Οι πρόσφατες ανακοινώσεις της κυβέρνησης σχετικά με τις τιμές των καυσίμων επιβεβαίωσαν μια εξαιρετικά περιορισμένη παρέμβαση, προκαλώντας πολλές συζητήσεις. Συγκεκριμένα, η πρόσθετη κρατική ενίσχυση στο diesel περιορίζεται σε μόλις 5 λεπτά το λίτρο, ανεβάζοντας την επιδότηση από τα 10 στα 15 λεπτά για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου. Αντίθετα, για την αμόλυβδη βενζίνη δεν προβλέπεται καμία απολύτως αλλαγή ή νέα ενίσχυση.
Περιορισμένη ενίσχυση στο diesel, καμία αλλαγή στη βενζίνη
Η κυβερνητική απόφαση για τα καύσιμα εστιάζει αποκλειστικά στο diesel κίνησης, όπου η επιδότηση αυξάνεται κατά 5 λεπτά. Αυτή η αύξηση μεταφράζεται σε συνολική επιδότηση 15 λεπτών ανά λίτρο για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου, ξεκινώντας από τα 10 λεπτά που ίσχυαν μέχρι πρότινος. Η κίνηση αυτή χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικά περιορισμένη, ειδικά σε σύγκριση με τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί.
Στον αντίποδα, η αμόλυβδη βενζίνη παραμένει εκτός οποιασδήποτε νέας κρατικής ενίσχυσης. Δεν προβλέπεται καμία πρόσθετη έκπτωση, ούτε φορολογική παρέμβαση, παρά το γεγονός ότι η τιμή της επιβαρύνει άμεσα εκατομμύρια οδηγούς. Το κόστος της βενζίνης αποτελεί καθημερινό έξοδο για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, χωρίς ωστόσο να υπάρξει κάποια νέα μέριμνα σε αυτή τη φάση.
Διαφορετικές προσεγγίσεις στην Ευρώπη
Η ελληνική προσέγγιση έρχεται σε αντίθεση με τις κινήσεις που παρατηρούνται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Εκεί, η συζήτηση έχει ήδη μεταφερθεί σε πολύ πιο δραστικές ενέργειες, οι οποίες περιλαμβάνουν μειώσεις φόρων και οριζόντια μέτρα που εφαρμόζονται τόσο στη βενζίνη όσο και στο πετρέλαιο.
Για παράδειγμα, στη Γερμανία, η απάντηση στην άνοδο των τιμών των καυσίμων δόθηκε μέσω μιας ευρύτερης φορολογικής παρέμβασης, η οποία περιελάμβανε μειώσεις που αφορούσαν και τα δύο είδη καυσίμων. Αντίστοιχα, στην Ισπανία, η κυβέρνηση επέλεξε να προχωρήσει σε οριζόντιες μειώσεις φόρων στα καύσιμα, με στόχο την άμεση ελάφρυνση των καταναλωτών στην αντλία. Αυτές οι περιπτώσεις αναδεικνύουν μια σαφή διαφορά φιλοσοφίας, όπου το εργαλείο είναι κυρίως ο φόρος.
Ενώ δεν ακολουθούν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες την ίδια συνταγή – κάποιες επιλέγουν οριζόντιες μειώσεις, άλλες στοχευμένες ενισχύσεις και άλλες μικτά σχήματα – σε πολλές περιπτώσεις, οι κυβερνήσεις προτιμούν να παρέμβουν πιο βαθιά στη δομή της τελικής τιμής. Στην Ελλάδα, ωστόσο, η κυβέρνηση αποφεύγει να ανοίξει το κεφάλαιο μιας γενικευμένης μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ).
Η επιλογή της επιδότησης έναντι της φορολογικής μείωσης
Η ουσία της κυβερνητικής επιλογής βρίσκεται στην προτίμηση της επιδότησης έναντι της μείωσης των φόρων. Οι φόροι εξακολουθούν να αποτελούν πολύ μεγάλο μέρος της τελικής τιμής στην αντλία, όμως η κυβέρνηση επιλέγει να μην αγγίξει σε αυτή τη φάση τον πυρήνα της φορολογίας των καυσίμων. Αντί για μια γενικευμένη μείωση φόρων, προτιμάται μια μικρή, προσωρινή αύξηση της επιδότησης στο diesel.
Η διαφορά μεταξύ των δύο προσεγγίσεων είναι σημαντική. Όταν οι τιμές των καυσίμων ανεβαίνουν, η μείωση ενός φόρου έχει άμεσο και καθαρό αποτύπωμα στην τελική τιμή για τον καταναλωτή. Αντίθετα, η επιδότηση χαρακτηρίζεται από συγκεκριμένη διάρκεια και δημοσιονομικό κόστος, ενώ μπορεί να αλλάξει από δεκαπενθήμερο σε δεκαπενθήμερο. Αυτή η στρατηγική των προσωρινών και ελεγχόμενων παρεμβάσεων φαίνεται να είναι η επιλογή του οικονομικού επιτελείου.
Με πληροφορίες από: topontiki.gr