Νέο κύμα ανατιμήσεων πλήττει τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς ο πληθωρισμός στη χώρα μας σημείωσε βίαιη εκτίναξη στο 5,1% τον Σεπτέμβριο, από 3,7% τον Αύγουστο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat. Η Ελλάδα κατατάσσεται πλέον στην πρώτη πεντάδα της Ευρωζώνης με τις υψηλότερες αυξήσεις τιμών, απέχοντας σημαντικά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 3,8% και τον στόχο του 2% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Την ίδια στιγμή, η έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή (ΓΠΚΒ) εκπέμπει ηχηρό «καμπανάκι» για την επιμονή αυτής της απόκλισης.
Η εκτίναξη του πληθωρισμού και η θέση της Ελλάδας
Τα πρόσφατα στοιχεία της Eurostat δείχνουν μια ανησυχητική εικόνα για την ελληνική οικονομία, με τον πληθωρισμό να ανεβαίνει απότομα. Συγκεκριμένα, η αύξηση από το 3,7% του Αυγούστου στο 5,1% τον Σεπτέμβριο αναδεικνύει μια έντονη πληθωριστική πίεση που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.
Η χώρα μας βρίσκεται σε δυσμενή θέση σε σύγκριση με τους ευρωπαίους εταίρους της, καθώς ο ευρωπαϊκός μέσος όρος πληθωρισμού διαμορφώνεται στο 3,8%, ενώ ο στόχος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας παραμένει στο 2%. Η σημαντική αυτή απόκλιση, όπως επισημαίνει η έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, υποδηλώνει σοβαρά «προβλήματα εγχώριας παραγωγής και ρυθμιστικής λειτουργίας των αγορών».
Η ενεργειακή «φωτιά» ως κύριος τροφοδότης
Ο βασικός παράγοντας που τροφοδοτεί το νέο κύμα ανατιμήσεων είναι η ενέργεια. Στην Ευρωζώνη, η ενεργειακή επιβάρυνση κατέγραψε άλμα 18,8% σε ετήσια βάση, γεγονός που επηρεάζει άμεσα και την ελληνική αγορά. Το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής τονίζει ότι η αναζωπύρωση των γεωπολιτικών διενέξεων στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα που επικρατεί στα Στενά του Ορμούζ, διατηρούν τις τιμές της ενέργειας σε υψηλά επίπεδα, εμποδίζοντας την αποκλιμάκωση του τιμαρίθμου.
Ο επικεφαλής του ΓΠΚΒ, καθηγητής Ιωάννης Τσουκαλάς, εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει σταθερά πάνω από το 3% καθ' όλη τη διάρκεια του τρέχοντος έτους. Αυτή η εξέλιξη αναμένεται να εξανεμίσει τις όποιες αυξήσεις έχουν δοθεί ή πρόκειται να δοθούν στα εισοδήματα των νοικοκυριών, μειώνοντας την πραγματική αγοραστική τους δύναμη.
Η αλυσίδα των ανατιμήσεων στα τρόφιμα
Παρόλο που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος στην κατηγορία «Τρόφιμα, Αλκοόλ και Καπνός» διαμορφώθηκε στο 1,4% τον Σεπτέμβριο (από 1,1% τον Αύγουστο), η τάση στην αγορά καταγράφεται σαφώς αυξητική. Η ενεργειακή επιβάρυνση λειτουργεί ως «ντόμινο» που επηρεάζει πολλαπλούς τομείς της οικονομίας.
Η άνοδος των τιμών των καυσίμων αυξάνει σημαντικά το μεταφορικό κόστος των προϊόντων, ενώ παράλληλα ανεβάζει το κόστος λειτουργίας των μονάδων μεταποίησης. Επιπλέον, το ΓΠΚΒ υπογραμμίζει την «υψηλή εξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από τις εισαγωγές», παράγοντας που καθιστά τη χώρα ιδιαίτερα ευάλωτη στις διεθνείς ανατιμήσεις των πρώτων υλών. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι αυτό το αυξημένο κόστος θα μετακυλιστεί τις επόμενες εβδομάδες απευθείας στις τιμές λιανικής των βασικών αγαθών, όπως τα γαλακτοκομικά, τα κρέατα και τα οπωροκηπευτικά.
Οι πιέσεις στα νοικοκυριά και οι εκκλήσεις για μέτρα
Η διπλή μέγγενη της ακριβής ενέργειας και των ακριβών τροφίμων ασκεί σημαντική πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών. Το Γραφείο Προϋπολογισμού υπενθυμίζει επίσης ότι η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα κινείται μόλις στο 55% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, γεγονός που επιδεινώνει την κατάσταση.
Στο πλαίσιο αυτό, εντείνονται οι πιέσεις προς το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης. Ζητούνται αυστηρότεροι έλεγχοι στην αγορά, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία της, καθώς και η λήψη στοχευμένων μέτρων ελάφρυνσης για τα ευάλωτα νοικοκυριά, ώστε να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της πληθωριστικής έξαρσης.
Με πληροφορίες από: Topontiki