Νέα αναταραχή έχει προκληθεί στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς οι πετρελαϊκές εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα. Οι επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα οδήγησαν στην αναστολή των φορτώσεων πετρελαίου από το λιμάνι Γιανμπού, προκαλώντας ανησυχία για την τροφοδοσία και τις επιπτώσεις στις τιμές των καυσίμων. Η εξέλιξη αυτή έρχεται λίγες ημέρες μετά το προσωρινό κλείσιμο του σημαντικού αγωγού Ανατολής-Δύσης.
Προβλήματα στον εφοδιασμό ευρωπαϊκών διυλιστηρίων
Η διακοπή των φορτώσεων έχει άμεσο αντίκτυπο στην Ευρώπη, με τουλάχιστον τρία ευρωπαϊκά διυλιστήρια να έχουν ήδη λάβει ενημέρωση για ακυρώσεις φορτίων ή για μεταφορά των προγραμματισμένων παραδόσεων. Συγκεκριμένα, οι παραδόσεις που αναμένονταν το τελευταίο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου μετατίθενται ακόμη και για τον Νοέμβριο. Επιπλέον, άλλα δύο διυλιστήρια αναμένουν μέσα στις επόμενες ημέρες ενημέρωση σχετικά με το ενδεχόμενο καθυστερήσεων ή ακυρώσεων φορτίων που είχαν προγραμματιστεί για τον Σεπτέμβριο.
Η κατάσταση αυτή σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή σε σχέση με τις αρχικές προσδοκίες. Τον Αύγουστο, υπήρχαν πληροφορίες ότι η Saudi Aramco σχεδίαζε να παραδώσει κανονικά τις συμφωνημένες ποσότητες πετρελαίου σε τουλάχιστον τρία ευρωπαϊκά διυλιστήρια για τον Σεπτέμβριο. Ωστόσο, τα δεδομένα από τις 11 Σεπτεμβρίου δείχνουν ότι δεν έχει αναχωρήσει κανένα φορτίο σαουδαραβικού αργού από το Γιανμπού.
Ο αγωγός Ανατολής-Δύσης εκτός λειτουργίας
Ο αγωγός East-West, μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας, παραμένει εκτός λειτουργίας μετά την επίθεση της 10ης Σεπτεμβρίου. Ο αγωγός αυτός έχει δυναμικότητα μεταφοράς έως 7 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως. Το μήκος του φτάνει τα 1.200 χιλιόμετρα και διατρέχει την Αραβική Χερσόνησο, μεταφέροντας αργό από τα κοιτάσματα στα ανατολικά της χώρας στο λιμάνι Γιανμπού, στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η λειτουργία του αγωγού είναι κρίσιμη, καθώς επιτρέπει στο Ριάντ να διοχετεύει τις εξαγωγές του στις διεθνείς αγορές χωρίς να χρειάζεται να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Κατά τους τελευταίους έξι μήνες, ο αγωγός Ανατολής-Δύσης λειτουργούσε ως η κύρια οδός εξαγωγής πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή, δεδομένου ότι τα στενά μεταξύ Ιράν και Ομάν είχαν κλείσει σε μεγάλο βαθμό λόγω του πολέμου στο Ιράν. Ο αγωγός μετέφερε καθημερινά 4 έως 5 εκατομμύρια βαρέλια, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 4% έως 5% της παγκόσμιας προσφοράς.
Οι επιθέσεις των Χούθι και οι γεωπολιτικές εντάσεις
Η αιτία για την αναστολή των φορτώσεων και το κλείσιμο του αγωγού είναι οι επιθέσεις των σιιτών ανταρτών Χούθι της Υεμένης. Πριν από ημέρες, οι αντάρτες πήραν τον έλεγχο της δυτικής ακτής της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα και του στρατηγικού στενού Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Με αυτόν τον τρόπο, απειλούν την κυκλοφορία των πετρελαιοφόρων της Σαουδικής Αραβίας, του μεγαλύτερου εξαγωγέα πετρελαίου στον κόσμο, προς τις ασιατικές αγορές.
Οι επιθέσεις των Χούθι ανάγκασαν το Ριάντ να κλείσει προσωρινά τον αγωγό Ανατολής-Δύσης, ο οποίος τροφοδοτεί το λιμάνι Γιανμπού. Εν μέσω αυτής της κατάστασης, ένας Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια αμερικανική στρατιωτική υπηρεσία εργάζεται για την ενίσχυση της ανταλλαγής πληροφοριών με τη Σαουδική Αραβία, καθώς το βασίλειο αντιμετωπίζει επιθέσεις κυρίως από τους φιλοϊρανούς αντάρτες Χούθι της Υεμένης. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή (Centcom) διαθέτει μια μονάδα επί τόπου με σκοπό τη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών.
Η στάση της Saudi Aramco και οι εναλλακτικές διαδρομές
Η Saudi Aramco, η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Σαουδικής Αραβίας, η οποία είχε αυξήσει τη χρήση του τερματικού σταθμού στο Γιανμπού μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, αρνήθηκε να σχολιάσει τις εξελίξεις. Μια πηγή της αγοράς εκτίμησε ότι τα αποθέματα πετρελαίου στο Γιανμπού επαρκούν για περίπου πέντε ημέρες, αν και αυτή η πληροφορία δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Παρά τις δυσκολίες, η Σαουδική Αραβία χρησιμοποιεί και άλλες οδούς για τις εξαγωγές της. Συγκεκριμένα, οι εξαγωγές μέσω του Σίντι Κερίρ στην Αίγυπτο έφτασαν κατά μέσο όρο τα 1,95 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως κατά τις δύο πρώτες εβδομάδες του Σεπτεμβρίου. Οι αφίξεις στο Αΐν Σόχνα κινήθηκαν περίπου στα 1,40 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, προσφέροντας μια μερική εναλλακτική λύση στην παρούσα κρίση.
Με πληροφορίες από: Newsit, Ieidiseis