Τα τάνκερ και τα φορτηγά πλοία που έχουν οργώσει τις θάλασσες για δύο ή τρεις δεκαετίες, μεταφέροντας πετρέλαιο ή εμπορεύματα, φτάνουν κάποια στιγμή στο τέλος της λειτουργικής τους ζωής. Για τους πλοιοκτήτες, το κόστος συντήρησης, οι απαιτήσεις των κανονισμών και η ηλικία του πλοίου καθιστούν την απόσυρση όχι μόνο αναγκαία, αλλά και οικονομικά συμφέρουσα. Τότε ξεκινά ένα διαφορετικό ταξίδι για αυτά τα πλοία, με προορισμό όχι κάποιο λιμάνι μεταφόρτωσης, αλλά ένα διαλυτήριο πλοίων στη Νότια Ασία.
Η μετατροπή σε πρώτη ύλη
Στις ειδικές εγκαταστάσεις διάλυσης, το πλοίο παύει να αντιμετωπίζεται ως ένα μεταφορικό μέσο. Αντιθέτως, μετατρέπεται σε πρώτη ύλη, καθώς ο χάλυβας του κύτους, οι μηχανές, οι γεννήτριες και ο υπόλοιπος εξοπλισμός του αποκτούν διαφορετικές τιμές και βρίσκουν νέους αγοραστές. Αυτή η διαδικασία σηματοδοτεί το τέλος της χρήσης του πλοίου ως αυτόνομης μονάδας και την αρχή της αξιοποίησης των επιμέρους υλικών του.
Οι γεωγραφικοί προορισμοί της ανακύκλωσης
Η αγορά ανακύκλωσης πλοίων χαρακτηρίζεται από τη μεγάλη σημασία της γεωγραφίας. Οι κυριότεροι προορισμοί παγκοσμίως για τη διάλυση πλοίων βρίσκονται στη Νότια Ασία, με το Μπανγκλαντές, το Πακιστάν και την Ινδία να συγκαταλέγονται μεταξύ των σημαντικότερων. Μαζί με την Τουρκία, αυτές οι τέσσερις χώρες συγκέντρωσαν το 91,7% της παγκόσμιας αγοράς ανακύκλωσης πλοίων.
Τα στοιχεία της παγκόσμιας δραστηριότητας
Σύμφωνα με στοιχεία της UNCTAD, της υπηρεσίας του ΟΗΕ για το εμπόριο και την ανάπτυξη, η παγκόσμια δραστηριότητα ανακύκλωσης πλοίων για το έτος 2024 αφορούσε περίπου 6,3 εκατομμύρια κόρους ολικής χωρητικότητας. Αυτό το μέγεθος ήταν αντίστοιχο με εκείνο που καταγράφηκε το προηγούμενο έτος, το 2023. Η ολική χωρητικότητα, ωστόσο, δεν είναι το μέγεθος που χρησιμοποιείται συνήθως για τον καθορισμό της τιμής αγοράς ενός πλοίου που προορίζεται για διάλυση.
Οι συναλλαγές στην αγορά αυτή γίνονται με βάση το LDT, δηλαδή το Light Displacement Tonnage. Το LDT αντιπροσωπεύει το βάρος του ίδιου του πλοίου, συμπεριλαμβανομένου του χάλυβα και των μηχανημάτων του, αλλά χωρίς τα καύσιμα και τα αποθέματα που μεταφέρει κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του. Αυτή η διαφορά είναι ουσιαστική για τον υπολογισμό της αξίας του προς ανακύκλωση πλοίου.
Οι τρέχουσες τιμές στην αγορά
Οι ενδεικτικές τρέχουσες τιμές στην αγορά ανακύκλωσης πλοίων παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον τύπο του πλοίου και τη χώρα προορισμού. Για τα πλοία ξηρού φορτίου, οι τιμές κυμαίνονται περίπου στα 510 δολάρια ανά LDT στο Μπανγκλαντές, ενώ στο Πακιστάν είναι ελάχιστα χαμηλότερες. Όσον αφορά τα πετρελαιοφόρα, οι αντίστοιχες τιμές έφθαναν τα 530 δολάρια ανά LDT στο Μπανγκλαντές και τα 520 δολάρια ανά LDT στο Πακιστάν.
Στην Ινδία, οι τιμές για τα τάνκερ διαμορφώνονταν στα 485 δολάρια ανά LDT. Αυτές οι τιμές δεν είναι σταθερές, αλλά ανεβοκατεβαίνουν και επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες. Μεταξύ αυτών των παραγόντων συγκαταλέγονται η αξία των υλικών, η διαθεσιμότητα των εγκαταστάσεων διάλυσης, η κατάσταση του πλοίου, ο τύπος του, ο εξοπλισμός του, η χώρα προορισμού και οι γενικότερες συνθήκες της αγοράς.
Με βάση αυτά τα επίπεδα τιμών, ένα πλοίο με βάρος ανακύκλωσης 10.000 LDT θα μπορούσε να πωληθεί περίπου 5 εκατομμύρια δολάρια. Ένα μεγαλύτερο πλοίο, με βάρος 20.000 LDT, θα μπορούσε να φθάσει τα 10 εκατομμύρια δολάρια, εφόσον εξασφαλίσει αντίστοιχη τιμή ανά τόνο. Το πραγματικό τίμημα, όπως προαναφέρθηκε, εξαρτάται από ένα σύνολο παραγόντων που διαμορφώνουν την τελική αξία.
Ο χάλυβας ως βασικό κίνητρο
Ο χάλυβας αποτελεί το βασικό οικονομικό κίνητρο πίσω από τη διαδικασία της διάλυσης πλοίων. Οι λαμαρίνες από το κύτος και τα καταστρώματα των πλοίων μπορούν, ανάλογα με την ποιότητα και την κατάστασή τους, να διατεθούν ως παλιοσίδερα. Αυτή η δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης του χάλυβα είναι που καθιστά την ανακύκλωση των πλοίων μια κερδοφόρα δραστηριότητα για τους πλοιοκτήτες και τους διαλυτές.
Με πληροφορίες από: Gazzetta