Η ταχύτητα του IRIS έχει φέρει τις άμεσες μεταφορές χρημάτων στην καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών. Ωστόσο, το IRIS αποτελεί απλώς το τεχνικό μέσο διακίνησης των χρημάτων. Η φορολογική διοίκηση (ΑΑΔΕ) εξετάζει την πραγματική αιτία της πληρωμής, τη συχνότητα, τη σχέση των συμβαλλόμενων και το αν προκύπτει αύξηση περιουσίας.
Τι ισχύει για το χαρτζιλίκι και τα έξοδα διαβίωσης
- Προστατευόμενα τέκνα: Μικροποσά που στέλνουν οι γονείς σε ανήλικα τέκνα ή φοιτητές έως 25 ετών για διατροφή, σπουδές και έξοδα διαβίωσης δεν θεωρούνται δωρεές και δεν απαιτούν δήλωση στο myProperty.
- Όρια: Δεν υπάρχει συγκεκριμένο αριθμητικό όριο για το χαρτζιλίκι, αρκεί το ποσό να είναι εύλογο. Διαδοχικές μεταφορές μεγάλων ποσών χωρίς σαφή αιτιολογία μπορεί να ελεγχθούν.
- Όρια συναλλαγών IRIS: Από τις 15 Ιανουαρίου 2026, το ημερήσιο όριο μεταφοράς μεταξύ ιδιωτών διαμορφώνεται στα 1.000 ευρώ (με μηνιαίο πλαφόν 5.000 ευρώ). Τα όρια αυτά είναι τραπεζικά και δεν συνιστούν αφορολόγητο όριο.
Φορολογία δωρεών και γονικών παροχών
Πρώτη κατηγορία συγγένειας (Γονείς, παιδιά, σύζυγοι, εγγόνια):
- Αφορολόγητο: Έως 800.000 ευρώ (σωρευτικά για κάθε δικαιούχο).
- Προϋποθέσεις: Υποχρεωτική η μεταφορά μέσω τραπεζικού συστήματος και η υποβολή δήλωσης στο myProperty.
- Συντελεστής: 10% για το ποσό που υπερβαίνει τις 800.000 ευρώ.
Προσοχή: Αν η γονική παροχή γίνει με μετρητά, χάνεται το αφορολόγητο και επιβάλλεται φόρος 10% από το πρώτο ευρώ.
Δεύτερη κατηγορία (Αδέλφια): Χρηματικές δωρεές φορολογούνται αυτοτελώς με 20% από το πρώτο ευρώ.
Τρίτη κατηγορία (Φίλοι, τρίτοι): Χρηματικές δωρεές φορολογούνται με 40% από το πρώτο ευρώ.
«Τριγωνικές» μεταφορές: Η ΑΑΔΕ ελέγχει διαδρομές χρημάτων (π.χ. από αδελφό σε γονέα και μετά στον άλλο αδελφό) για τον εντοπισμό του τελικού πραγματικού δωρητή.
Επαγγελματίες και αιτιολογία συναλλαγής
- Επαγγελματικές αμοιβές: Κάθε εισροή για παροχή υπηρεσίας ή πώληση προϊόντος απαιτεί την έκδοση παραστατικού, λογιστική εγγραφή και απόδοση ΦΠΑ.
- Κοινοί λογαριασμοί/Επιστροφές: Η επιστροφή εξόδων (π.χ. επιμερισμός λογαριασμού φαγητού) δεν συνιστά εισόδημα, ακόμη κι αν ο παραλήπτης είναι ελεύθερος επαγγελματίας.
- Σημασία αιτιολογίας: Αναγράφετε πάντα σαφή αιτιολογία στη μεταφορά (π.χ. «ενοίκιο φοιτητή», «επιστροφή εξόδων», «γονική παροχή») και διατηρείτε τα τραπεζικά αποδεικτικά.