Τροπολογία του Υπουργείου Εργασίας αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή εντός του Ιουλίου 2026, με σκοπό την κατάργηση των περικοπών στις συντάξεις χηρείας που προβλέπονταν από τον νόμο Κατρούγκαλου. Η ρύθμιση επηρεάζει περισσότερους από 200.000 δικαιούχους.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό του υπουργείου, οι αλλαγές θα εφαρμοστούν αρχικά για περίπου 8.500 συνταξιούχους χηρείας του Δημοσίου, με τις καταβολές των αυξημένων ποσών να αναμένονται στα τέλη Αυγούστου, μαζί με τις συντάξεις του Σεπτεμβρίου.
Οι βασικοί άξονες της ρύθμισης ανά κατηγορία δικαιούχων
Η νέα νομοθετική παρέμβαση εξειδικεύει τις αλλαγές ανάλογα με το καθεστώς του κάθε ασφαλισμένου:
- 75.000 συνταξιούχοι (μετά τον νόμο Κατρούγκαλου): Καταργείται η μείωση της σύνταξης χηρείας από το 70% στο 35% μετά το πέρας της πρώτης τριετίας για όσους εργάζονται ή λαμβάνουν παράλληλα δική τους σύνταξη. Το ποσοστό παραμένει σταθερά στο 70%.
- 8.500 συνταξιούχοι του Δημοσίου: Για τη συγκεκριμένη κατηγορία, όπου η μείωση στο 35% είχε εφαρμοστεί από το 2020, η σύνταξη επανέρχεται στο 70% (αύξηση της τάξης του 50%). Για παράδειγμα, σύνταξη που είχε περιοριστεί στα 446 ευρώ (κατώτατο όριο) επανέρχεται στα 800 ευρώ. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ρύθμιση δεν περιλαμβάνει την καταβολή αναδρομικών ποσών για το διάστημα που ίσχυαν οι περικοπές.
- 122.000 δικαιούχοι διπλών συντάξεων: Πρόκειται για ασφαλισμένους που λαμβάνουν μία σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος και μία λόγω χηρείας. Η ρύθμιση ορίζει ότι η σώρευση αυτή δεν πηγάζει από το ίδιο δικαίωμα, επιτρέποντας την καταβολή δύο εθνικών συντάξεων και αποτρέποντας τη μείωση κατά 312 ευρώ (ποσοστό 70% της εθνικής σύνταξης) που προέκυπτε βάσει σχετικής απόφασης του ΣτΕ.
- Ρύθμιση οφειλών: Όσοι συνταξιούχοι χηρείας δεν είχαν υποστεί μέχρι σήμερα την περικοπή της τριετίας, απαλλάσσονται από την υποχρέωση επιστροφής αναδρομικών ποσών προς τον ΕΦΚΑ.
Αναστολή μειώσεων σε ακόμη πέντε κατηγορίες συνταξιούχων
Στο πλαίσιο των γενικότερων παρεμβάσεων, αναστέλλεται η εφαρμογή περικοπών και η αναζήτηση αναδρομικών για πέντε επιπλέον κατηγορίες:
- Συνταξιούχοι ΟΓΑ: Παγώνει η διακοπή της βασικής σύνταξης (ύψους περίπου 360 ευρώ) για 15.000 αγρότες που λαμβάνουν παράλληλα σύνταξη θανάτου, καθώς και οι σχετικές παρακρατήσεις ή συμψηφισμοί.
- Μηχανικοί (ΤΣΜΕΔΕ) – Ειδική Προσαύξηση: Αναστέλλεται η εφαρμογή της απόφασης του ΣτΕ για τον επανυπολογισμό της ειδικής προσαύξησης με βάση τις εισφορές, ο οποίος θα επέφερε μειώσεις έως και 600 ευρώ.
- Μηχανικοί Δημοσίου με διπλή ασφάλιση: Δεν εφαρμόζεται γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που μετέτρεπε τον χρόνο ασφάλισης από ενιαίο σε διαδοχικό (ΙΚΑ και Δημόσιο) και προέβλεπε επιστροφή χρημάτων.
- Συνταξιούχοι ΙΚΑ (5.800 άτομα): Δεν θα αναζητηθούν αναδρομικά ποσά από προσαυξήσεις που είχαν υπολογιστεί στην ανταποδοτική σύνταξη.
- Συνταξιούχοι Εθνικής Τράπεζας (1.200 άτομα): Παγώνουν οι μειώσεις που προέκυψαν από εκ των υστέρων επανυπολογισμούς λόγω ορίων ηλικίας ή λανθασμένων μισθολογικών στοιχείων.
Σε εκκρεμότητα παραμένει και η έγκριση του ενιαίου κανονισμού παροχών ασθένειας του ΕΦΚΑ, καθώς οι προτεινόμενες αλλαγές στα επιδόματα ασθένειας του Δημοσίου και των μισθωτών επηρεάζουν και τη θεσμοθέτηση αντίστοιχου επιδόματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες.
Διατάξεις για επικουρική ασφάλιση και παραγραφές στο Δημόσιο
Το ασφαλιστικό νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης δύο ρυθμίσεις για τους υπαλλήλους του ευρύτερου δημόσιου τομέα:
- Προαιρετική Επικουρική Ασφάλιση: Παρέχεται η δυνατότητα υπαγωγής στην επικουρική ασφάλιση σε εργαζόμενους φορέων της Γενικής Κυβέρνησης που μέχρι σήμερα ελάμβαναν μόνο κύρια σύνταξη. Η ένταξη γίνεται κατόπιν αίτησης του ενδιαφερομένου, η οποία πρέπει να υποβληθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
- Παραγραφή Αξιώσεων Ίσης Αμοιβής: Με το άρθρο 19, ο χρόνος εντός του οποίου οι δημόσιοι υπάλληλοι μπορούν να διεκδικήσουν οικονομικές απαιτήσεις λόγω παραβίασης της αρχής της ίσης αμοιβής αυξάνεται από δύο σε τρία έτη. Μετά την πάροδο της τριετίας οι αξιώσεις παραγράφονται, ενώ για τις υπόλοιπες περιπτώσεις διεκδικήσεων ισχύει η διετής παραγραφή.