Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) προχώρησε σε νέα αύξηση των επιτοκίων της, ανεβάζοντας το βασικό επιτόκιο καταθέσεων στο 2,5% από 2,25%. Η απόφαση αυτή αποτελεί τη δεύτερη αύξηση φέτος και έρχεται σε μια περίοδο που ο πληθωρισμός στην Ευρώπη έχει σκαρφαλώσει σε υψηλό τριετίας. Η κίνηση της ΕΚΤ αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων, οι οποίες εντείνονται από την αναζωπύρωση των τιμών της ενέργειας.
Νέα αύξηση επιτοκίων και οι λόγοι
Η κεντρική τράπεζα αύξησε το βασικό επιτόκιο καταθέσεων στο 2,5%, από το προηγούμενο επίπεδο του 2,25%. Αυτή η απόφαση ήταν ευρέως αναμενόμενη από τις αγορές, καθώς η ΕΚΤ είχε διατηρήσει αμετάβλητο το επιτόκιο κατά τη συνεδρίασή της τον Ιούλιο.
Η αύξηση έρχεται ως απάντηση στην αναζωπύρωση των τιμών της ενέργειας, η οποία πυροδοτήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν. Αυτή η εξέλιξη έχει εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικονομία, με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο να εκτινάσσονται.
Η πορεία του πληθωρισμού στην Ευρώπη
Ο πληθωρισμός στην Ευρώπη ανεβάζει ξανά ταχύτητα, φθάνοντας τον Αύγουστο στο 3,3%. Το ποσοστό αυτό αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών, αντιστρέφοντας την αποκλιμάκωση που είχε καταγραφεί στις αρχές του καλοκαιριού.
Τον Ιούνιο, η ΕΚΤ είχε προβλέψει ότι ο πληθωρισμός θα κορυφωνόταν αργότερα μέσα στο έτος και θα επέστρεφε στον στόχο του 2% έως το 2028. Ωστόσο, η αναζωπύρωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να παρατείνει τη μάχη για την αποκλιμάκωση των τιμών.
Ενεργειακή κρίση και διεθνείς τιμές
Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου ξεπέρασαν εκ νέου αυτή την εβδομάδα τα 100 δολάρια το βαρέλι. Αυτό συμβαίνει για πρώτη φορά από τον Ιούλιο, σηματοδοτώντας μια σημαντική άνοδο.
Παράλληλα, οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη εκτινάχθηκαν στο υψηλότερο επίπεδό τους από το 2023. Η άνοδος των ενεργειακών τιμών συμβάλλει καθοριστικά στην ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων.
Δίλημμα επενδυτών και στάση ΕΚΤ
Οι επενδυτές εμφανίζονται διχασμένοι ως προς το εάν η ΕΚΤ θα βάλει πλέον «φρένο» στον κύκλο νομισματικής σύσφιγξης. Το δίλημμα μεταξύ της αντιμετώπισης του πληθωρισμού και της προστασίας της οικονομικής ανάπτυξης γίνεται ολοένα και πιο εμφανές.
Η ΕΚΤ έχει υιοθετήσει μια πιο επιθετική στάση απέναντι στον πληθωρισμό που προκαλεί ο πόλεμος, σε σχέση με πολλές άλλες κεντρικές τράπεζες. Η πρώτη αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ είχε γίνει τον Ιούνιο, ανοίγοντας τον δρόμο.
Επιπτώσεις στα δάνεια και κινήσεις άλλων κεντρικών τραπεζών
Η απόφαση της ΕΚΤ για τα επιτόκια αναμένεται να επιφέρει αυξήσεις στις δόσεις των τραπεγικών δανείων. Αυτό αποτελεί άμεση συνέπεια της νομισματικής σύσφιγξης.
Σε διεθνές επίπεδο, η πλειονότητα των επενδυτών αναμένει ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ θα αυξήσει τα επιτόκια για πρώτη φορά φέτος κατά τη συνεδρίαση της επόμενης εβδομάδας. Αντίστοιχα, η Τράπεζα της Αγγλίας αναμένεται να προχωρήσει σε παρόμοια κίνηση τον Νοέμβριο.
Η ΕΚΤ διέθετε μεγαλύτερο περιθώριο για να σφίξει τη νομισματική πολιτική της, καθώς το βασικό της επιτόκιο πριν από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν βρισκόταν πολύ χαμηλότερα από το επίπεδο που οι οικονομολόγοι θεωρούν «ουδέτερο», δηλαδή ούτε περιοριστικό ούτε υποστηρικτικό για την οικονομία.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis