Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η έρευνα των διωκτικών αρχών για την υπόθεση εκτεταμένης φοροδιαφυγής που αφορά τη γνωστή αλυσίδα πίτσας Pizza Fan. Τα «διπλά βιβλία» και τα ψηφιακά ίχνη των παραγγελιών φέρονται να αποκαλύπτουν αδήλωτες εισπράξεις, οδηγώντας την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) στον εντοπισμό κρυφού τζίρου. Οι έλεγχοι, που ξεκίνησαν μετά από ανώνυμη καταγγελία, έχουν φέρει στο φως συστηματικές πρακτικές μη απόδοσης ΦΠΑ, με τις αρχές να εκτιμούν τη ζημία για το ελληνικό Δημόσιο σε 25 εκατομμύρια ευρώ.
Η αποκάλυψη των «διπλών βιβλίων»
Στα κεντρικά γραφεία της αλυσίδας πίτσας, στο Χαλάνδρι, εντοπίστηκε από τους αξιωματικούς της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων και τα στελέχη της ΑΑΔΕ ένα ηλεκτρονικό αρχείο. Το αρχείο αυτό φέρεται να λειτουργούσε ως «διπλά βιβλία» ή «μαύρα βιβλία», καταγράφοντας τις πραγματικές συναλλαγές, τα κεράσματα και τα κρυμμένα κέρδη της επιχείρησης. Αυτά τα στοιχεία διαβιβάζονται πλέον στην ΑΑΔΕ για τον προσδιορισμό των αδήλωτων αποδείξεων και την περαιτέρω διερεύνηση.
Η διατήρηση αυτών των αρχείων, σύμφωνα με πληροφορίες, εξυπηρετούσε έναν συγκεκριμένο σκοπό: να γνωρίζουν οι εμπλεκόμενοι τις πραγματικές εισπράξεις, ώστε να υπολογίζουν και να μοιράζουν τα ποσά από τις πωλήσεις χωρίς απόδειξη. Οι παραγγελίες συνέχιζαν να υπάρχουν στο εμπορικό πρόγραμμα της εταιρείας, παρότι δεν εμφανίζονταν στην επίσημη φορολογική εικόνα. Για την ΑΑΔΕ, μια τέτοια καταγραφή επιτρέπει τη σύγκριση των παραγγελιών που εκτελέστηκαν με τις αποδείξεις που εκδόθηκαν και τα έσοδα που δηλώθηκαν, με στόχο τον εντοπισμό αποκλίσεων, αδήλωτων πωλήσεων και του ΦΠΑ που δεν αποδόθηκε.
Ο τρόπος λειτουργίας της απάτης
Ο τρόπος λειτουργίας που περιγράφεται στη δικογραφία αφορούσε σε συναλλαγές στις οποίες οι πελάτες πλήρωναν με μετρητά, χωρίς να εκδίδεται η αντίστοιχη απόδειξη. Η επίμαχη επιλογή «κέρασμα-απόδειξη» φέρεται να εμφανιζόταν σε παραγγελίες έως 40 ευρώ, οι οποίες πληρώνονταν με μετρητά και αφορούσαν διανομή ή παραλαβή από το κατάστημα. Ο πελάτης κατέβαλλε το τίμημα, όμως η συναλλαγή μπορούσε να ολοκληρωθεί χωρίς το νόμιμο φορολογικό παραστατικό.
Όταν οι εμπλεκόμενοι ακολουθούσαν την κανονική διαδικασία εκδιδόταν απόδειξη, ενώ με την επιλογή «κέρασμα» η παραγγελία ολοκληρωνόταν χωρίς φορολογικό παραστατικό. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι παραγγελίες αυτές καταχωρίζονταν στο σύστημα ως «δωρεάν πίτσα» ή «κέρασμα». Το λογισμικό φέρεται να καταχώριζε με αυτόν τον τρόπο ποσοστό μεταξύ 20% και 25% των πωλήσεων, γεγονός που δεν εμφανιζόταν ως έσοδο στην εφορία, με αποτέλεσμα να μην αποδίδεται ο ΦΠΑ. Ουσιαστικά, μέσω ενός ειδικού αλγορίθμου, η εταιρεία κατάφερε να παραβιάζει το σύστημα των παραγγελιών που πληρώνονταν με μετρητά.
