Η χρήση του IRIS για μεταφορές χρημάτων έχει γίνει πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των φορολογουμένων. Από την παροχή χαρτζιλικιού στα παιδιά έως την κάλυψη εξόδων φοιτητών, οι απορίες για το πότε μια απλή μεταφορά μπορεί να αποκτήσει φορολογικό ενδιαφέρον είναι πολλές. Ιδιαίτερα, ανακύπτει το ερώτημα πότε μια μεταφορά θεωρείται δωρεά που πρέπει να δηλωθεί στην Εφορία.
Ξεκαθάρισμα από την ΑΑΔΕ
Η ΑΑΔΕ έχει επισημάνει ότι οι καθημερινές μεταφορές μικρών ποσών μεταξύ συγγενών και φίλων δεν υπόκεινται σε φορολογικό έλεγχο, εφόσον εξυπηρετούν πραγματικές ανάγκες και δεν δείχνουν καταχρηστικά χαρακτηριστικά. Έτσι, ποσά που στέλνουν γονείς ή παππούδες για χαρτζιλίκι ή για κάλυψη εξόδων δεν θεωρούνται χρηματική δωρεά και δεν απαιτούν δήλωση στην πλατφόρμα myPROPERTY. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και τα ποσά για ενοίκιο, δίδακτρα και άλλες συνήθεις ανάγκες.
Ωστόσο, η ΑΑΔΕ μπορεί να ελέγξει πιο προσεκτικά συναλλαγές που ακολουθούν συγκεκριμένα μοτίβα, όπως η σταθερή συχνότητα και οι επαναλαμβανόμενες μεταφορές ίδιων και υψηλών ποσών.
Χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές
Η κατάσταση αλλάζει όταν οι μεταφορές χρημάτων θεωρούνται γονικές παροχές ή δωρεές. Σε αυτές τις περιπτώσεις, υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες που μπορεί να κρίνουν αν η μεταφορά είναι αφορολόγητη ή αν υπόκειται σε φόρο που μπορεί να φτάσει το 40%.
Για χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές προς συγγενείς πρώτης κατηγορίας, όπως παιδιά, γονείς και εγγόνια, ισχύει αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι τα χρήματα να διακινούνται μέσω του τραπεζικού συστήματος και να υποβληθεί η αντίστοιχη δήλωση. Για το τμήμα της δωρεάς που υπερβαίνει τις 800.000 ευρώ, επιβάλλεται φόρος 10%.
Οι δηλώσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω του myPROPERTY, και η ΑΑΔΕ διασταυρώνει τις συναλλαγές με τα στοιχεία που αποστέλλουν οι τράπεζες. Εάν δεν επιβεβαιωθεί η συναλλαγή και ο φορολογούμενος δεν προσκομίσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, μπορεί να χάσει το αφορολόγητο και να επιβληθεί φόρος από το πρώτο ευρώ, με συντελεστές 10%, 20% ή 40%, ανάλογα με τη συγγένεια.
Κίνδυνοι από τη χρήση μετρητών
Η επιλογή των μετρητών μπορεί να αποδειχθεί ακόμη πιο κοστοβόρα. Χρηματικές γονικές παροχές που δεν πραγματοποιούνται μέσω τραπεζικού συστήματος φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή 10%, χωρίς να ισχύει το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ.
Επιπλέον, οι διαδοχικές δωρεές ενδέχεται να προκαλέσουν υποψίες, ειδικά αν φαίνεται ότι χρησιμοποιούνται ενδιάμεσα πρόσωπα για να παρακαμφθεί η φορολογία. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η μεταφορά χρημάτων από ένα παιδί σε γονέα και στη συνέχεια από τον γονέα σε άλλο παιδί. Αν αποδειχθεί ότι ο τελικός αποδέκτης είναι ο αδελφός και οι κινήσεις έγιναν για να αποφευχθεί η φορολογία, τότε επιβάλλεται φόρος 20% χωρίς αφορολόγητο.
Προσοχή στους κοινούς λογαριασμούς
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς. Όταν χρήματα μεταφέρονται σε λογαριασμό στον οποίο συνδικαιούχος είναι τρίτο πρόσωπο, η Εφορία μπορεί να ελέγξει ποιος τελικά χρησιμοποίησε το ποσό. Αν διαπιστωθεί ότι τα χρήματα κατέληξαν στον τρίτο συνδικαιούχο, μπορεί να θεωρηθεί ότι πραγματοποιήθηκε δωρεά προς αυτόν και να επιβληθεί ο αντίστοιχος φόρος.
Για συγγενείς δεύτερης και τρίτης κατηγορίας, όπως αδέλφια και θείοι, δεν ισχύει το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ. Οι χρηματικές δωρεές φορολογούνται από το πρώτο ευρώ, με συντελεστή 20% για τη δεύτερη κατηγορία και 40% για συγγενείς και λοιπά πρόσωπα της τρίτης κατηγορίας.
Τα όρια του IRIS
Αξιοσημείωτο είναι ότι από τον περασμένο Ιανουάριο τα όρια συναλλαγών μέσω IRIS έχουν αυξηθεί. Το ημερήσιο όριο για ιδιώτες έχει ανέβει από τα 500 στα 1.000 ευρώ, τόσο για μεταφορές μεταξύ φυσικών προσώπων όσο και για πληρωμές προς επαγγελματίες, ενώ το μηνιαίο πλαφόν έχει διαμορφωθεί στα 5.000 ευρώ.