Η ευρωπαϊκή και αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία αντιμετωπίζει μια δομική κρίση, η οποία, σύμφωνα με αναλύσεις, οφείλεται πρωτίστως σε μια αλλαγή στο μοντέλο εταιρικής διακυβέρνησης. Ενώ συχνά η συζήτηση επικεντρώνεται σε παράγοντες όπως οι αυστηροί κανονισμοί ρύπων, το υψηλό κόστος ενέργειας και οι κρατικές επιδοτήσεις προς τους Ασιάτες κατασκευαστές, η βασική αιτία φαίνεται να είναι η απόλυτη προτεραιοποίηση των βραχυπρόθεσμων χρηματοοικονομικών δεικτών.
Η στροφή στη μεγιστοποίηση του κέρδους των μετόχων
Για αρκετές δεκαετίες, η στρατηγική των δυτικών κατασκευαστών αυτοκινήτων υιοθέτησε το δόγμα της «μεγιστοποίησης του κέρδους των μετόχων». Αυτή η προσέγγιση άλλαξε τον πρωταρχικό δείκτη επιτυχίας για τις διοικήσεις των εταιρειών.
Η μηχανολογική πρωτοπορία, η ποιότητα του προϊόντος και η διατήρηση μιας ευρείας καταναλωτικής βάσης έπαψαν να αποτελούν τους βασικούς στόχους. Αντίθετα, η άμεση ενίσχυση της τιμής της μετοχής, η διανομή υψηλών μερισμάτων και τα προγράμματα επαναγοράς ιδίων μετοχών τέθηκαν σε απόλυτη προτεραιότητα.
Διαχείριση κεφαλαίων και ανταγωνιστικότητα
Η διάκριση μεταξύ της υγιούς βιομηχανικής ανάπτυξης και της χρηματοπιστωτικής διαχείρισης αποδείχθηκε καθοριστική. Η υγιής ανάπτυξη απαιτεί υπομονετικές επενδύσεις στην έρευνα, στις υποδομές και στο ανθρώπινο κεφάλαιο.
Ωστόσο, όταν τα κεφάλαια που προορίζονταν για την Έρευνα & Ανάπτυξη (R&D) ή τον εκσυγχρονισμό των εργοστασίων διοχετεύονταν στη διατήρηση τεχνητά υψηλών μερισμάτων, η ανταγωνιστικότητα των οργανισμών άρχισε να διαβρώνεται. Την ίδια περίοδο, οι αναδυόμενοι παίκτες της Ανατολής εφάρμοζαν μακροχρόνια βιομηχανικά πλάνα και καθετοποιημένες εφοδιαστικές αλυσίδες, ενώ τα δυτικά διοικητικά συμβούλια επικεντρώνονταν στη βελτιστοποίηση των αποτελεσμάτων του επόμενου τριμήνου.
Η εγκατάλειψη των προσιτών μοντέλων
Προκειμένου να διατηρήσουν υψηλά περιθώρια κέρδους σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου κόστους, οι δυτικές αυτοκινητοβιομηχανίες υιοθέτησαν μια συγκεκριμένη τακτική. Εγκατέλειψαν συστηματικά τις μικρές, προσιτές κατηγορίες οχημάτων, όπως τα Segment A και B, οι οποίες είχαν χαμηλό περιθώριο κέρδους.
Αντίθετα, η παραγωγή στράφηκε σχεδόν αποκλειστικά σε ογκώδη και ακριβά SUV. Αυτή η επιλογή απέφερε βραχυπρόθεσμα κέρδη-ρεκόρ για τις εταιρείες.
Δημιουργία στρατηγικού κενού στην αγορά
Η απόσυρση από την κατηγορία της προσιτής μετακίνησης είχε ως αποτέλεσμα εκατομμύρια καταναλωτές σε Ευρώπη και Αμερική να μείνουν χωρίς ρεαλιστικές επιλογές για την αγορά ενός νέου αυτοκινήτου. Δεν επρόκειτο για αδυναμία της ζήτησης από την πλευρά των καταναλωτών.
Αντιθέτως, ήταν μια συνειδητή απόφαση των κατασκευαστών να ιεραρχήσουν το ποσοστό κέρδους ανά μονάδα πάνω από τον συνολικό όγκο πωλήσεων. Αφήνοντας την εισαγωγική κατηγορία κενή, η δυτική βιομηχανία ουσιαστικά έστρωσε το έδαφος για την είσοδο νέων κατασκευαστών, οι οποίοι κάλυψαν αυτό το κενό με ανταγωνιστικές προτάσεις.
Οι επιπτώσεις στον εξηλεκτρισμό
Το χρηματοπιστωτικό αυτό μοντέλο αποκάλυψε τα όριά του όταν η μετάβαση προς τον εξηλεκτρισμό απαίτησε ταχύτητα και τεχνολογική υπεροχή. Η ανάπτυξη προσιτών ηλεκτρικών οχημάτων, ένα κρίσιμο στοιχείο για τη μαζική υιοθέτηση της ηλεκτροκίνησης, αντιμετώπισε δυσκολίες υπό αυτή την εταιρική διακυβέρνηση.
Με πληροφορίες από: Gazzetta