Η Α’ Μονάδα της Αρχής Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες εντόπισε μία νέα, εξαιρετικά οργανωμένη πρακτική νομιμοποίησης παράνομων κεφαλαίων. Επιτήδειοι εκμεταλλεύονται καταχρηστικά εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, μετατρέποντάς τες εν αγνοία τους σε «πλυντήρια» μαύρου χρήματος. Η μέθοδος περιλαμβάνει την πληρωμή λογαριασμών με ασυνήθιστα μεγάλα ποσά και την επακόλουθη απαίτηση επιστροφής της διαφοράς.
Η μέθοδος του ξεπλύματος
Το κόλπο που σκέφτηκαν οι επιτήδειοι αφορά την πληρωμή λογαριασμών ΔΕΚΟ, όπως για ρεύμα, νερό, φυσικό αέριο και τηλέφωνα. Κατά την καταβολή των ποσών, οι δράστες έβαζαν πολύ περισσότερα χρήματα από την πραγματική οφειλή στους λογαριασμούς. Για παράδειγμα, μπορούσαν να καταβάλλουν 10.000 ευρώ για έναν λογαριασμό που στην πραγματικότητα ανερχόταν σε 1.000 ευρώ.
Αμέσως μετά την πληρωμή, οι επιτήδειοι ζητούσαν από τους παρόχους την επιστροφή της διαφοράς των χρημάτων που είχαν καταθέσει, με το πρόσχημα ότι είχε γίνει λάθος στην καταβολή. Τα χρήματα αυτά κατέληγαν συνήθως σε διαφορετικούς λογαριασμούς των φυσικών προσώπων ως επιστροφές υπολοίπου, ή «refund», εμφανιζόμενα ως νόμιμες και συνηθισμένες συναλλαγές.
Ο ρόλος των εταιρειών κοινής ωφέλειας
Οι εταιρείες κοινής ωφέλειας, όπως οι πάροχοι ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεπικοινωνιών και φυσικού αερίου, χρησιμοποιούνται εν αγνοία τους ως «ενδιάμεσες οντότητες» σε αυτή τη διαδικασία νομιμοποίησης παράνομων εσόδων. Τα κεφάλαια, μέσω αυτών των επιστροφών, καταλήγουν να εμφανίζονται στους τραπεζικούς λογαριασμούς των φυσικών προσώπων ως νόμιμα χρήματα.
Σύμφωνα με την Αρχή, με αυτόν τον τρόπο οι δράστες κατάφερναν να «ξεπλένουν» τα χρήματα, καθώς οι τράπεζες σε αυτές τις περιπτώσεις δεν ζητούσαν δικαιολογητικά έγγραφα για τον τρόπο απόκτησης των συγκεκριμένων ποσών. Η τελική πρόθεση των κυκλωμάτων είναι η πλήρης παραπλάνηση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ως προς την αρχική, εγκληματική προέλευση των κεφαλαίων και η ενσωμάτωσή τους στη νόμιμη οικονομία.
Η οργάνωση του φαινομένου
Το εν λόγω φαινόμενο εμφανίζεται εξαιρετικά οργανωμένο, με συγκεκριμένη προπαρασκευαστική διαδικασία. Η επιχειρησιακή ανάλυση της Αρχής Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων, υπό τον επικεφαλής της, επίτιμο Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Χαράλαμπο Βουρλιώτη, αποκάλυψε μία ολοκληρωμένη μέθοδο νομιμοποίησης.
Η εντοπισθείσα μεθοδολογία παρουσιάζει αυξανόμενη συχνότητα και χρήζει συστηματικής μελέτης και ανάλυσης από τους αρμόδιους φορείς. Στόχος είναι η βελτίωση των μηχανισμών ανίχνευσης και η λήψη των αναγκαίων μέτρων αποτροπής, καθώς η αλληλουχία ενεργειών που διαπιστώθηκε σε όλες τις διερευνηθείσες περιπτώσεις συνθέτει μία πλήρη μέθοδο νομιμοποίησης, ενισχύοντας τη νομιμοφάνεια των παρανόμων κεφαλαίων.
Προέλευση και διακίνηση των κεφαλαίων
Σε όλες τις περιπτώσεις που διερευνήθηκαν, τα κεφάλαια που πιστώθηκαν δεν μπορούσαν να δικαιολογηθούν βάσει της φορολογικής ή της εν γένει οικονομικής εικόνας των εμπλεκόμενων προσώπων. Θεωρούνται επομένως υπόπτου προελεύσεως, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις, προέρχονταν από απάτες που τελέσθηκαν, κυρίως μέσω του τραπεζικού συστήματος.
Οι αρχικές πληρωμές προς τις εταιρείες κοινής ωφέλειας πραγματοποιούνται από κάρτες και χρηματοοικονομικά μέσα ή προϊόντα. Σε μεγάλο μέρος των αναλυθεισών περιπτώσεων, αυτά τα μέσα τηρούνται σε ιδρύματα που εδρεύουν εκτός της ελληνικής επικράτειας. Αυτό δημιουργεί ένα περίπλοκο δίκτυο διακίνησης χρήματος, καθιστώντας δυσκολότερο τον εντοπισμό της αρχικής πηγής.
Οι ενέργειες των δραστών
Τα φυσικά πρόσωπα που εμπλέκονται σε αυτή την πρακτική παρουσιάζονται ότι κατοικούν στη χώρα μας. Συνάπτουν συμβάσεις με εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, βασιζόμενοι σε δικαιώματα επί ακινήτων, όπως μίσθωση ή ιδιοκτησία. Συχνά, τα ίδια πρόσωπα συμβάλλονται ταυτόχρονα με πολλές εταιρείες, για την παροχή υπηρεσιών σε πολλά διαφορετικά ακίνητα.
Οι συμβαλλόμενοι πελάτες, οι οποίοι είναι οι δράστες του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος, πραγματοποιούν πληρωμές αδικαιολόγητου ύψους προς τις συμβληθείσες εταιρείες. Αυτές οι πληρωμές χαρακτηρίζονται από επανάληψη και αναντιστοιχία με τις τυχόν υπάρχουσες οφειλές ή την προηγηθείσα κατανάλωση. Οι λογαριασμοί στους οποίους επιστρέφονται τα χρήματα τηρούνται κυρίως σε ιδρύματα που εδρεύουν στην ελληνική επικράτεια και στην πλειονότητά τους είναι διαφορετικοί από αυτούς που πίστωσαν αρχικά τα κεφάλαια. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ίδιοι αποδέκτες λογαριασμοί έλαβαν επιστροφές από πολλούς διαφορετικούς παρόχους.
Με πληροφορίες από: News.gr, Newsit, Ieidiseis