθέτοντας την παρότρυνση «Ακολουθήστε τις οδηγίες του γιατρού και ελέγξτε τακτικά το δέρμα σας». Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, αναγνώρισε με σεβασμό την απόφασή της και την ευχαρίστησε για την αφοσίωσή της ως προέδρου της ΕΚΤ από τον Νοέμβριο του 2019. Επεσήμανε ότι η κ. Λαγκάρντ ηγήθηκε της ΕΚΤ με ισχυρή αίσθηση καθήκοντος και ευθύνης, παρέχοντας σταθερή και αποφασιστική καθοδήγηση σε αβέβαιες εποχές, όπως η παγκόσμια πανδημία, ο πόλεμος στην Ευρώπη, οι ενεργειακές κρίσεις και οι πληθωριστικές πιέσεις, συμβάλλοντας στη διασφάλιση της σταθερότητας και της ανθεκτικότητας της ευρωζώνης.
Το χρονοδιάγραμμα και οι επόμενες κινήσεις
Το χρονοδιάγραμμα της αποχώρησης της Κριστίν Λαγκάρντ αφήνει στους Ευρωπαίους ηγέτες αρκετούς μήνες για να ολοκληρώσουν τη διαδικασία επιλογής του διαδόχου της. Η διαδικασία για τον διορισμό του επόμενου επικεφαλής της ΕΚΤ θα ξεκινήσει άμεσα και θα προχωρήσει χωρίς καθυστέρηση, με στόχο μια έγκαιρη απόφαση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ενεργώντας στη σύνθεση της ευρωζώνης. Η επιλογή του νέου προέδρου θα καθορίσει την ηγεσία της κεντρικής τράπεζας της ευρωζώνης σε μια πολιτικά και οικονομικά ευαίσθητη συγκυρία.
Με πληροφορίες από: Newsit, Enikos, Ieidiseis