Ο King Camp Gillette, ένας πλανόδιος πωλητής που μετατράπηκε σε επιχειρηματία, άλλαξε ριζικά τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε το ξύρισμα, εισάγοντας την ιδέα της λεπίδας μιας χρήσης. Η καινοτομία του, αν και βασίστηκε σε προϋπάρχουσες ιδέες, μετέτρεψε ένα προϊόν ακριβείας σε ένα μαζικό και επαναλαμβανόμενο καταναλωτικό αγαθό. Η εταιρεία που ίδρυσε φέρει το όνομά του και σήμερα αποτελεί έναν παγκόσμιο κολοσσό, με παρουσία σε 200 χώρες.
Η καταγωγή και τα πρώτα επιχειρηματικά βήματα
Πριν το όνομα Gillette γίνει συνώνυμο του ξυρίσματος, αποτελούσε ένα παράδοξο επώνυμο στο Ουινσκόνσιν των ΗΠΑ. Λίγοι απόγονοι των Γάλλων προτεσταντών, των Ουγενότων, που είχαν μετακομίσει στην περιοχή, εξακολουθούσαν να διαμένουν εκεί. Το πλήρες όνομά του, King Camp Gillette, με το «King» να σημαίνει βασιλιάς και το «Camp» να είναι το πατρικό επώνυμο της μητέρας του, ήταν ακόμα πιο παράδοξο και δύσκολα το ξεχνούσε κάποιος.
Ο King Camp Gillette αποφάσισε από νωρίς να αξιοποιήσει το επώνυμό του, την ευφυΐα του και την έμφυτη ευφράδειά του. Εργάστηκε από μικρός ως πλανόδιος πωλητής, πριν στραφεί στην επιχειρηματικότητα και τις εφευρέσεις. Στα τέλη του 19ου αιώνα, κατείχε μια προνομιακή θέση στην εταιρεία Crown Cork & Seal, η οποία ανήκε στον William Painter.
Η επιρροή του William Painter και η ιδέα των ανταλλακτικών
Ο William Painter, ιδιοκτήτης της Crown Cork & Seal, είχε κάνει περιουσία με την εφεύρεση του μεταλλικού καπακιού μιας χρήσης για τα μπουκάλια. Ήταν εκείνος που ουσιαστικά έβαλε την επιχειρηματική ιδέα στο μυαλό του Gillette. Ο Painter τον προέτρεψε να σκεφτεί γιατί να πουλάει κανείς ένα προϊόν που ο πελάτης αγοράζει μόνο μία φορά, όταν θα μπορούσε να του πουλάει κάτι που πετάει και πρέπει να αντικατασταθεί;
Με αυτή την παρότρυνση, ο Painter τον προέτρεψε να βρει κάτι παρόμοιο και να γίνει πλούσιος. Ο Gillette άρχισε πράγματι να αναζητά ποιο θα μπορούσε να είναι αυτό το προϊόν που θα βασιζόταν στην αρχή του αναλώσιμου και επαναλαμβανόμενου προϊόντος.
Η στιγμή της έμπνευσης και η αρχική σύλληψη
Ο αστικός μύθος αναφέρει ότι η ιδέα του King Camp Gillette ήρθε γύρω στο 1895, μπροστά στον καθρέφτη του, τη στιγμή που ξυριζόταν. Την εποχή εκείνη, το ξυράφι ήταν ένα μικρό εργαλείο ακριβείας που απαιτούσε συνεχή φροντίδα. Η λεπίδα στομωνόταν, έπρεπε να ακονιστεί και να περαστεί από ειδικό εργαλείο πριν τελικά αντικατασταθεί.
Ο Gillette σκέφτηκε ότι το μόνο πραγματικά χρήσιμο μέρος της λεπίδας ήταν η πολύ λεπτή κόψη της. Από αυτή τη σκέψη προέκυψε η ιδέα του: γιατί να μην κατασκευαστεί ολόκληρη η λεπίδα από λεπτό φύλλο χάλυβα και, όταν στομώνει, να πετιέται και να αντικαθίσταται; Αυτή η απλή ιδέα θα άλλαζε την αγορά του ξυρίσματος.
Η πραγματική καινοτομία πέρα από την «εφεύρεση»
Στην πρώιμη ιστορία της Gillette, ο King Camp Gillette καταγράφηκε συχνά ως ο απόλυτος εφευρέτης για το «ξυραφάκι ασφαλείας». Ωστόσο, η αλήθεια είναι διαφορετική. Οι αδελφοί Kampfe είχαν ήδη παρουσιάσει το «Star safety razor» από τη δεκαετία του 1870, το οποίο χρησιμοποιούσε μια μικρότερη λεπίδα που μπορούσε να αφαιρεθεί από τη λαβή. Υπήρχαν επίσης δεκάδες άλλες πατέντες για παρόμοια προϊόντα.
Οι παλαιότερες λεπίδες, όμως, δεν ήταν τα φθηνά, μίας χρήσης, λεπτά μεταλλικά ανταλλακτικά που γνωρίζουμε σήμερα. Χρειάζονταν κι αυτές ακόνισμα και συντήρηση. Η ιστορική «εφεύρεση» του Gillette δεν ήταν το ξυραφάκι όπως το γνωρίζουμε, αλλά το ότι πήρε μια ήδη διαμορφωμένη αγορά και την έκανε μαζική, φθηνότερη και, κυρίως, επαναλαμβανόμενη, μέσω της ιδέας των ανταλλακτικών.
Από την ιδέα στην παγκόσμια κυριαρχία
Η ιδέα του Gillette ταλαιπωρήθηκε για κάποια χρόνια, καθώς δεν μπορούσε να βρει κάποιον που να μπορούσε να κατασκευάσει τη λεπίδα που είχε σχεδιάσει. Τελικά, συνεργάστηκε με τον William Nick, ο οποίος συνέβαλε στην υλοποίηση του οράματός του.
Από αυτή τη συνεργασία και την καινοτομία του Gillette, αναδείχθηκε μια πολυεθνική εταιρεία-κολοσσός, η οποία δραστηριοποιείται σήμερα σε 200 χώρες, καθιστώντας το όνομα Gillette συνώνυμο του σύγχρονου ξυρίσματος και της στρατηγικής των ανταλλακτικών.
Με πληροφορίες από: Gazzetta