Η εύρεση κατοικίας προσιτού κόστους αποτελεί πλέον σημαντική πρόκληση για νέους και οικογένειες στην Ελλάδα. Οι ζητούμενες τιμές των ενοικίων έχουν καταγράψει σημαντική άνοδο, φτάνοντας σε αύξηση 39,59% την τελευταία τετραετία. Σε ορισμένες περιοχές, οι αυξήσεις αυτές αγγίζουν ακόμη και το 80% από το 2022, διαμορφώνοντας ένα δύσκολο τοπίο για τους ενοικιαστές.
Η στέγαση ως μείζον κοινωνικό και οικονομικό ζήτημα
Το ζήτημα της στέγασης έχει αναδειχθεί σε ένα από τα πλέον κρίσιμα κοινωνικά και οικονομικά θέματα της σύγχρονης Ελλάδας. Η κατάσταση αυτή δεν επηρεάζει μόνο τον οικογενειακό προϋπολογισμό, αλλά περιορίζει και τη δυνατότητα των νεότερων γενεών να αυτονομηθούν. Πολλοί νέοι δυσκολεύονται να δημιουργήσουν το δικό τους νοικοκυριό, καθώς το κόστος στέγασης καθίσταται απαγορευτικό.
Οι αυξήσεις στα ενοίκια, που σε επιμέρους περιοχές φτάνουν έως και το 80% από το 2022, επιτείνουν την πίεση. Αυτή η εξέλιξη καθιστά την εύρεση κατοικίας προσιτού κόστους μια ολοένα και πιο δύσκολη διαδικασία για ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
Ευρωπαϊκά στοιχεία για τη στεγαστική πίεση
Τα δεδομένα της Eurostat αναδεικνύουν με σαφήνεια το μέγεθος της στεγαστικής πίεσης που βιώνει η Ελλάδα. Σύμφωνα με τα τελευταία συγκρίσιμα στοιχεία για το 2024, ένα ποσοστό 41,8% του πληθυσμού στην Ελλάδα ζούσε σε νοικοκυριά που είχαν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις. Αυτές οι υποχρεώσεις αφορούσαν στεγαστικά δάνεια, ενοίκια, λογαριασμούς κοινής ωφέλειας ή αγορές με δόσεις.
Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν μόλις 9,2%, γεγονός που κατατάσσει την Ελλάδα στην πρώτη θέση με μεγάλη διαφορά. Ακολουθεί η Ρουμανία με 18,5%. Το ελληνικό ποσοστό είναι περισσότερο από τετραπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου και υπερδιπλάσιο ακόμη και από εκείνο της δεύτερης χώρας.
Υψηλό ποσοστό εισοδήματος για το κόστος στέγασης
Ένα ακόμη αποκαλυπτικό στοιχείο της Eurostat αφορά το ποσοστό του πληθυσμού που δαπανά μεγάλο μέρος του εισοδήματός του για στέγαση. Το 2025, το 26,4% του συνολικού πληθυσμού στην Ελλάδα δαπανούσε περισσότερο από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για την κάλυψη του κόστους στέγασης. Αυτό το ποσοστό είναι το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Συγκριτικά, ο μέσος όρος στην Ε.Ε. ήταν μόλις 7,7%. Αυτό σημαίνει ότι περισσότεροι από ένας στους τέσσερις πολίτες στην Ελλάδα βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα στεγαστικό κόστος που υπερβαίνει το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους, υπογραμμίζοντας την ένταση του προβλήματος.
Επιπτώσεις στην αυτονομία των νέων
Η στεγαστική κρίση έχει άμεσες επιπτώσεις στην αυτονομία των νέων ανθρώπων. Η διαφορά στην ηλικία αποχώρησης από την οικογενειακή εστία είναι ενδεικτική του μεγέθους του προβλήματος. Ένας νέος στην Ελλάδα εγκαταλείπει κατά μέσο όρο το πατρικό του σπίτι 4,6 χρόνια αργότερα από τον μέσο νέο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η διαφορά αυτή γίνεται ακόμη μεγαλύτερη σε σχέση με άλλες χώρες, καθώς ένας νέος στην Ελλάδα φεύγει από το σπίτι 9,5 χρόνια αργότερα από έναν νέο στη Φινλανδία. Το στεγαστικό πρόβλημα, πέρα από το ύψος του ενοικίου ή την τιμή αγοράς ακινήτου, συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα των νέων να αποκτήσουν οικονομική αυτονομία, να δημιουργήσουν το δικό τους νοικοκυριό και να σχεδιάσουν τη δημιουργία οικογένειας, εφόσον το επιθυμούν.
Η εξέλιξη των μισθωμάτων σε περιοχές της Αθήνας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εξέλιξη των ζητούμενων μισθωμάτων σε 16 συγκεκριμένες περιοχές της Αθήνας. Αυτές οι περιοχές επιλέγονται κυρίως από οικογένειες που αναζητούν κατοικία για μακροχρόνια μίσθωση.
Η ανάλυση επικεντρώνεται σε ένα συγκεκριμένο και συγκρίσιμο προφίλ οικογενειακής κατοικίας. Πρόκειται για διαμερίσματα εμβαδού από 80 έως 110 τετραγωνικά μέτρα, τα οποία βρίσκονται άνω του πρώτου ορόφου. Η εξέλιξη των τιμών σε αυτά τα ακίνητα αντανακλά τις πιέσεις που δέχονται οι οικογένειες στην πρωτεύουσα.
Με πληροφορίες από: Enikos