Οικονομία

Τα ολιγοπώλια στην Ελλάδα: Η εξέλιξη της οικονομικής κυριαρχίας

Κωνσταντίνα Κοσμά
04-09-26

Ο διεθνής οικονομικός μηχανισμός, που ελέγχει την παγκόσμια κατανομή εργασίας, έχει αποφασίσει εδώ και δεκαετίες ότι το δόκιμο σχήμα επιβολής της οικονομικής κυριαρχίας είναι η μέθοδος των ολιγοπωλίων. Αυτά τα ολιγοπώλια χαρακτηρίζονται από μεγαλύτερη εξειδίκευση σε κάθε επιχειρηματικό χώρο, καθώς και από στενότερα και καλύτερα ελεγχόμενα χωρικά πεδία. Η μετάβαση αυτή, από τα μονοπώλια στα ολιγοπώλια, συντελέστηκε και σε χώρες όπως η Ελλάδα, που ανήκουν στις λεγόμενες περιφερειακές οικονομίες.

Η ιστορική αναφορά στον καπιταλισμό και τον ιμπεριαλισμό

Πολλές δεκαετίες, μπορεί και πέντε ή έξι, έχουν περάσει από τότε που υιοθετήθηκαν στην ελληνική πολιτική ορολογία οι έννοιες του καπιταλισμού και του ιμπεριαλισμού. Αυτές οι δύο λέξεις θεωρούνταν από το λαϊκό κίνημα της εποχής ως οι πιο «μισητές». Η περίοδος αυτή επηρεάστηκε σημαντικά από τραγικές πολιτικές εξελίξεις, όπως η αποστασία του 1965 και η δικτατορία του 1967. Το λαϊκό κίνημα της εποχής ανήγαγε αυτές τις έννοιες ως τις κύριες αιτίες για τα περισσότερα δεινά τόσο της χώρας όσο και του συνόλου των Ελλήνων πολιτών.

Η ταύτιση των εννοιών του καπιταλισμού και του ιμπεριαλισμού με τα πραγματικά δεινά του Έθνους των Ελλήνων θεωρήθηκε απόλυτα δικαιολογημένη. Το μέγιστο χαρακτηριστικό που μάστιζε την ελληνική πολιτική σκηνή εκείνης της περιόδου ήταν η «ανάπηρη δημοκρατία», η οποία δεν ήταν σε θέση να διασφαλίζει τα συμφέροντα του ελληνικού γένους. Ως αποτέλεσμα, η Ελλάδα και η ζωή των Ελλήνων πολιτών γίνονταν «βορά» κυρίως ξένων, αλλά και ντόπιων, μεγαλοσυμφερόντων.

Η αλλαγή στην πολιτική καθημερινότητα

Ωστόσο, τα χρόνια πέρασαν και οι Έλληνες πολίτες πάλεψαν με σθένος και αποφασιστικότητα. Κατάφεραν να ξεφύγουν από αυτήν την «εθνική κακομοιριά» που για πολλές δεκαετίες καταδυνάστευε τη χώρα. Αυτό επιτεύχθηκε χάρις τόσο στις πολιτικές τους επιλογές όσο και στις έντιμες προσπάθειες και τους αγώνες τους, που συνέβαλαν στη στερέωση της Δημοκρατίας.

Έτσι, οι δύο αυτές έννοιες, ο καπιταλισμός και ο ιμπεριαλισμός, σήμερα πια στην πολιτική καθημερινότητα των Ελλήνων είναι εντελώς παρωχημένες. Έχασαν την παλιά τους «αίγλη», σηματοδοτώντας μια αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα οικονομικά και πολιτικά ζητήματα στη χώρα.

Οι σύγχρονες απειλές για τα λαϊκά συμφέροντα

Το γεγονός ότι οι έννοιες του καπιταλισμού και του ιμπεριαλισμού δεν βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της πολιτικής κριτικής δεν σημαίνει ότι οι αμφισβητήσεις και οι απειλές για τα λαϊκά συμφέροντα έχουν πάψει να υπάρχουν. Αντιθέτως, τα οικονομικά και κοινωνικά κατεστημένα στη χώρα, όπως και σε άλλες χώρες με παραπλήσια χαρακτηριστικά, δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για να αναπνεύσουν τα μεσαία και, πολύ περισσότερο, τα χαμηλά κοινωνικά στρώματα.

Τον ρόλο που επιτελούσε ο διεθνής καπιταλισμός και τα μονοπώλια, τον έχουν τώρα αναλάβει μικρότερες σε μέγεθος οικονομικές μονάδες. Αυτές οι μονάδες είναι περισσότερο συνδεδεμένες με το σύστημα των ολιγοπωλίων, το οποίο λειτουργεί ως ο νέος μηχανισμός οικονομικής κυριαρχίας, συνεχίζοντας να επηρεάζει την εργασία και την παραγωγή των Ελλήνων πολιτών.

Με πληροφορίες από: Topontiki