Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έδωσε στη δημοσιότητα απαντήσεις σχετικά με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), το οποίο εισάγει σημαντικές αλλαγές στη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών και αιολικών σταθμών. Το πλαίσιο θεσπίζει νέα κριτήρια προστασίας για περιοχές περιβαλλοντικής και πολιτιστικής αξίας, ενώ παράλληλα περιλαμβάνει οριζόντιες απαγορεύσεις στην εγκατάσταση ΑΠΕ σε όλη τη χώρα.
Το νέο πλαίσιο και οι στόχοι του υπουργείου
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας παρουσίασε το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, το οποίο θα διέπει την ανάπτυξη των ΑΠΕ έως το 2050. Σύμφωνα με τον υπουργό ΠΕΝ, Σταύρο Παπασταύρου, ο στόχος είναι η παραγωγή περισσότερης ελληνικής ενέργειας από τον ήλιο και τον άνεμο, με σκοπό την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας και την εξασφάλιση πιο προσιτών τιμών για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο καλύπτει ένα ευρύ φάσμα βασικών τεχνολογιών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και αποθήκευσης ενέργειας. Συγκεκριμένα, περιλαμβάνει φωτοβολταϊκούς σταθμούς, αιολικά πάρκα, μικρά υδροηλεκτρικά έργα, μονάδες βιομάζας, βιοαερίου, βιορρευστών και παραγωγής βιομεθανίου, γεωθερμικές εγκαταστάσεις, ενώ για πρώτη φορά εντάσσονται και τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, όπως οι μπαταρίες.
Αυστηροί κανόνες και κριτήρια αποκλεισμού
Με την εφαρμογή του νέου πλαισίου, θεσπίζονται σαφείς κανόνες για την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και εισάγονται αυστηρότερα κριτήρια αποκλεισμού για συγκεκριμένες περιοχές. Μεταξύ άλλων, προβλέπονται απαγορεύσεις για περιοχές Natura 2000, με ιδιαίτερη έμφαση στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας.
Το υπουργείο τονίζει ότι δημιουργείται ένα σταθερό και διαφανές πλαίσιο για επενδύσεις και αδειοδοτήσεις, με στόχο η βιώσιμη ανάπτυξη να προχωρήσει με σχέδιο, προστασία του περιβάλλοντος και σεβασμό στις τοπικές κοινωνίες. Ωστόσο, οι προβλέψεις του νέου Χωροταξικού για τις ΑΠΕ οδηγούν σε οριζόντιες απαγορεύσεις στην εγκατάσταση ΑΠΕ σε όλη τη χώρα.
Απαγορεύσεις για τα αιολικά πάρκα και οι αντιδράσεις
Το νέο Χωροταξικό ΑΠΕ επιφέρει ριζικές αλλαγές στο τοπίο της πράσινης ενέργειας. Η Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ) έχει επισημάνει ότι το πλαίσιο αποκλείει τα αιολικά από το 60% της επικράτειας της χώρας. Η μη αξιοποίηση των πιο αποδοτικών αιολικά περιοχών της χώρας, σύμφωνα με την ΕΛΕΤΑΕΝ, ισοδυναμεί με μεγάλη μείωση παραγωγής της πιο φθηνής ηλεκτρικής ενέργειας, κάτι που θα οδηγήσει σε αύξηση του κόστους ενέργειας.
Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση, απαγορεύεται οριζόντια η εγκατάσταση αιολικών πάρκων σε συγκεκριμένες περιοχές. Τα αιολικά πάρκα θα μπορούν να αναπτύσσονται μόνο σε περιοχές με επαρκές αιολικό δυναμικό, όπως αυτό αποτυπώνεται στον επίσημο αιολικό χάρτη της ΡΑΑΕΥ ή αποδεικνύεται με πιστοποιημένες μετρήσεις που θα υποβάλλονται στη ΡΑΑΕΥ. Αυτό θα γίνεται πάντα υπό αυστηρές προϋποθέσεις προστασίας του περιβάλλοντος και του τοπίου.
Η εγκατάσταση στις λεγόμενες «Περιοχές Καταλληλότητας» θα επιτρέπεται υπό την προϋπόθεση ότι δεν ισχύει κάποιος από τους οριζόντιους περιορισμούς. Τέτοιοι περιορισμοί είναι το υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, οι Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), τα Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους και οι υγρότοποι Ραμσάρ. Επιπλέον, οι εγκαταστάσεις δεν πρέπει να υπερβαίνουν τη φέρουσα ικανότητα όπως αυτή ορίζεται ανά Δημοτική Ενότητα.
Ειδικές προβλέψεις για τις νησιωτικές περιοχές
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις νησιωτικές περιοχές, όπου εισάγονται νέες απαγορεύσεις. Ειδικότερα, για την εγκατάσταση αιολικών σταθμών στα νησιά, προβλέπεται η διενέργεια ειδικής μελέτης τοπίου κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση. Αυτή η μελέτη θα εξετάζει το μέγεθος του σταθμού, τον χαρακτήρα του τοπίου και τις επιπτώσεις στις θέες.
Για τις ορεινές περιοχές του νησιωτικού χώρου, προβλέπεται αξιολόγηση κατά περίπτωση. Η αξιολόγηση αυτή θα βασίζεται στα ιδιαίτερα μορφολογικά, οικολογικά και τοπικά χαρακτηριστικά κάθε θέσης, διασφαλίζοντας την προσαρμογή των έργων στο εκάστοτε περιβάλλον.
Εξαιρέσεις από το νέο πλαίσιο
Παρά τις νέες ρυθμίσεις και τους αυστηρούς περιορισμούς, το νέο πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένες εξαιρέσεις. Αυτό γίνεται ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια δικαίου και να μην ανατρέπονται υφιστάμενες επενδύσεις και μικρές ενεργειακές εγκαταστάσεις. Οι εξαιρέσεις αφορούν έργα που λειτουργούν ήδη ή βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης.
Επίσης, εξαιρούνται μικρές εγκαταστάσεις ΑΠΕ που ήδη εξαιρούνται από τις αδειοδοτικές διαδικασίες, παρέχοντας ένα επίπεδο προστασίας για τις υφιστάμενες και μικρής κλίμακας επενδύσεις στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Πηγή: Enikos