Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έχει δημοσιεύσει έναν αναλυτικό οδηγό σχετικά με τη φορολόγηση των κληρονομιών, με στόχο την αποφυγή λαθών και επιπλέον επιβαρύνσεων για τους φορολογούμενους. Ο οδηγός περιλαμβάνει πληροφορίες για τον υπολογισμό του φόρου ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας, τις προϋποθέσεις απαλλαγής από τον φόρο πρώτης κατοικίας, καθώς και τη δυνατότητα καταβολής των οφειλών σε δόσεις. Η σημασία αυτού του οδηγού είναι προφανής, καθώς οι δηλώσεις φόρου κληρονομιάς έχουν αυξηθεί κατά 58% την τελευταία τριετία, φτάνοντας τις 135.543 το 2025.
Φορολογικές υποχρεώσεις και προθεσμίες
Αναφορικά με την υποβολή της δήλωσης φόρου κληρονομιάς, οι κληρονόμοι έχουν προθεσμία 9 μηνών, εφόσον ο κληρονομούμενος πέθανε στην Ελλάδα. Αν ο θάνατος συνέβη στο εξωτερικό ή οι κληρονόμοι διέμεναν στο εξωτερικό κατά τον χρόνο του θανάτου, η προθεσμία επεκτείνεται σε ένα χρόνο. Οι δηλώσεις υποβάλλονται στη ΔΟΥ της τελευταίας διεύθυνσης κατοικίας του κληρονομουμένου.
Απαλλαγές και αφορολόγητα ποσά
Για την απόκτηση πρώτης κατοικίας μέσω κληρονομιάς, παρέχονται συγκεκριμένες απαλλαγές. Έτσι, αξία κατοικίας μέχρι 200.000 ευρώ απαλλάσσεται από τον φόρο για κάθε ανήλικο ή άγαμο, ενώ για κάθε έγγαμο το όριο ανέρχεται στις 250.000 ευρώ. Η προσαύξηση είναι 25.000 ευρώ για τα δύο πρώτα τέκνα και 30.000 ευρώ για το τρίτο και τα επόμενα ανήλικα τέκνα. Αντίστοιχες απαλλαγές ισχύουν και για οικόπεδα.
Υπολογισμός φόρου κληρονομιάς
Ο φόρος κληρονομιάς υπολογίζεται ανάλογα με τη συγγενική σχέση του κληρονόμου με τον κληρονομούμενο. Υπάρχουν τρεις κατηγορίες, με διαφορετικές φορολογικές κλίμακες. Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται ο/η σύζυγος και τα τέκνα, ενώ στη δεύτερη δισέγγονοι και αδέλφια. Στην τρίτη κατηγορία εντάσσονται όλοι οι άλλοι συγγενείς. Οι φορολογικές κλίμακες διαφέρουν ανά κατηγορία, με συγκεκριμένα αφορολόγητα ποσά και συντελεστές.
Δόσεις καταβολής φόρου
Ο φόρος κληρονομιάς καταβάλλεται σε 12 ίσες διμηνιαίες δόσεις, με ελάχιστο ποσό 500 ευρώ ανά δόση, εκτός από την τελευταία. Αν ο κληρονόμος είναι ανήλικος, ο αριθμός των δόσεων διπλασιάζεται, με την ίδια προϋπόθεση για το ελάχιστο ποσό.
Αυτός ο οδηγός της ΑΑΔΕ παρέχει κρίσιμες πληροφορίες για τη σωστή διαχείριση των φορολογικών υποχρεώσεων που προκύπτουν από τις κληρονομιές, εξασφαλίζοντας ότι οι φορολογούμενοι είναι ενημερωμένοι και προετοιμασμένοι.