Οικονομία

Συναγερμός στις αγορές για το 5%: Ο εφιάλτης του ακριβού χρήματος επιστρέφει σε όλο τον κόσμο

Κωνσταντίνα Κοσμά
30-09-26

Το φθηνό χρήμα τελείωσε και οι αγορές εκφράζουν φόβους ότι δεν θα επιστρέψει σύντομα. Οι υψηλές αποδόσεις των ομολόγων, οι τιμές της ενέργειας και το αυξανόμενο χρέος ανεβάζουν το κόστος χρηματοδότησης σε διεθνές επίπεδο. Η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς ομολόγου, ενός κρίσιμου σημείου αναφοράς, έφτασε την Τρίτη περίπου στο 5,28%, τιμή που έχει να παρατηρηθεί από το 2007. Αντίστοιχα, το 30ετές Treasury ξεπέρασε το 5,6%, φτάνοντας σε επίπεδα του 2002.

Η άνοδος των αποδόσεων και η παγκόσμια επίδραση

Οι αριθμοί αυτοί, αν και μπορεί να φαίνονται μακρινοί από την καθημερινότητα ενός ελληνικού νοικοκυριού ή μιας επιχείρησης, έχουν άμεση επίδραση. Τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία τιμολογείται ένα τεράστιο κομμάτι του παγκόσμιου χρήματος. Όταν η αγορά που θεωρείται η ασφαλέστερη στον κόσμο προσφέρει αποδόσεις άνω του 5%, ολόκληρος ο χάρτης των χρηματοοικονομικών δεδομένων αλλάζει.

Αυτό επηρεάζει το πόσο πρέπει να πληρώνει μια επιχείρηση για να δανειστεί, καθώς και το τι απόδοση απαιτεί ένας επενδυτής για να αγοράσει μετοχές ή ομόλογα ενός κράτους. Με αυτόν τον τρόπο, το 5% μετατρέπεται από έναν απλό αριθμό στις οθόνες των traders σε έναν νέο παγκόσμιο λογαριασμό που καλούνται να πληρώσουν όλοι.

Η ενέργεια στο επίκεντρο της αναταραχής

Στην καρδιά της τρέχουσας αναταραχής στις αγορές βρίσκεται για άλλη μια φορά η ενέργεια. Η τιμή του πετρελαίου Brent παραμένει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, γεγονός που συνδέεται άμεσα με τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Οι εξελίξεις αυτές έχουν επαναφέρει τον ενεργειακό πληθωρισμό στο προσκήνιο των συζητήσεων και των ανησυχιών.

Η σχέση ανάμεσα στις τιμές του πετρελαίου και στις αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων έχει γίνει η στενότερη που έχει καταγραφεί από το 1990. Το μήνυμα που εκπέμπει η αγορά είναι ξεκάθαρο: η ακριβότερη ενέργεια συνεπάγεται μεγαλύτερο κίνδυνο πληθωρισμού, και ο μεγαλύτερος πληθωρισμός οδηγεί σε υψηλότερα επιτόκια για ένα παρατεταμένο χρονικό διάστημα.

Οι κινήσεις της Federal Reserve

Αυτός ακριβώς ο φόβος κυριαρχεί στους επενδυτές, καθώς η Federal Reserve έχει ήδη προχωρήσει σε αυξήσεις των επιτοκίων. Το σενάριο για μια νέα αύξηση δεν είναι καθόλου θεωρητικό, αλλά θεωρείται ιδιαίτερα πιθανό από τις αγορές.

Οι αγορές αποτιμούν μια πιθανότητα κοντά στο 70% για νέα αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης στην επόμενη συνεδρίαση του Οκτωβρίου. Επιπλέον, ο διοικητής της Fed, Michael Barr, δήλωσε ότι πιθανότατα θα απαιτηθούν και άλλες αυξήσεις στα επιτόκια, προκειμένου να περιοριστούν αποτελεσματικά οι πληθωριστικές πιέσεις.

Το βάρος του αμερικανικού δημόσιου χρέους

Ωστόσο, το πετρέλαιο εξηγεί μόνο ένα μέρος της συνολικής εικόνας. Πάνω από την αγορά των Treasuries κρέμεται το τεράστιο αμερικανικό δημόσιο χρέος, το οποίο έχει πλέον ξεπεράσει τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια. Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρειάζονται συνεχώς νέες εκδόσεις τίτλων για να χρηματοδοτούν τις ανάγκες τους.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι επενδυτές ζητούν πλέον μεγαλύτερη ανταμοιβή για να αγοράσουν αυτούς τους τίτλους. Εδώ ακριβώς αρχίζει ένας φαύλος κύκλος: όσο ανεβαίνουν οι αποδόσεις, τόσο ακριβότερη γίνεται η εξυπηρέτηση του χρέους. Παράλληλα, όσο αυξάνονται οι ανάγκες χρηματοδότησης, τόσο περισσότερα ομόλογα πρέπει να απορροφήσει η αγορά, δημιουργώντας περαιτέρω πιέσεις.

Με πληροφορίες από: Topontiki