Η ανάγκη προστασίας των πολιτών και των επιχειρήσεων από το νέο ενεργειακό σοκ, χωρίς να υπονομευθεί η δημοσιονομική αξιοπιστία των κρατών-μελών, βρέθηκε στο επίκεντρο της συνεδρίασης των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης στο Λουξεμβούργο. Ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, υπογράμμισε τη δύσκολη ισορροπία που απαιτείται, ενώ ο Επίτροπος Οικονομίας, Βλάντις Ντομπρόβσκις, προειδοποίησε κατά της συνεχούς προσθήκης δημοσιονομικών ευελιξιών. Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο για την εξέταση των αιτημάτων Ελλάδας και Ιταλίας για διευρυμένη ευελιξία.
Το δύσκολο στοίχημα του Eurogroup
Ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, τόνισε ότι η Ευρωζώνη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια δύσκολη ισορροπία. Σημείωσε την ανάγκη να προστατευθούν οι πολίτες από τις υψηλές τιμές ενέργειας, χωρίς να σταλούν λάθος δημοσιονομικά μηνύματα. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της στήριξης της οικονομικής δραστηριότητας, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η σταθερότητα, καθώς και τη χρηματοδότηση των αναγκών του μέλλοντος, διαφυλάσσοντας παράλληλα την αξιοπιστία.
Σε ό,τι αφορά την ενέργεια, ο κ. Πιερρακάκης επεσήμανε ότι οι τιμές έχουν επιστρέψει σε υψηλά επίπεδα από τα τέλη Αυγούστου, επηρεάζοντας προϊόντα όπως το ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα. Αναγνώρισε επίσης ότι η Ευρώπη είναι εκτεθειμένη σε σοβαρούς εξωτερικούς ενεργειακούς κινδύνους.
Τα μέτρα στήριξης και η δημοσιονομική σύνεση
Οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης και της ΕΕ εξέτασαν τα μέτρα που έχουν λάβει τα κράτη-μέλη για την προστασία των πιο ευάλωτων. Όλοι οι συμμετέχοντες επαναβεβαίωσαν τη σημασία της τήρησης μέτρων που είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα στις εκάστοτε συνθήκες. Επιπλέον, τονίστηκε ότι τα μέτρα στήριξης πρέπει να σχεδιάζονται κατά τρόπο ώστε να αποφεύγεται η δυσανάλογη επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών.
Από την πλευρά του, ο Επίτροπος Οικονομίας, Βλάντις Ντομπρόβσκις, τόνισε ότι βραχυπρόθεσμα οι πιέσεις στις τιμές ενδέχεται να συνεχιστούν καθώς εισερχόμαστε στον χειμώνα. Υπογράμμισε ότι τα μέτρα πρέπει να στοχεύουν στους πιο ευάλωτους, καθώς τα οριζόντια μέτρα θα είχαν υπερβολικά υψηλό δημοσιονομικό κόστος, θα αύξαναν τη ζήτηση και τις τιμές ενέργειας, και ως εκ τούτου, δεν θα βοηθούσαν όσους έχουν ανάγκη.
Το αίτημα Ελλάδας και Ιταλίας για ευελιξία
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέρριψε την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026 το αίτημα της Ιταλίας και της Ελλάδας για περαιτέρω επέκταση της ευελιξίας των δημοσιονομικών κανόνων. Το αίτημα αυτό είχε υποβληθεί προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης. Η ΕΕ υποστηρίζει ότι το ισχύον πλαίσιο προσφέρει ήδη επαρκές περιθώριο ελιγμών για την αντιμετώπιση της κατάστασης.
Ο Επίτροπος Οικονομίας, Βλάντις Ντομπρόβσκις, προειδοποίησε ότι δεν είναι εφικτό να προστίθενται συνεχώς νέες δημοσιονομικές ευελιξίες. Κάτι τέτοιο, όπως είπε, θα μπορούσε να υπονομεύσει την αξιοπιστία της δέσμευσης των κρατών-μελών στη δημοσιονομική βιωσιμότητα και στο δημοσιονομικό πλαίσιο που βασίζεται σε κανόνες. Επίσης, τόνισε ότι η επανειλημμένη εισαγωγή πρόσθετων εξαιρέσεων θα μπορούσε να δημιουργήσει αμφιβολίες σχετικά με τη συλλογική αποφασιστικότητα να διατηρηθεί ένα δημοσιονομικό πλαίσιο βασισμένο σε κανόνες.
Διχασμένο κλίμα και διάλογος για την ισορροπία
Η στάση της εκτελεστικής αρχής της ΕΕ έρχεται σε αντίθεση με ένα πιο διχασμένο κλίμα που παρατηρήθηκε μεταξύ των εταίρων της ευρωζώνης. Ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, εξήγησε ότι ορισμένοι υπουργοί Οικονομικών εξέφρασαν θετική στάση απέναντι στις προτάσεις της Ιταλίας και της Ελλάδας, ενώ άλλοι εξέφρασαν μεγαλύτερες επιφυλάξεις.
Παρόλα αυτά, διευκρινίστηκε ότι υπάρχει κοινό έδαφος όσον αφορά την ανάγκη προστασίας των πολιτών, των νοικοκυριών και των ατόμων που έχουν ανάγκη σε ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά και τη διαφύλαξη της δημοσιονομικής σταθερότητας και αξιοπιστίας του κοινού δημοσιονομικού πλαισίου. Ο Λετονός αξιωματούχος ζήτησε δημοσιονομική σύνεση ενόψει της πρόσφατης αύξησης των αποδόσεων των ομολόγων και των περιθωρίων κινδύνου εντός της ευρωζώνης. Όταν ρωτήθηκε ευθέως εάν οι δηλώσεις του υποδηλώνουν απόρριψη των αιτημάτων της Ρώμης και της Αθήνας, ο κ. Ντομπρόβσκις απέφυγε να δώσει κατηγορηματική απάντηση. Ανέφερε ότι η Επιτροπή θα αναλύσει τις προτάσεις τους «με μεγαλύτερη λεπτομέρεια», αφού θα έχει επαφές την ίδια Πέμπτη με τους υπουργούς Οικονομικών και των δύο χωρών.
Μακροπρόθεσμος σχεδιασμός για την ενεργειακή αυτονομία
Ταυτόχρονα με τις συζητήσεις για τη δημοσιονομική ευελιξία, τονίστηκε η ανάγκη για μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και επενδύσεις στην ΕΕ, με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής της αυτονομίας. Αυτό σημαίνει την προώθηση περισσότερης καθαρής ενέργειας, την ευρύτερη χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας, την ανάπτυξη ισχυρότερων δικτύων και τη βελτίωση των διασυνδέσεων μεταξύ των κρατών-μελών.
Ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ότι η ενεργειακή ασφάλεια, η ανταγωνιστικότητα και η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια αποτελούν αλληλένδετες προτεραιότητες για την Ευρώπη. Συμπλήρωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να σημειώσει πρόοδο και στους τρεις αυτούς τομείς για να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις προκλήσεις του μέλλοντος.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis, Topontiki, Newsit