Νέα ευρωπαϊκή «ομπρέλα» ασφάλισης απέναντι στις φυσικές καταστροφές, οι οποίες πολλαπλασιάζονται εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, προανήγγειλε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η ανακοίνωση έγινε κατά την ετήσια ομιλία της για την κατάσταση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ παράλληλα η Ελλάδα αλλάζει τους κανόνες για την ασφαλιστική κάλυψη επιχειρήσεων και την κρατική αρωγή.
Νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ασφάλιση
Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσίασε την πρόθεση για τη δημιουργία μιας νέας ευρωπαϊκής «ομπρέλας» ασφάλισης. Αυτή η πρωτοβουλία έρχεται ως απάντηση στην αυξανόμενη συχνότητα των φυσικών καταστροφών, οι οποίες αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή.
Η ασφάλιση έναντι φυσικών καταστροφών ανεβαίνει ψηλότερα στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αυτό συμβαίνει καθώς φαινόμενα όπως οι πλημμύρες, οι πυρκαγιές και τα ακραία καιρικά φαινόμενα προκαλούν ολοένα και μεγαλύτερες ζημιές σε όλη την Ευρώπη.
Το κόστος των καταστροφών και η ιδιωτική κάλυψη
Τα στοιχεία που παρουσίασε η πρόεδρος της Κομισιόν δείχνουν ότι μόλις περίπου το 25% των οικονομικών απωλειών από καταστροφές στην Ευρώπη καλύπτεται σήμερα από ιδιωτική ασφάλιση. Αυτό το ποσοστό υποδηλώνει ένα σημαντικό κενό στην κάλυψη, καθώς η ιδιωτική ασφάλιση δεν αυξάνεται με τον ίδιο ρυθμό που αυξάνονται οι ζημιές.
Το υπόλοιπο κόστος, δηλαδή ένα μεγάλο μέρος των οικονομικών απωλειών, μεταφέρεται σε νοικοκυριά, επιχειρήσεις και, τελικά, στους κρατικούς προϋπολογισμούς. Οι κρατικοί προϋπολογισμοί λειτουργούν συχνά ως ασφαλιστής τελευταίας καταφυγής, αναλαμβάνοντας το βάρος των ζημιών που δεν καλύπτονται από ιδιωτικές ασφαλίσεις.
Σχέδια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Στο πλαίσιο αυτής της νέας προσέγγισης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει τη δημιουργία μιας «Climate Insurance Alliance». Ωστόσο, το μοντέλο λειτουργίας αυτής της συμμαχίας, οι πηγές χρηματοδότησής της, καθώς και η σχέση της με τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες και τους εθνικούς μηχανισμούς αποζημιώσεων, δεν έχουν ακόμη παρουσιαστεί επίσημα.
Παράλληλα με την πρωτοβουλία για την ασφάλιση, τον επόμενο μήνα αναμένεται να παρουσιαστεί ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο κλιματικής ανθεκτικότητας. Το πλαίσιο αυτό θα έχει ως στόχο να προσδιορίσει τις 100 περισσότερο ευάλωτες περιοχές εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενισχύοντας την προετοιμασία και την ανθεκτικότητα απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Η κατάσταση στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, τα στοιχεία δείχνουν μια αύξηση στην ασφαλιστική κάλυψη κατοικιών. Τα ασφαλιστήρια κατοικίας που περιλάμβαναν κάλυψη κτιρίου έφθασαν τις 1.202.245 στο τέλος Μαρτίου 2026. Αυτός ο αριθμός παρουσιάζει αύξηση κατά 1,5% σε σύγκριση με το τέλος του 2025.
Η ασφαλιστική κάλυψη των κατοικιών στην Ελλάδα εκτιμάται περίπου στο 20,8% του συνόλου. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτό το ελληνικό ποσοστό αφορά το μερίδιο των κατοικιών που είναι ασφαλισμένες, και διαφέρει από το ευρωπαϊκό ποσοστό του 25% της Κομισιόν, το οποίο αφορά το τμήμα των συνολικών οικονομικών ζημιών από καταστροφές που καλύπτεται ασφαλιστικά.
Οικονομικές επιπτώσεις και νομοθετικές αλλαγές
Ο κοινός παρονομαστής τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο είναι ότι ένα μεγάλο μέρος της περιουσίας παραμένει εκτεθειμένο σε κινδύνους από φυσικές καταστροφές. Αυτό σημαίνει ότι, μετά από μία μεγάλη πυρκαγιά ή πλημμύρα, το κόστος συνεχίζει να επιστρέφει στον κρατικό προϋπολογισμό.
Οι δαπάνες αυτές καλύπτονται μέσω αποζημιώσεων, στεγαστικής συνδρομής, επιχορηγήσεων και φορολογικών ελαφρύνσεων. Ενδεικτικό του μεγέθους των ζημιών είναι ότι οι αποζημιώσεις που εκτιμήθηκαν από τις ασφαλιστικές εταιρείες μόνο για τα ακραία καιρικά φαινόμενα του Ιανουαρίου 2026 ανήλθαν περίπου σε 20,1 εκατομμύρια ευρώ. Παράλληλα, ο νόμος 5329/2026 διατηρεί και εξειδικεύει την υποχρεωτική ασφάλιση επιχειρήσεων με ετήσια ακαθάριστα έσοδα ά.
Με πληροφορίες από: Newsit