Η εκτίναξη των τιμών των καυσίμων, με επίκεντρο το diesel, απειλεί να μεταφερθεί με ταχύτητα σε βασικούς τομείς της οικονομίας, όπως οι μεταφορές, η παραγωγή και τα τρόφιμα. Αυτή η εξέλιξη αναμένεται να πυροδοτήσει έναν νέο κύκλο ανατιμήσεων, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, οι οποίοι έχουν ήδη εξαντλήσει μεγάλο μέρος των αντοχών τους.
Το diesel ως κινητήριος μοχλός της εφοδιαστικής αλυσίδας
Το diesel αποτελεί το βασικό καύσιμο που κινεί σε μεγάλο βαθμό την εφοδιαστική αλυσίδα της χώρας. Η λειτουργία των φορτηγών, των επαγγελματικών οχημάτων, καθώς και των αγροτικών μηχανημάτων, εξαρτάται άμεσα από αυτό. Επιπλέον, ένα σημαντικό τμήμα της παραγωγικής δραστηριότητας βασίζεται στην κατανάλωση diesel.
Κάθε νέα αύξηση στην τιμή του diesel δεν επηρεάζει μόνο τον οδηγό που γεμίζει το ρεζερβουάρ του οχήματός του. Αντιθέτως, προστίθεται στο συνολικό κόστος μεταφοράς σχεδόν κάθε προϊόντος, από το σημείο παραγωγής του μέχρι να φτάσει τελικά στο ράφι του καταστήματος.
Ανησυχία για νέο κύμα ακρίβειας στην αγορά
Η αγορά εκφράζει έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο το τρέχον ενεργειακό σοκ να αρχίσει σταδιακά να μεταφέρεται στις τελικές τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία ενός νέου κύματος ακρίβειας, επιβαρύνοντας τους καταναλωτές σε μια ήδη δύσκολη οικονομική συγκυρία.
Οι μεγαλύτερες πιέσεις από τις ανατιμήσεις των καυσίμων αναμένεται να εμφανιστούν σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων, κυρίως σε εκείνα που απαιτούν συχνές και γρήγορες μεταφορές για τη διατήρηση της φρεσκάδας και της ποιότητάς τους.
Προϊόντα σε κίνδυνο: Γαλακτοκομικά, κρέατα, φρούτα και ψάρια
Στην πρώτη γραμμή των προϊόντων που κινδυνεύουν με νέες ανατιμήσεις βρίσκονται τα γαλακτοκομικά, τα αυγά και τα νωπά κρέατα. Η διακίνησή τους εξαρτάται από ένα δίκτυο συνεχών μεταφορών, ενώ σε πολλές περιπτώσεις απαιτούνται και ειδικά φορτηγά-ψυγεία, τα οποία έχουν αυξημένο λειτουργικό κόστος.
Ακόμη μεγαλύτερη έκθεση στις επιπτώσεις του ακριβού diesel παρουσιάζουν τα φρούτα, τα λαχανικά και τα ψάρια. Σε αυτές τις κατηγορίες, η αύξηση του κόστους των καυσίμων έχει διπλό αντίκτυπο. Αρχικά, αυξάνει το κόστος παραγωγής, καθώς επηρεάζει τη λειτουργία των αγροτικών μηχανημάτων και τις αλιευτικές δραστηριότητες. Στη συνέχεια, επιβαρύνει σημαντικά το κόστος μεταφοράς των προϊόντων, από τον παραγωγό μέχρι τη χονδρική και το λιανεμπόριο, πριν αυτά φτάσουν στον τελικό καταναλωτή.
Το ερώτημα της απορρόφησης του αυξημένου κόστους
Ένα κρίσιμο ερώτημα που τίθεται στην αγορά είναι το πόσο από αυτή την επιβάρυνση, η οποία προκύπτει από την άνοδο των τιμών του diesel, μπορούν να απορροφήσουν οι διάφοροι κρίκοι της εφοδιαστικής αλυσίδας. Συγκεκριμένα, εξετάζεται η δυνατότητα των παραγωγών, των μεταφορικών επιχειρήσεων, των προμηθευτών και των λιανεμπόρων να συγκρατήσουν μέρος του κόστους.
Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το πόσο τελικά από την επιβάρυνση αυτή θα μετακυλιστεί και θα περάσει στον καταναλωτή, επηρεάζοντας άμεσα την αγοραστική του δύναμη και τον οικογενειακό του προϋπολογισμό.
Αυξημένες δαπάνες για τα νοικοκυριά
Το νέο ενεργειακό κύμα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος διαβίωσης έχει ήδη ανέβει σημαντικά για τα ελληνικά νοικοκυριά. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) σχετικά με τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, η μέση ετήσια δαπάνη ενός νοικοκυριού έφτασε το 2025 τα 21.842 ευρώ.
Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 1.820 ευρώ τον μήνα. Για σύγκριση, το προηγούμενο έτος, το 2024, η μέση ετήσια δαπάνη ήταν 20.688 ευρώ, δηλαδή περίπου 1.724 ευρώ τον μήνα. Αυτό σημαίνει ότι μέσα σε ένα μόνο έτος, απαιτούνταν περίπου 1.154 ευρώ περισσότερα για την κάλυψη των συνολικών καταναλωτικών δαπανών ενός μέσου νοικοκυριού.
Με πληροφορίες από: Topontiki