Οικονομία

Βαρύς χειμώνας στην Ευρώπη: «Έκρηξη» τιμών στην ενέργεια και οριακά αποθέματα φυσικού αερίου

Κωνσταντίνα Κοσμά
29-09-26

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα καταστροφικό σενάριο ενόψει του χειμώνα, καθώς τα αποθέματα φυσικού αερίου παραμένουν σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα. Ο συνδυασμός των χαμηλών θερμοκρασιών και της αύξησης του κόστους της ενέργειας δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες για την επάρκεια και τις τιμές. Οι Βρυξέλλες προειδοποιούν ότι η κρίση των τιμών ενδέχεται να εξελιχθεί και σε πρόβλημα επάρκειας, καλώντας τα κράτη μέλη να λάβουν άμεσα μέτρα.

Οι προειδοποιήσεις από τις Βρυξέλλες

Σε πρόσφατη επιστολή του προς τις πρωτεύουσες των κρατών μελών, ο επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, τόνισε ότι τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου παραμένουν «εξαιρετικά χαμηλά». Ο Γιόργκενσεν απηύθυνε έκκληση στις κυβερνήσεις να υιοθετήσουν μέτρα για τον περιορισμό της ζήτησης ενέργειας.

Μεταξύ των προτεινόμενων μέτρων περιλαμβάνονται το κλείσιμο του δημόσιου φωτισμού σε συγκεκριμένες ώρες και η μείωση της θερμοκρασίας σε δημόσια κτήρια. Αυτές οι κινήσεις κρίνονται απαραίτητες για την αντιμετώπιση της επικείμενης ενεργειακής πρόκλησης, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση οδεύει προς τον χειμώνα με περιορισμένα αποθέματα.

Παγκόσμιες συγκρούσεις και επιπτώσεις στην αγορά

Η παγκόσμια αγορά ενέργειας επηρεάζεται έντονα από τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, ο οποίος συνεχίζεται. Αυτή η σύγκρουση έχει δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στην παγκόσμια διακίνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Κόλπο, περιορίζοντας τις διαθέσιμες ποσότητες.

Ως αποτέλεσμα, οι ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέσω των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ έχουν περιοριστεί σημαντικά. Συγκεκριμένα, οι ροές αυτές έχουν μειωθεί μόλις στο 15% έως 25% των επιπέδων που καταγράφονταν πριν από την έναρξη του πολέμου. Αυτή η μείωση επιδεινώνει την κατάσταση των αποθεμάτων στην Ευρώπη.

Ο ανταγωνισμός για προμήθειες και οι υψηλές τιμές

Για να εξασφαλίσουν τις απαιτούμενες προμήθειες φυσικού αερίου, οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να ανταγωνιστούν τους Ασιάτες αγοραστές στην παγκόσμια αγορά. Αυτός ο ανταγωνισμός, σε συνδυασμό με τις περιορισμένες διαθέσιμες ποσότητες, οδηγεί σε σημαντική αύξηση των τιμών.

Οι χώρες της ΕΕ καταβάλλουν προσπάθειες να γεμίσουν τις αποθήκες τους πριν από την έλευση του χειμώνα, με στόχο να αποφύγουν τους υπέρογκους λογαριασμούς. Ωστόσο, οι τιμές στην αγορά είναι ήδη πάρα πολύ υψηλές, καθιστώντας την αναπλήρωση των αποθεμάτων μια δαπανηρή διαδικασία.

Ο ρόλος του καλοκαιριού και η κατάσταση ανωτέρας βίας από το Κατάρ

Το θερμό και ξηρό καλοκαίρι που προηγήθηκε συνέβαλε στην επιδείνωση της κατάστασης. Οι χώρες αναγκάστηκαν να καταναλώσουν περισσότερο φυσικό αέριο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, με αποτέλεσμα να περιοριστούν οι ποσότητες που μπορούσαν να διοχετευθούν στις εγκαταστάσεις αποθήκευσης για τον χειμώνα.

Τη Δευτέρα, το Κατάρ ανακοίνωσε την παράταση κατά έναν ακόμη μήνα της κατάστασης ανωτέρας βίας για τις αποστολές LNG προς πελάτες τόσο στην Ασία όσο και στην Ευρώπη. Οι παραδόσεις προς τους Ευρωπαίους πελάτες αναμένεται να επαναληφθούν τον Δεκέμβριο, προσφέροντας μια προοπτική για την ενίσχυση των αποθεμάτων.

Η σημασία των αποθεμάτων φυσικού αερίου

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να αποθηκεύουν φυσικό αέριο σε μεγάλης κλίμακας εγκαταστάσεις. Αυτό γίνεται για να διασφαλίζεται η διαρκής επάρκεια του καυσίμου καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, και ιδίως κατά τους μήνες με αυξημένη ζήτηση.

Οι αγορές για την αναπλήρωση των αποθεμάτων γίνονται συνήθως όταν οι τιμές θεωρούνται σχετικά ευνοϊκές. Ωστόσο, αυτή η συνθήκη έχει να παρατηρηθεί από τη στιγμή που ξέσπασε ο πόλεμος στο Ιράν. Όταν η ζήτηση αυξάνεται, κυρίως τον χειμώνα, το αποθηκευμένο αέριο μπορεί να αντληθεί και να διοχετευθεί στο δίκτυο για τη θέρμανση κατοικιών, την τροφοδοσία επιχειρήσεων και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Με πληροφορίες από: Ieidiseis