Η συζήτηση για την ακρίβεια στην Ελλάδα εισέρχεται εκ νέου σε μια ιδιαίτερα δύσκολη φάση, καθώς η απότομη άνοδος του ενεργειακού κόστους συμπίπτει χρονικά με την έναρξη της περιόδου θέρμανσης. Αυτή η συγκυρία δημιουργεί τον κίνδυνο οι ανατιμήσεις να περάσουν σταδιακά από τα καύσιμα και την ενέργεια σε ένα πολύ μεγαλύτερο μέρος της καθημερινής κατανάλωσης. Η ενέργεια και τα καύσιμα αναζωπυρώνουν τον πληθωρισμό, απειλώντας τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και τις τιμές σε τρόφιμα και θέρμανση έως τις γιορτές των Χριστουγέννων.
Η ανησυχητική επιτάχυνση του πληθωρισμού
Η πρώτη εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία είναι ήδη ανησυχητική για την ελληνική οικονομία. Σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα εκτινάχθηκε τον Σεπτέμβριο στο 5,1%.
Αυτή η αύξηση είναι σημαντική, δεδομένου ότι τον Αύγουστο ο πληθωρισμός βρισκόταν στο 3,7%. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια απότομη επιτάχυνση μέσα σε έναν μόλις μήνα, επαναφέροντας τον πληθωρισμό σε επίπεδα που η ελληνική οικονομία είχε να δει από την περίοδο της μεγάλης ενεργειακής κρίσης.
Συγκριτικά, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 3,8% τον Σεπτέμβριο, αναδεικνύοντας τη μεγαλύτερη ένταση του φαινομένου στην Ελλάδα.
Το ενεργειακό σοκ και οι διαφορές με την Ευρωζώνη
Η βασική αιτία πίσω από αυτή την επιτάχυνση του πληθωρισμού εντοπίζεται, αυτή τη φορά, στην ενέργεια. Οι τιμές της στην Ελλάδα εμφανίζονται αυξημένες κατά 25,4% σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ μόνο μέσα στον Σεπτέμβριο σημείωσαν άνοδο κατά 5%.
Η αντίστοιχη ετήσια αύξηση στην Ευρωζώνη ήταν 18,8%. Αυτή η διαφορά έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι το ενεργειακό σοκ περνά στην ελληνική οικονομία με μεγαλύτερη ένταση από ό,τι κατά μέσο όρο στις υπόλοιπες χώρες του ευρώ.
Οι προκλήσεις του επερχόμενου χειμώνα για τα νοικοκυριά
Το κρίσιμο διάστημα, ωστόσο, βρίσκεται μπροστά μας, καλύπτοντας την περίοδο από τις αρχές Οκτωβρίου μέχρι τα Χριστούγεννα. Κατά τη διάρκεια αυτών των μηνών, τα ελληνικά νοικοκυριά περνούν από μια εποχή σχετικά περιορισμένων αναγκών θέρμανσης σε μήνες κατά τους οποίους αυξάνεται απότομα η κατανάλωση πετρελαίου, φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας.
Την ίδια στιγμή, οι υψηλές τιμές των καυσίμων επιβαρύνουν τις μεταφορές και την εφοδιαστική αλυσίδα. Αυτό δημιουργεί τον κίνδυνο ένα μέρος του αυξημένου κόστους να μεταφερθεί σταδιακά στα προϊόντα που φτάνουν στο ράφι, επηρεάζοντας περαιτέρω την καθημερινή κατανάλωση.
Το κόστος του πετρελαίου θέρμανσης και οι επιβαρύνσεις
Η έναρξη της διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης, η οποία έχει οριστεί για τις 15 Οκτωβρίου, αποτελεί το πρώτο μεγάλο τεστ για τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Με βάση τα σημερινά δεδομένα της αγοράς, χωρίς παρεμβάσεις, η τιμή εκκίνησης θα μπορούσε να κινηθεί ακόμη και κοντά στα 1,95 με 2 ευρώ το λίτρο.
Ένα τέτοιο επίπεδο τιμής θα καθιστούσε ιδιαίτερα ακριβή την προμήθεια ακόμα και μιας σχετικά περιορισμένης ποσότητας καυσίμου. Για ένα νοικοκυριό που χρειάζεται 500 λίτρα, μια τιμή της τάξης των 2 ευρώ σημαίνει δαπάνη περίπου 1.000 ευρώ.
Αντίστοιχα, για την προμήθεια 1.000 λίτρων, ο λογαριασμός θα προσέγγιζε τα 2.000 ευρώ, επιβαρύνοντας σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Οι αναμενόμενες κυβερνητικές παρεμβάσεις και το επίδομα
Η κυβέρνηση επιδιώκει, μέσω των παρεμβάσεων που θα ανακοινωθούν στις 14 Οκτωβρίου, να συγκρατήσει σημαντικά χαμηλότερα την τελική επιβάρυνση για τους καταναλωτές. Στο πλαίσιο αυτό, έχει ήδη προαναγγελθεί ένα αυξημένο επίδομα θέρμανσης, το οποίο αναμένεται να προσφέρει κάποια ελάφρυνση στα νοικοκυριά.
Η πραγματική τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης, επομένως, θα εξαρτηθεί τόσο από τις διεθνείς τιμές της ενέργειας όσο και από το ύψος και τη μορφή των κυβερνητικών παρεμβάσεων που θα εφαρμοστούν.
Για τον καταναλωτή, το τελικό αποτέλεσμα θα κριθεί στην πράξη, σε λεπτά ανά λίτρο, καθορίζοντας το πραγματικό κόστος της θέρμανσης.
Με πληροφορίες από: Topontiki