Το εύρος της φοροδιαφυγής και το χρονοδιάγραμμα
Ως προς το μέγεθος της υπόθεσης, οι εκτιμήσεις τοποθετούν πάνω από τα 200 εκατομμύρια ευρώ τον κύκλο εργασιών που συνδέεται με την ερευνώμενη δραστηριότητα. Ωστόσο, το ποσό αυτό δεν μπορεί να ταυτιστεί με οριστικά προσδιορισμένο κρυφό τζίρο, καθώς δεν έχει δημοσιοποιηθεί αναλυτικός υπολογισμός των αδήλωτων συναλλαγών. Η ζημία για το ελληνικό Δημόσιο από τη μη απόδοση του ΦΠΑ υπολογίζεται από τις αρχές σε 25 εκατομμύρια ευρώ, με την περίοδο που εξετάζεται για αυτό το ποσό να τοποθετείται από το 2022.
Οι πρακτικές μη απόδοσης ΦΠΑ φέρονται να εφαρμόζονταν συστηματικά, με τις πληροφορίες να αναφέρουν ότι εκτείνονται χρονικά από το 2016, πολύ πριν από το 2022. Η εκπρόσωπος της αστυνομίας, Κωνσταντία Δημογλίδου, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η απάτη να αρχίζει ακόμη και από το 2016, τονίζοντας ότι «η χθεσινή έρευνα μας έδειξε ότι τελικά ίσως το χρονικό διάστημα είναι και μεγαλύτερο. Ίσως πηγαίνει και ακόμα πιο πίσω, από το 2016, κάτι που χρήζει περαιτέρω διερεύνησης». Η έρευνα ξεκίνησε κατόπιν ανώνυμης καταγγελίας που υποβλήθηκε τον περασμένο Απρίλιο στη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος.
Οι εμπλεκόμενοι και οι εξελίξεις των ερευνών
Στην υπόθεση φέρονται να εμπλέκονται πάνω από 100 άτομα, μεταξύ των οποίων η διοίκηση στην ανώτερη βαθμίδα, στελέχη, λογιστές, προγραμματιστής και διαχειριστές καταστημάτων. Ο ιδιοκτήτης της αλυσίδας εστίασης φέρεται να είχε αποφασίσει να «μείνει στα χέρια» της εταιρείας το «κομμάτι» των τηλεφωνικών παραγγελιών, παρά το ότι είχε χτίσει ένα δίκτυο franchise καταστημάτων, καθώς μέσω αυτού γινόταν και το «κόλπο» με τις παραγγελίες και τη μη απόδοση του αναλογούντος ΦΠΑ.
Οι αρχές έχουν προχωρήσει σε πάνω από 20 συλλήψεις, οι οποίες έγιναν μετά από επιτόπιες έρευνες σε καταστήματα της αλυσίδας σε όλη τη χώρα, τόσο στην Αττική όσο και στη Θεσσαλονίκη. Τα βασικά εννέα μέλη της φερόμενης οργάνωσης έχουν συλληφθεί και αναμένεται να οδηγηθούν στον εισαγγελέα. Κατά τις έρευνες, βρέθηκε και κατασχέθηκε ένα πολύ μεγάλο ποσό σε μετρητά, καθώς και κοσμήματα, επιμελώς κρυμμένα πίσω από μία ντουλάπα με υποδήματα και ρούχα, σε ένα άλλο δωμάτιο, σε κατοικία ενός από τα αρχηγικά μέλη της οργάνωσης.
Τα ηλεκτρονικά αρχεία έχουν διαβιβαστεί στη Διεύθυνση Εγκληματολογικών Ερευνών για εξειδικευμένη εξέταση, ενώ τα στοιχεία της υπόθεσης διαβιβάζονται και στην Αρχή για το Ξέπλυμα Χρήματος, προκειμένου να ερευνηθεί η διαδρομή των χρημάτων. Από την επεξεργασία των αρχείων μένει να προκύψει το ακριβές ύψος των αδήλωτων εισπράξεων και ο τρόπος κατανομής τους στις επιχειρήσεις και στις φορολογικές περιόδους που ερευνώνται.
Με πληροφορίες από: Newsit, Enikos, Topontiki