Τρεις βασικές μεθόδους επιστρατεύουν τα κυκλώματα φοροδιαφυγής στην Ελλάδα, προκειμένου να αποκρύψουν πωλήσεις και να εμφανίσουν μικρότερα έσοδα από τα πραγματικά. Η ΑΑΔΕ, από την πλευρά της, επιχειρεί να αναχαιτίσει αυτές τις πρακτικές, αξιοποιώντας ένα σύγχρονο ψηφιακό οπλοστάσιο, συμπεριλαμβανομένης της Τεχνητής Νοημοσύνης. Παρόλα αυτά, η φοροδιαφυγή συνεχίζει να αποτελεί σημαντική πρόκληση, με τα κυκλώματα να βρίσκονται συχνά ένα βήμα μπροστά, προκαλώντας μεγάλες απώλειες στα κρατικά έσοδα.
Οι τρεις βασικές μέθοδοι απόκρυψης εσόδων
Οι φοροφυγάδες χρησιμοποιούν τρεις κύριες τακτικές για να παραπλανήσουν τις αρχές και να μειώσουν τα δηλωθέντα έσοδά τους. Η πρώτη μέθοδος αφορά τη χρήση «μαϊμού» ταμειακών μηχανών, οι οποίες δεν καταγράφουν τις συναλλαγές με τον νόμιμο τρόπο. Η δεύτερη πρακτική είναι η καταχρηστική αξιοποίηση νόμιμων φορολογικών μηχανισμών, παραβιάζοντας το πνεύμα και τους κανόνες της φορολογικής νομοθεσίας.
Η τρίτη και ιδιαίτερα εξελιγμένη μέθοδος είναι η εγκατάσταση παράνομων λογισμικών που έχουν τη δυνατότητα να αλλοιώνουν τα δεδομένα των συναλλαγών. Αυτά τα λογισμικά επιτρέπουν την απόκρυψη μέρους του πραγματικού τζίρου, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται χαμηλότερες πωλήσεις και να μην αποδίδεται ο αναλογών ΦΠΑ στο Δημόσιο.
Η περίπτωση της Pizza Fan και οι προκλήσεις
Η πρακτική των παράνομων λογισμικών έχει βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος με αφορμή μια μεγάλη υπόθεση φοροδιαφυγής που αφορά την εταιρεία Pizza Fan. Η εν λόγω επιχείρηση ερευνάται για φοροδιαφυγή ύψους 25 εκατομμυρίων ευρώ, ποσό που φέρεται να έχει αποκρυβεί από το 2022.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η φοροδιαφυγή επιτεύχθηκε μέσω λογισμικού που φέρεται να αλλοίωνε τα δεδομένα των συναλλαγών, αποκρύπτοντας έτσι ένα σημαντικό μέρος του πραγματικού τζίρου. Αυτό είχε ως συνέπεια να δηλώνονται χαμηλότερες πωλήσεις και να μην αποδίδεται ο προβλεπόμενος Φόρος Προστιθέμενης Αξίας.
Η συγκεκριμένη υπόθεση αναδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ελεγκτικές Αρχές. Όταν η φοροδιαφυγή δεν περιορίζεται απλώς στη μη έκδοση αποδείξεων, αλλά επεκτείνεται στα ίδια τα ηλεκτρονικά συστήματα καταγραφής των πωλήσεων, ο εντοπισμός γίνεται πολύ πιο σύνθετος και απαιτητικός.
Πώς παραπλανάται ο καταναλωτής και χάνει το Δημόσιο
Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο καταναλωτής λαμβάνει ένα χαρτί που στην όψη φαίνεται νόμιμο, χωρίς να γνωρίζει απαραίτητα ότι αυτό δεν αποτελεί έγκυρο φορολογικό στοιχείο. Η συναλλαγή, παρόλο που εκδίδεται κάποιο είδος απόδειξης, δεν καταγράφεται με τον προβλεπόμενο τρόπο στα λογιστικά αρχεία της επιχείρησης.
Ως αποτέλεσμα αυτής της πρακτικής, τα αντίστοιχα έσοδα μένουν εκτός της φορολογικής δήλωσης της επιχείρησης. Αυτό οδηγεί σε διπλή απώλεια για το Δημόσιο, καθώς χάνει έσοδα τόσο από τον φόρο εισοδήματος όσο και από τον ΦΠΑ. Παράλληλα, ο πελάτης παραπλανείται, πιστεύοντας ότι έχει λάβει μια κανονική και έγκυρη απόδειξη.
Το ψηφιακό οπλοστάσιο της ΑΑΔΕ στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έχει εντάξει στο οπλοστάσιό της νέα ψηφιακά εργαλεία και μεθόδους για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής. Πλέον, οι ελεγκτές της Αρχής δεν βασίζονται σε τυχαίους επιτόπιους ελέγχους, αλλά σε πιο εξελιγμένες τεχνικές. Αυτές περιλαμβάνουν τη χρήση σύνθετων αλγορίθμων και τη διασταύρωση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο.
Επιπλέον, η ΑΑΔΕ αξιοποιεί τα ψηφιακά αρχεία των φορολογικών μηχανισμών και διασταυρώνει τα διαθέσιμα στοιχεία με τα δεδομένα που διαβιβάζονται στην πλατφόρμα myDATA. Μέσω αυτών των διασταυρώσεων, αναζητούνται αποκλίσεις που μπορούν να αποκαλύψουν αποκρυβείσα φορολογητέα ύλη. Η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης συμβάλλει επίσης στην αποτελεσματικότερη ανάλυση των δεδομένων και στον εντοπισμό ύποπτων πρακτικών.
Οι συνεχείς προκλήσεις για τις ελεγκτικές αρχές
Παρά την σημαντική εξέλιξη των σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων της Φορολογικής Αρχής και την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, η φοροδιαφυγή παραμένει ένα επίμονο πρόβλημα. Τα κυκλώματα φοροδιαφυγής επιδεικνύουν συνεχή προσαρμοστικότητα, καταφέρνοντας συχνά να βρίσκονται ένα βήμα μπροστά από τις ελεγκτικές μεθόδους.
Αυτή η διαρκής «μάχη» μεταξύ των αρχών και των φοροφυγάδων έχει ως αποτέλεσμα μεγάλες απώλειες στα έσοδα του κράτους. Η αποκάλυψη νέων υποθέσεων, όπως αυτή που βρίσκεται σε εξέλιξη, επιβεβαιώνει την ανάγκη για συνεχή αναβάθμιση των ελεγκτικών μηχανισμών και την προσαρμογή στις νέες μεθόδους που αναπτύσσονται από τα κυκλώματα φοροδιαφυγής.
Με πληροφορίες από: Enikos