Η γονική παροχή αναδεικνύεται σήμερα ως ένα από τα πιο σημαντικά εργαλεία για τη μεταβίβαση και τον οικογενειακό προγραμματισμό της ακίνητης περιουσίας. Μέσω αυτής της διαδικασίας, οι γονείς έχουν τη δυνατότητα να μεταβιβάσουν στα παιδιά τους είτε ακίνητα, είτε την ψιλή κυριότητα ή την επικαρπία τους, είτε ακόμη και χρηματικά ποσά. Το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ, που ισχύει για δωρεές και γονικές παροχές προς πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας, αποτελεί βασική φορολογική παράμετρο.
Το αφορολόγητο όριο και οι φορολογικές παράμετροι
Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της γονικής παροχής είναι το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ. Αυτό το όριο εφαρμόζεται για δωρεές και γονικές παροχές που γίνονται προς πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας, στην οποία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι μεταβιβάσεις από γονείς προς παιδιά. Για το τμήμα της αξίας που υπερβαίνει αυτό το όριο, επιβάλλεται συντελεστής φόρου 10%.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι αυτό το φορολογικό καθεστώς δεν περιορίζεται μόνο στα ακίνητα. Εφαρμόζεται σε περιουσία κάθε φύσεως, εφόσον εμπίπτει στις σχετικές διατάξεις. Αυτό καθιστά τη γονική παροχή ένα ισχυρό εργαλείο για τον συνολικό οικογενειακό προγραμματισμό. Για παράδειγμα, εάν ένας γονέας μεταβιβάσει σε παιδί ένα ακίνητο με φορολογητέα αξία 300.000 ευρώ και πληρούνται οι προϋποθέσεις του αφορολόγητου, δεν προκύπτει φόρος γονικής παροχής λόγω της συγκεκριμένης αξίας.
Προσοχή στον σχεδιασμό πριν τη μεταβίβαση
Η διαδικασία της γονικής παροχής ενός ακινήτου δεν είναι απλώς μια υπόθεση φορολογικής δήλωσης και σύνταξης συμβολαίου. Αποτελεί μια κανονική μεταβίβαση εμπράγματου δικαιώματος, η οποία απαιτεί έναν ουσιαστικό και ενδελεχή προέλεγχο. Αυτός ο προέλεγχος πρέπει να καλύπτει τεχνικά, πολεοδομικά, ιδιοκτησιακά και φορολογικά ζητήματα, ειδικά στην περίπτωση παλαιότερων ακινήτων.
Ο σωστός σχεδιασμός είναι εξίσου κρίσιμος και όταν αντί για ακίνητο μεταβιβάζονται χρηματικά ποσά. Μια χρηματική γονική παροχή μπορεί να αξιοποιηθεί, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, για την αγορά κατοικίας από το παιδί. Επιπλέον, μπορεί να συμβάλει στην κάλυψη του σχετικού τεκμηρίου απόκτησης, το οποίο είναι γνωστό ως «πόθεν έσχες».
Επιλογές μεταβίβασης και οι συνέπειές τους
Πριν την έναρξη οποιασδήποτε διαδικασίας, το πρώτο ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί δεν είναι «τι χαρτιά χρειάζονται;», αλλά «τι θέλουμε να πετύχουμε με τη γονική παροχή;». Υπάρχουν διάφορες επιλογές ως προς το τι ακριβώς μεταβιβάζεται. Μπορεί να μεταβιβαστεί η πλήρης κυριότητα ενός ακινήτου, δίνοντας στο παιδί την πλήρη ιδιοκτησία και χρήση.
Εναλλακτικά, ο γονέας μπορεί να επιλέξει να μεταβιβάσει μόνο την ψιλή κυριότητα, διατηρώντας ο ίδιος την επικαρπία. Με αυτόν τον τρόπο, ο γονέας εξακολουθεί να έχει το δικαίωμα χρήσης του ακινήτου ή να εισπράττει τα μισθώματά του, ενώ η ιδιοκτησία περνάει στο παιδί. Άλλες επιλογές περιλαμβάνουν τη μεταβίβαση ποσοστού εξ αδιαιρέτου ή ενός συγκεκριμένου εμπράγματου δικαιώματος. Η επιλογή που θα γίνει στην αρχή της διαδικασίας έχει άμεσες συνέπειες τόσο στη φορολογία όσο και στη μελλοντική διαχείριση της περιουσίας.
Συνολικό κόστος της διαδικασίας
Παρόλο που μπορεί να μην προκύπτει φόρος γονικής παροχής λόγω του αφορολόγητου ορίου των 800.000 ευρώ, αυτό δεν σημαίνει ότι η διαδικασία έχει μηδενικό συνολικό κόστος. Υπάρχουν διάφορες δαπάνες που πρέπει να καλυφθούν και οι οποίες είναι ανεξάρτητες από τον φόρο μεταβίβασης.
Στα έξοδα αυτά περιλαμβάνονται οι αμοιβές του συμβολαιογράφου για τη σύνταξη του συμβολαίου, οι αμοιβές του μηχανικού για τους απαραίτητους ελέγχους και βεβαιώσεις, καθώς και τα τέλη καταχώρισης στο Κτηματολόγιο. Επιπλέον, ενδέχεται να προκύψουν και άλλες δαπάνες, οι οποίες εξαρτώνται από τις ιδιαιτερότητες της κάθε περίπτωσης μεταβίβασης.
Με πληροφορίες από: Enikos