Μια σημαντική αλλαγή έρχεται στα ράφια των σούπερ μάρκετ από τις 27 Σεπτεμβρίου, καθώς τίθενται σε ισχύ νέοι, αυστηροί κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι κανόνες αυτοί αφορούν τους περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς που χρησιμοποιούνται για τα προϊόντα. Οι καταναλωτές θα παρατηρήσουν διαφοροποιήσεις στον τρόπο με τον οποίο τα προϊόντα παρουσιάζουν τα περιβαλλοντικά τους χαρακτηριστικά, με τις εταιρείες να καλούνται να συμμορφωθούν με νέες απαιτήσεις για τη χρήση μηνυμάτων βιωσιμότητας.
Τι είναι το «πράσινο ξέπλυμα» και ο στόχος των νέων κανόνων
Οι νέες ρυθμίσεις έχουν ως κεντρικό στόχο την αποφυγή του φαινομένου του «greenwashing», γνωστού και ως «πράσινο ξέπλυμα». Ο όρος αυτός περιγράφει μια παραπλανητική τακτική μάρκετινγκ, όπου μια εταιρεία προβάλλει τα προϊόντα, τις υπηρεσίες ή τις πολιτικές της ως πιο φιλικά προς το περιβάλλον από ό,τι είναι στην πραγματικότητα.
Το μέτρο εντάσσεται στο πλαίσιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/825, η οποία καθορίζει νέες προϋποθέσεις για τους περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς. Αυτοί οι ισχυρισμοί αφορούν τις συσκευασίες, τις διαφημίσεις και τις εμπορικές επικοινωνίες των προϊόντων. Ο βασικός σκοπός είναι να διασφαλιστεί ότι κανένα προϊόν δεν θα παρουσιάζεται ως πιο βιώσιμο από ό,τι μπορεί να αποδειχθεί με βάση συγκεκριμένα κριτήρια.
Αυστηρότεροι όροι για περιβαλλοντικές εκφράσεις
Στο εξής, εκφράσεις που χρησιμοποιούνται συχνά, όπως «οικολογικό», «πράσινο», «φιλικό προς το περιβάλλον» ή «βιοδιασπώμενο», θα υπόκεινται σε πολύ αυστηρότερους όρους χρήσης. Οι εταιρείες δεν θα έχουν πλέον τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν αυτές τις φράσεις για να προβάλουν ένα υποτιθέμενο περιβαλλοντικό πλεονέκτημα, εάν δεν είναι σε θέση να το δικαιολογήσουν πλήρως. Η δικαιολόγηση θα πρέπει να γίνεται βάσει των ορισμένων κριτηρίων που καθορίζονται από την Οδηγία.
Αυτό σημαίνει ότι κάθε ισχυρισμός θα πρέπει να είναι τεκμηριωμένος και να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα του προϊόντος. Η αλλαγή αυτή αποσκοπεί στην προστασία των καταναλωτών από παραπλανητικές πληροφορίες και στην ενίσχυση της διαφάνειας στην αγορά.
Αλλαγές σε σφραγίδες, σήματα βιωσιμότητας και παρουσίαση χαρακτηριστικών
Επιπλέον, σημαντικές αλλαγές θα εφαρμοστούν και στις σφραγίδες ή τα σήματα βιωσιμότητας που εμφανίζονται στα προϊόντα. Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, τα συστήματα επισήμανσης θα πρέπει πλέον να διαθέτουν μια πιστοποίηση που να πληροί τις αντίστοιχες προϋποθέσεις. Εναλλακτικά, θα πρέπει να υποστηρίζονται από μια δημόσια αρχή, εξασφαλίζοντας έτσι την αξιοπιστία τους.
Μια ακόμη καινοτομία αφορά τον τρόπο παρουσίασης των περιβαλλοντικών χαρακτηριστικών ενός προϊόντος. Εάν μόνο ένα συγκεκριμένο μέρος του προϊόντος διαθέτει περιβαλλοντικό πλεονέκτημα, η επικοινωνία και η επισήμανση θα πρέπει να το ξεκαθαρίζουν αυτό με σαφήνεια. Για παράδειγμα, μια συσκευασία που είναι κατασκευασμένη από ανακυκλωμένο υλικό δεν αρκεί για να παρουσιαστεί ολόκληρο το προϊόν ως φιλικό προς το περιβάλλον.
Παράλληλα, θεσπίζονται όρια στα μηνύματα που παρουσιάζουν ένα προϊόν ως «κλιματικά ουδέτερο». Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν η εν λόγω κατάσταση βασίζεται αποκλειστικά στην αντιστάθμιση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη άλλες περιβαλλοντικές πτυχές.
Σταδιακή εφαρμογή και εξαιρέσεις για πιστοποιημένα προϊόντα
Η έναρξη ισχύος των νέων κανόνων δεν συνεπάγεται την άμεση απόσυρση όλων των οικολογικών ετικετών από τα σούπερ μάρκετ. Τα τρόφιμα που φέρουν επίσημη βιολογική ή οικολογική πιστοποίηση θα συνεχίσω να χρησιμοποιούν τις σχετικές ενδείξεις, καθώς πληρούν ήδη αυστηρά κριτήρια.
Όσον αφορά τα προϊόντα που έχουν κατασκευαστεί ή διανεμηθεί πριν από την 27η Σεπτεμβρίου, αυτά θα υπόκεινται σε σταδιακή εφαρμογή των νέων διατάξεων. Συνεπώς, η αλλαγή δεν οδηγεί στην εξαφάνιση των οικολογικών ετικετών, αλλά θεσπίζει έναν αυστηρότερο έλεγχο στους περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς που προβάλλουν οι εταιρείες, με στόχο την προστασία και την καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών.
Με πληροφορίες από: Gazzetta