Έναν μήνα μετά την κατάργηση της ατελούς εισαγωγής για δέματα έως 150 ευρώ και την επιβολή μεταβατικού ευρωπαϊκού δασμού 3 ευρώ από την 1η Ιουλίου 2026, οι μαζικές αγορές από πλατφόρμες όπως Temu, Shein και AliExpress δεν έχουν ανακοπεί. Αν και καταγράφεται μικρή μείωση στον συνολικό αριθμό των εισερχόμενων δεμάτων, η συνολική αξία των παραγγελιών και ο όγκος των προϊόντων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.
Πώς επιβάλλεται το τέλος και πώς αντιδρούν οι καταναλωτές
Η νέα τελωνειακή ρύθμιση παρουσιάζει συγκεκριμένα τεχνικά χαρακτηριστικά που καθορίζουν την τελική επιβάρυνση:
- Χρέωση ανά δασμολογική κατηγορία: Το τέλος των 3 ευρώ δεν επιβάλλεται απαραιτήτως ανά τεμάχιο, αλλά ανά διαφορετική δασμολογική κατηγορία προϊόντος εντός του ίδιου δέματος. Έτσι, ένα δέμα με πολλά είδη της ίδιας κατηγορίας επιβαρύνεται με 3 ευρώ, ενώ αν περιέχει τρεις διαφορετικές κατηγορίες, η επιβάρυνση φτάνει τα 9 ευρώ.
- Συνένωση παραγγελιών: Οι αγοραστές προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους τοποθετώντας περισσότερα προϊόντα στο ίδιο καλάθι. Με αυτόν τον τρόπο, το σταθερό τέλος επιμερίζεται και αντιστοιχεί σε μικρότερο ποσοστό της συνολικής δαπάνης.
Η στρατηγική των ασιατικών platforms: Αποθήκες Ε.Ε. και προσφορές
Για να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους έναντι της ευρωπαϊκής λιανικής, οι μεγάλες πλατφόρμες εφαρμόζουν διπλή στρατηγική:
- Αξιοποίηση ευρωπαϊκών logistics hubs: Μεταφέρουν μαζικά εμπορεύματα σε αποθήκες εντός Ε.Ε. (όπως στην Πολωνία, τη Γερμανία, την Ισπανία και την Ολλανδία). Τα προϊόντα εκτελωνίζονται μαζικά κατά την είσοδό τους στην Ένωση και στη συνέχεια διακινούνται εσωτερικά χωρίς το τέλος των 3 ευρώ ανά μεμονωμένη παραγγελία.
- Επιθετική τιμολογιακή πολιτική: Επιστρατεύουν εκπτώσεις που φτάνουν έως και το 80%, παρέχουν δωρεάν μεταφορικά για αγορές άνω ενός ορίου (π.χ. 19 ευρώ) και προσφέρουν πιστώσεις/κουπόνια (όπως δωροεπιταγές 5 ευρώ) σε περιπτώσεις καθυστερήσεων.
Προβλήματα στα τελωνεία και το ορόσημο του Σεπτεμβρίου
Ο τεράστιος όγκος των μικροαποστολών —ο οποίος στην Ε.Ε. αυξήθηκε από 1,4 δισ. δέματα το 2022 σε 5,8 δισ. το 2025— έχει προκαλέσει σημαντικό διοικητικό φόρτο και καθυστερήσεις στην εκκαθάριση:
- Διαφάνεια χρεώσεων: Η ευρωπαϊκή καταναλωτική οργάνωση BEUC ζήτησε την παρέμβαση της Κομισιόν, καθώς καταναλωτές ήρθαν αντιμέτωποι με μη εμφανείς χρεώσεις ή πρόσθετα διαχειριστικά έξοδα κατά την παράδοση. Ως απάντηση, οι πλατφόρμες άρχισαν να ενσωματώνουν τα τέλη πριν την ολοκλήρωση της αγοράς.
- Κρίσιμο crash test: Η εικόνα του Ιουλίου θεωρείται μεταβατική, καθώς περιλάμβανε και παραγγελίες του Ιουνίου. Το πραγματικό αποτύπωμα του μέτρου στην αγορά αναμένεται να διαφανεί από τον Σεπτέμβριο.
Το χρονοδιάγραμμα έως το 2028
Ο δασμός των 3 ευρώ αποτελεί προσωρινό μέτρο που θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου 2028. Από την 1η Ιουλίου 2028 προγραμματίζεται η πλήρης εφαρμογή του νέου πανευρωπαϊκού τελωνειακού συστήματος, το οποίο θα υπολογίζει αυτοματοποιημένα δασμούς, τέλη και ΦΠΑ, ενώ θα εισαγάγει αυστηρότερους ελέγχους ασφαλείας και περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις για τα εισαγόμενα προϊόντα.