Το οικονομικό επιτελείο βρίσκεται σε διαδικασία αναδίπλωσης σχετικά με την προτεινόμενη διάταξη που αφορά την απαγόρευση των μετρητών στις αντικαταβολές μέσω εταιρειών ταχυμεταφορών. Οι έντονες αντιδράσεις που προκλήθηκαν από την εν λόγω ρύθμιση οδηγούν σε επανεξέταση, με το ενδεχόμενο της απόσυρσης να θεωρείται πλέον το πιθανότερο. Η διάταξη, η οποία περιλαμβάνεται στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, φαίνεται πως δεν θα φτάσει τελικά στη Βουλή.
Η επίμαχη διάταξη και οι προβλέψεις της
Η συζητούμενη διάταξη προέβλεπε την υποχρεωτική πληρωμή αποκλειστικά με κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο για τις αντικαταβολές προϊόντων που παραδίδονται μέσω courier. Αυτό ίσχυε ανεξάρτητα από την αξία της συναλλαγής, καταργώντας τη δυνατότητα χρήσης μετρητών ακόμα και για αγορές μικρής αξίας.
Σύμφωνα με την αρχική πρόβλεψη, ακόμη και ένας καταναλωτής που θα παραλάμβανε ένα δέμα αξίας μόλις 10 ευρώ θα ήταν υποχρεωμένος να πληρώσει με κάρτα. Η ρύθμιση αυτή αποτελούσε μέρος του πολυνομοσχεδίου που έχει κατατεθεί από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Η αντίφαση του μέτρου
Ένα από τα βασικά σημεία που προκάλεσαν αντιδράσεις ήταν η σοβαρή αντίφαση που αναδείχθηκε πίσω από την προσπάθεια περιορισμού των μετρητών. Το ίδιο ακριβώς προϊόν θα μπορούσε να εξοφληθεί με χαρτονομίσματα σε ένα φυσικό κατάστημα, αλλά όχι εάν η παράδοση γινόταν στην οικία του καταναλωτή μέσω εταιρείας ταχυμεταφορών.
Αυτή η διαφορετική μεταχείριση αφορούσε συναλλαγές στις οποίες σήμερα η χρήση μετρητών επιτρέπεται κανονικά. Βάσει του ισχύοντος καθεστώτος, οι καταναλωτές έχουν τη δυνατότητα να πληρώνουν με μετρητά για αγορές των οποίων η αξία είναι μικρότερη των 500 ευρώ.
Παραδείγματα και στρέβλωση του ανταγωνισμού
Για να γίνει πιο κατανοητή η επίπτωση της προτεινόμενης διάταξης, δόθηκε το παράδειγμα ενός κινητού τηλεφώνου αξίας 300 ευρώ. Εάν κάποιος αγόραζε το συγκεκριμένο κινητό από ένα φυσικό κατάστημα, θα μπορούσε να το πληρώσει με μετρητά χωρίς κανένα πρόβλημα.
Ωστόσο, εάν ο ίδιος καταναλωτής παρήγγελνε το ίδιο τηλέφωνο από ένα ηλεκτρονικό κατάστημα και επέλεγε την αντικαταβολή, θα ήταν υποχρεωμένος να διαθέτει κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής κατά την παραλαβή. Αυτή η διάκριση προκάλεσε ενστάσεις, καθώς εκτιμήθηκε ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε στρέβλωση του ανταγωνισμού, επιβάλλοντας αυστηρότερους περιορισμούς στα ηλεκτρονικά καταστήματα σε σχέση με τις φυσικές επιχειρήσεις.
Το ζήτημα της αναλογικότητας και τα πρόστιμα
Πέρα από τις αντιφάσεις και τη στρέβλωση του ανταγωνισμού, στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε και το ζήτημα της αναλογικότητας του μέτρου. Τέθηκε το ερώτημα κατά πόσο είναι δικαιολογημένο να απαγορεύεται πλήρως η χρήση μετρητών ακόμη και για συναλλαγές που έχουν ελάχιστη αξία.
Η προτεινόμενη ρύθμιση δεν περιοριζόταν μόνο στην υποχρεωτική ηλεκτρονική πληρωμή για τους καταναλωτές. Προέβλεπε επίσης την επιβολή προστίμου στις εταιρείες courier που θα δέχονταν μετρητά. Το πρόστιμο αυτό θα ήταν ίσο με το διπλάσιο της αξίας της εκάστοτε συναλλαγής, επιβαρύνοντας σημαντικά τις επιχειρήσεις ταχυμεταφορών.
Η αναδίπλωση του οικονομικού επιτελείου
Οι έντονες αντιδράσεις που εκδηλώθηκαν από διάφορους φορείς και τους ίδιους τους καταναλωτές, οδήγησαν το οικονομικό επιτελείο σε επανεξέταση της επίμαχης διάταξης. Η αρχική πρόθεση για περιορισμό των μετρητών στις αντικαταβολές μέσω courier φαίνεται να ανατρέπεται.
Καθώς η ρύθμιση αυτή δεν έχει ακόμη φτάσει προς ψήφιση στη Βουλή, το πιθανότερο σενάριο είναι η τελική απόσυρσή της, επιτρέποντας έτσι τη συνέχιση της χρήσης μετρητών για τις αντικαταβολές, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο.
Με πληροφορίες από: Topontiki