Σημαντικές φορολογικές συνέπειες προέκυψαν από μια τραπεζική μεταφορά χρημάτων μεταξύ δύο φίλων, η οποία επιστράφηκε την ίδια ημέρα. Σύμφωνα με την απόφαση ΔΕΔ 1544/2026, η συναλλαγή θεωρείται δωρεά για τις φορολογικές αρχές, παρά την άμεση επιστροφή του ποσού. Ο ισχυρισμός ότι η μεταφορά έγινε από πλάνη δεν αρκεί για να αναιρέσει τις φορολογικές υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν.
Η ΑΑΔΕ απάντησε σχετικά με την ακούσια μεταφορά ύψους 51.801 ευρώ, αναφέροντας ότι "δεν τα έστειλε κατά λάθος, έκανε δήλωση δωρεάς". Η υπόθεση περιλάμβανε μια μεταφορά χρημάτων που επιστράφηκε λίγες ώρες αργότερα, με τον αποστολέα να υποστηρίζει ότι η κίνηση έγινε εκ παραδρομής και ότι οι δύο πλευρές επιδίωκαν διαφορετική τραπεζική πράξη. Ζήτησαν από τη φορολογική διοίκηση να θεωρηθεί ότι η συναλλαγή δεν είχε νομικές συνέπειες, προκειμένου να αποφευχθεί ο φόρος δωρεάς.
Ωστόσο, η ΔΕΔ απέρριψε τον ισχυρισμό αυτό. Σύμφωνα με την απόφαση, η δικαιοπραξία που έγινε λόγω πλάνης δεν θεωρείται αυτομάτως άκυρη, αλλά ακυρώσιμη, απαιτώντας δικαστική απόφαση για την ακύρωσή της. Μέχρι να υπάρξει μια τέτοια απόφαση, η δικαιοπραξία παράγει κανονικά τα έννομα αποτελέσματά της και, επομένως, ισχύουν οι φορολογικές υποχρεώσεις.
Διευκρινίσεις για τη φορολογική υποχρέωση
Η ΔΕΔ αναφέρει ότι η φορολογική υποχρέωση γεννιέται τη στιγμή που ολοκληρώνεται η μεταφορά των χρημάτων στον λογαριασμό του δωρεοδόχου. Η επιστροφή του ποσού δεν αναιρεί ότι η δωρεά θεωρείται ότι πραγματοποιήθηκε κατά τον χρόνο της μεταφοράς. Ούτε η άμεση επιστροφή των χρημάτων ούτε μια αίτηση προς τη ΔΟΥ είναι ικανές να διαγράψουν τον φόρο δωρεάς. Η φορολογική διοίκηση δεσμεύεται από την ισχύ της συναλλαγής, εκτός αν αυτή ακυρωθεί με τελεσίδικη δικαστική απόφαση.
Επιπλέον, η απόφαση διευκρινίζει ότι, ακόμη και αν ο δωρητής και ο δωρεοδόχος συμφωνήσουν να ανακαλέσουν τη δωρεά και να επιστραφούν τα χρήματα, η επιστροφή αυτή δεν φορολογείται ως νέα δωρεά. Ωστόσο, ο φόρος που επιβλήθηκε για την αρχική μεταβίβαση παραμένει σε ισχύ. Δηλαδή, η κοινή συμφωνία των δύο πλευρών δεν διαγράφει τη φορολογική υποχρέωση που γεννήθηκε κατά την αρχική μεταφορά.
Η ΔΕΔ απέρριψε επίσης το αίτημα της φορολογούμενης να ακυρωθεί ο φόρος λόγω έλλειψης φορολογικής υποχρέωσης, καθώς οι ισχυρισμοί της δεν υποστηρίχθηκαν με σαφή και πλήρη στοιχεία. Ανάμεσα σε άλλα, δεν προσκομίστηκε το επικαλούμενο πληρεξούσιο και υπήρχαν αμφιβολίες ως προς τα πραγματικά περιστατικά της συναλλαγής.
Η απόφαση της ΔΕΔ λειτουργεί ως οδηγός για παρόμοιες υποθέσεις στο μέλλον, ξεκαθαρίζοντας ότι η άμεση επιστροφή χρημάτων δεν αρκεί για να καταργήσει τον φόρο δωρεάς, ενώ η επίκληση πλάνης απαιτεί προηγούμενη δικαστική απόφαση.
Φορολογία δωρεών
Στην υπόθεση της ΔΕΔ, η μεταφορά αφορούσε δύο φίλους, δηλαδή πρόσωπα που δεν ανήκουν στην Α΄ κατηγορία συγγένειας. Για τις χρηματικές δωρεές ισχύουν οι εξής βασικοί κανόνες:
- Α΄ κατηγορία (σύζυγοι, γονείς, παιδιά, εγγόνια): φόρος 10%, με αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου και η μεταφορά γίνεται μέσω του τραπεζικού συστήματος. - Β΄ κατηγορία (αδέλφια, ανίψια και λοιποί συγγενείς της συγκεκριμένης κατηγορίας): φόρος 20% στις χρηματικές δωρεές.