Η αντίστροφη μέτρηση έχει ήδη αρχίσει για χιλιάδες φορολογικές υποθέσεις που κινδυνεύουν να παραγραφούν στο τέλος του 2026. Η εξέλιξη αυτή έχει θέσει την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) σε έναν αγώνα δρόμου, προκειμένου να προλάβει να ολοκληρώσει τους απαραίτητους ελέγχους και τους καταλογισμούς φόρων, πριν οι σχετικοί φάκελοι κλείσουν οριστικά. Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ της χρήσης του 2020, αλλά και παλαιότεροι φάκελοι που φτάνουν στο τέλος της διαδρομής τους λόγω ειδικών παρατάσεων.
Η αντίστροφη μέτρηση για την παραγραφή
Χιλιάδες φορολογικές υποθέσεις βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο, καθώς η προθεσμία παραγραφής τους εκπνέει στις 31 Δεκεμβρίου του 2026. Αυτό σημαίνει ότι η ΑΑΔΕ έχει συγκεκριμένο χρονικό περιθώριο για να διεκπεραιώσει τους ελέγχους και να προχωρήσει σε τυχόν καταλογισμούς, ώστε να μην χαθούν έσοδα για το δημόσιο. Η πίεση είναι μεγάλη, καθώς ο όγκος των υποθέσεων που πρέπει να εξεταστούν είναι σημαντικός.
Οι ελεγκτικές υπηρεσίες καλούνται να δράσουν άμεσα, εστιάζοντας σε υποθέσεις που παρουσιάζουν το μεγαλύτερο φορολογικό ενδιαφέρον και να τις περάσουν πρώτες από το «κόσκινο». Ο στόχος είναι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, διασφαλίζοντας τη νομιμότητα και την αποτελεσματικότητα των ελέγχων.
Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας
Ένα νέο στοιχείο που έχει αλλάξει τους συσχετισμούς και έχει εντείνει την πίεση στην ΑΑΔΕ είναι η απόφαση 1246/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας. Το ανώτατο δικαστήριο έβαλε φρένο στην πρακτική της μεγάλης επιμήκυνσης των προθεσμιών παραγραφής, κρίνοντας αντισυνταγματική την 20ετή παραγραφή και περιορίζοντας αντίστοιχες ρυθμίσεις δεκαετούς διάρκειας.
Η απόφαση αυτή έχει άμεσες συνέπειες για τη Φορολογική Διοίκηση, καθώς της αφήνει λιγότερο χρόνο και αυξάνει την πίεση για την ολοκλήρωση των εκκρεμών υποθέσεων. Δεν αρκεί πλέον ένας φάκελος να έχει απλώς ανοίξει. Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου πρέπει να έχει ολοκληρωθεί ο έλεγχος, να έχουν εκδοθεί οι πράξεις προσδιορισμού φόρων και προστίμων και να έχουν κοινοποιηθεί στους φορολογουμένους.
Στο μικροσκόπιο οι υποθέσεις του 2020
Η βασική κατηγορία υποθέσεων που βρίσκονται στο στόχαστρο της ΑΑΔΕ είναι οι φορολογικές υποθέσεις του 2020. Οι δηλώσεις για τα εισοδήματα εκείνης της χρονιάς υποβλήθηκαν το 2021 και, με βάση τον γενικό κανόνα της πενταετούς παραγραφής, η προθεσμία εκπνέει στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Αυτό σημαίνει ότι οι ελεγκτικές υπηρεσίες έχουν μπροστά τους λίγους μήνες για να ολοκληρώσουν το έργο τους.
Στην πράξη, οι αρμόδιες υπηρεσίες καλούνται να ξεχωρίσουν ποιες υποθέσεις έχουν το μεγαλύτερο φορολογικό ενδιαφέρον και να τις περάσουν πρώτες από το «κόσκινο» των ελέγχων. Στη λίστα των υποθέσεων αυτών μπαίνουν περιπτώσεις με ενδείξεις απόκρυψης εισοδήματος, αποκλίσεις μεταξύ δηλώσεων και συναλλαγών, ευρήματα από ηλεκτρονικές διασταυρώσεις, αλλά και υποθέσεις ΦΠΑ στις οποίες υπάρχουν ασυμφωνίες ή ύποπτες κινήσεις.
Παράταση παραγραφής για παλαιότερες χρήσεις
Το ελεγκτικό ενδιαφέρον της ΑΑΔΕ δεν περιορίζεται μόνο στις υποθέσεις του 2020. Υπάρχουν και παλαιότερες υποθέσεις που παραμένουν ανοικτές, καθώς είχε ενεργοποιηθεί νόμιμη παράταση της παραγραφής τους. Μια χαρακτηριστική περίπτωση αποτελούν φάκελοι της χρήσης 2018, στους οποίους οι δηλώσεις δεν είχαν υποβληθεί εμπρόθεσμα αλλά κατατέθηκαν εκπρόθεσμα μέσα στο 2024. Για αυτές τις περιπτώσεις, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η παραγραφή μπορεί να φθάνει έως το τέλος του 2026.
Αντίστοιχα, για υποθέσεις του 2019 όπου υποβλήθηκε αρχική ή τροποποιητική δήλωση μέσα στο 2025, η προθεσμία μπορεί επίσης να μετακινηθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις. Παρόμοιοι κανόνες εφαρμόζονται και σε υποθέσεις ΦΠΑ και φορολογίας κεφαλαίου, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η εμφάνιση νέων στοιχείων κατά το τελευταίο έτος της αρχικής πενταετίας μπορεί να επηρεάσει την τελική ημερομηνία παραγραφής.
Ευρύτερη σημασία της δικαστικής απόφασης
Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας έχει όμως και μια ευρύτερη σημασία για το φορολογικό σύστημα. Βάζει όρια στη δυνατότητα της Φορολογικής Διοίκησης να κρατά ανοικτούς φορολογικούς φακέλους για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η κρίση του ανώτατου δικαστηρίου για την αντισυνταγματικότητα της 20ετούς παραγραφής και τον περιορισμό των δεκαετών ρυθμίσεων, σηματοδοτεί μια νέα εποχή ως προς τη διαχείριση των φορολογικών υποθέσεων και τις προθεσμίες που τίθενται για την ολοκλήρωση των ελέγχων.
Με πληροφορίες από: Topontiki