Ένα νέο κύμα οργής και αβεβαιότητας σαρώνει εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά, καθώς αποκαλύπτονται σοβαρές παγίδες και κενά στην κυβερνητική ρύθμιση για τις συντάξεις λόγω θανάτου. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η κατηγορία των συντάξεων χηρείας «εξ ιδίου δικαιώματος». Πρόκειται για συνταξιούχους που λαμβάνουν τη δική τους σύνταξη, καθώς και για εργαζομένους που δικαιούνται να λάβουν παράλληλα τη σύνταξη του θανόντος συζύγου.
Η πρόσφατη παρέμβαση χαρακτηρίστηκε ημιτελής, αφήνοντας ακάλυπτο το μεγαλύτερο μέρος των δικαιούχων και δημιουργώντας αδικίες πολλών ταχυτήτων, όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της Δανειακής και Συνταξιοδοτικής Ένωσης Συνταξιούχων, Νίκος Χατζόπουλος.
Απώλειες στις επικουρικές συντάξεις για 280.000 δικαιούχους
Το πλέον ακανθώδες σημείο της ρύθμισης είναι ότι, ενώ διατηρήθηκε το ποσοστό στο 70% στις κύριες συντάξεις χηρείας, όλες οι επικουρικές συντάξεις έμειναν καθηλωμένες στο 35% μετά την παρέλευση της πρώτης τριετίας. Αυτή η εξαίρεση ανατρέπει τους υπολογισμούς για μια τεράστια ομάδα ασφαλισμένων.
Το σύνολο των δικαιούχων που λαμβάνουν επικουρική σύνταξη χηρείας και δεν θα δουν καμία αύξηση από το 35% στο 70% αγγίζει τις 280.000 συνταξιούχους. Με τις περικοπές στις επικουρικές να κυμαίνονται από 80 έως 170 ευρώ, ο μέσος όρος απωλειών διαμορφώνεται στα 100 ευρώ τον μήνα, στερώντας πολύτιμους πόρους από τα νοικοκυριά.
Διοικητικό και θεσμικό «αλαλούμ» στην εφαρμογή
Η εφαρμογή των μέτρων αποτυπώνει ένα βαθύ διοικητικό και θεσμικό αλαλούμ. Ένας διαχωρισμός παρατηρείται μεταξύ όσων κατέστησαν δικαιούχοι πριν και μετά τις 13 Μαΐου 2016, ημερομηνία – σταθμός του νόμου Κατρούγκαλου. Όσοι εντάχθηκαν στο σύστημα πριν από αυτή την ημερομηνία συνεχίζουν να λαμβάνουν τη σύνταξη με το παλαιό καθεστώς, το οποίο διαφέρει ανάλογα με το ταμείο. Για παράδειγμα, το Δημόσιο καταβάλλει ποσοστό 25%.
Επιπλέον, για όσους συνταξιοδοτήθηκαν από τις 13 Μαΐου 2016 και μετά, οι οποίοι λαμβάνουν πλέον το 70% στην κύρια σύνταξη, το υπουργείο δεν καταβάλλει αναδρομικά ποσά. Αυτό αφορά το διάστημα που παρακρατούνταν οι μειώσεις, δημιουργώντας περαιτέρω αβεβαιότητα.
Η πλήρης εξαίρεση των ασφαλισμένων του ΟΓΑ
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι οι ασφαλισμένοι του ΟΓΑ αφέθηκαν εντελώς εκτός σχεδιασμού. Η πολιτεία δεν άγγιξε καθόλου το δικό τους ασφαλιστικό καθεστώς, αφήνοντάς τους χωρίς καμία προστασία από τις πρόσφατες ρυθμίσεις. Αυτή η εξαίρεση προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο αδικίας στο ήδη περίπλοκο τοπίο των συντάξεων χηρείας.
Προβλήματα που επιδεινώνουν την κατάσταση των συνταξιούχων
Οι απώλειες από τις επικουρικές συντάξεις χηρείας έρχονται να προστεθούν στα ήδη υπάρχοντα προβλήματα του ασφαλιστικού συστήματος. Η διατήρηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) αποτελεί μία από αυτές τις «παγίδες», καθώς «κουρεύει» τις όποιες ονομαστικές αυξήσεις στο συνολικό άθροισμα εισοδήματος των συνταξιούχων.
Επιπρόσθετα, οι πολυετείς καθυστερήσεις στην απονομή των επικουρικών συντάξεων, οι οποίες φτάνουν έως και τα τέσσερα χρόνια, επιβαρύνουν σημαντικά την οικονομική κατάσταση των δικαιούχων. Τέλος, οι αναδρομικές κρατήσεις από τον ΕΦΚΑ για «αχρεωστήτως καταβληθέντα» ποσά, λόγω καθυστερημένων διασταυρώσεων, συνθέτουν μια ασφυκτική εικόνα για χιλιάδες νοικοκυριά.
Με πληροφορίες από: Topontiki