Η κυβέρνηση ανακοίνωσε τη θέσπιση ενός μόνιμου επιδόματος Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μικτά, το οποίο θα καταβάλλεται σε περίπου 720.000 δημοσίους υπαλλήλους, με έναρξη ισχύος από το έτος 2027. Το μέτρο αυτό παρουσιάζεται από την κυβέρνηση ως «ενίσχυση», «επιστροφή δικαιοσύνης» και «ανακούφιση» για τους εργαζομένους του Δημοσίου.
Το νέο επίδομα Χριστουγέννων και οι κυβερνητικές εξαγγελίες
Σύμφωνα με την κυβερνητική ανακοίνωση, το επίδομα των 500 ευρώ μικτά θα αποτελέσει ένα μόνιμο βοήθημα που θα χορηγείται κάθε Χριστούγεννα, ξεκινώντας από το 2027. Ο αριθμός των δικαιούχων εκτιμάται σε περίπου 720.000 δημοσίους υπαλλήλους, οι οποίοι αναμένεται να λάβουν αυτό το ποσό.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να προβάλει το συγκεκριμένο μέτρο ως μια σημαντική κίνηση στήριξης, χρησιμοποιώντας χαρακτηρισμούς όπως «ενίσχυση», «επιστροφή δικαιοσύνης» και «ανακούφιση». Ωστόσο, η πραγματική του φύση και η αποτελεσματικότητά του αποτελούν αντικείμενο συζήτησης και κριτικής.
Η πραγματική αξία του μέτρου για τους εργαζομένους
Παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες, το επίδομα των 500 ευρώ δεν θεωρείται ουσιαστική αποκατάσταση των μισθών στο Δημόσιο, αλλά μάλλον μια ετήσια λογιστική μεταβίβαση. Δεν πρόκειται για 13ο μισθό και δεν αποκαθιστά τις απώλειες στην αγοραστική δύναμη των δημοσίων υπαλλήλων, ούτε διορθώνει τις μνημονιακές περικοπές που, σε ορισμένες περιπτώσεις, ξεπέρασαν το 40%.
Το ποσό αυτό, αν και θα συνυπολογίζεται στις αποδοχές και στις μελλοντικές συντάξεις, δεν αλλάζει τη μηνιαία οικονομική πραγματικότητα των εργαζομένων. Σε 12μηνη βάση, το επίδομα αντιστοιχεί σε περίπου 41,7 ευρώ μικτά τον μήνα. Αυτό το μηνιαίο βοήθημα, όπως επισημαίνεται, δεν επαρκεί για να καλύψει ούτε το κόστος μετακίνησης προς την εργασία.
Το δημοσιονομικό κόστος και το περιορισμένο καθαρό όφελος
Το δημοσιονομικό κόστος του επιδόματος ανέρχεται σε 360 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, ένα ποσό που η κυβέρνηση χαρακτηρίζει ως «σημαντική επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό». Ωστόσο, ένα μεγάλο μέρος αυτού του ποσού αναμένεται να επιστρέψει στα δημόσια ταμεία μέσω φόρων και εισφορών, περιορίζοντας το καθαρό όφελος για τον εργαζόμενο.
Το καθαρό όφελος για τους δημοσίους υπαλλήλους εκτιμάται ως περιορισμένο, ενώ το όφελος για την κυβέρνηση θεωρείται κυρίως επικοινωνιακό. Το μέτρο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πακέτο που περιλαμβάνει και την οριζόντια αύξηση αποδοχών λόγω της ανόδου του κατώτατου μισθού από την 1η Απριλίου 2027. Ωστόσο, αυτές οι αυξήσεις δεν εκτιμάται ότι καλύπτουν την πραγματική απώλεια αγοραστικής δύναμης.
Η θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη και οι προτάσεις της ΑΔΕΔΥ
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, ο μέσος μισθός των δημοσίων υπαλλήλων στην Ελλάδα κατατάσσεται στην τελευταία θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όσον αφορά την αγοραστική δύναμη. Η χώρα βρίσκεται πίσω από κράτη όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία, καθώς και πίσω από χώρες που πέρασαν περιόδους λιτότητας, όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ιρλανδία. Συνολικά, η Ελλάδα βρίσκεται στην 9η θέση από το τέλος της κατάταξης.
Η ΑΔΕΔΥ, από την πλευρά της, ζητά την άμεση επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού, εκτιμώντας το δημοσιονομικό κόστος αυτής της πρότασης στα 2,1 δισεκατομμύρια ευρώ. Η οικονομική θεώρηση της ΑΔΕΔΥ υποστηρίζει ότι το 30% με 40% του κόστους θα επιστρέψει στα δημόσια ταμεία μέσω φόρων και εισφορών, ενώ το υπόλοιπο θα ενισχύσει την αγορά και την κατανάλωση. Αυτή η θέση υποστηρίζεται και από τους εμποροβιοτέχνες, οι οποίοι θεωρούν ότι πρόκειται για αναπτυξιακή πολιτική και όχι για επιδοματική διαχείριση. Η ΑΔΕΔΥ αναφέρει επίσης ότι η δικαιολογία του «κόφτη» των δαπανών δεν στέκει, καθώς υπάρχουν πολλοί τρόποι να παρακαμφθεί, όπως έχουν κάνει και άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Μια σταγόνα στον ωκεανό της υποτίμησης
Το επίδομα των 500 ευρώ χαρακτηρίζεται ως μια «σταγόνα σε έναν ωκεανό υποτίμησης» των δημοσίων υπαλλήλων. Σύμφωνα με αυτή την άποψη, το μέτρο δεν επιλύει κανένα από τα υφιστάμενα προβλήματα, δεν αποκαθιστά καμία αδικία και δεν συμβάλλει στην επαναφορά της αξιοπρέπειας των εργαζομένων του Δημοσίου. Αντιθέτως, εκτιμάται ότι αναπαράγει τη φτώχεια αντί να την αντιμετωπίζει αποτελεσματικά.
Με πληροφορίες από: Topontiki