Στην τελική ευθεία εισέρχεται η αγορά ακινήτων με την εκκίνηση του φιλόδοξου στεγαστικού προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας», το οποίο διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό ύψους 480 έως 500 εκατομμυρίων ευρώ μέσω του ΕΣΠΑ 2021-2027 (σκέλος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή»).
Στόχος της κυβερνητικής πρωτοβουλίας είναι η στήριξη των χαμηλών και μεσαίων εισοδηματικών στρωμάτων, η ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος και η επανένταξη χιλιάδων κλειστών διαμερισμάτων στην αγορά της μακροχρόνιας μίσθωσης για την αντιμετώπιση της έλλειψης στέγης.
Η διαδικασία ξεκινά τη Δευτέρα 15 Ιουνίου 2026 με την ηλεκτρονική έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας.
Το χρονοδιάγραμμα των αιτήσεων
Η διαδικασία θα πραγματοποιηθεί ηλεκτρονικά σε δύο διακριτές φάσεις:
Φάση Α' (15 Ιουνίου έως 31 Αυγούστου 2026): Οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν αίτηση στην πλατφόρμα του gov.gr για να λάβουν τη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας.
Φάση Β' (Από 1η Σεπτεμβρίου 2026): Ξεκινά η επίσημη υποβολή των αιτήσεων για τη χρηματοδότηση των εργασιών ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης.
Σημαντικό: Θα τηρηθεί αυστηρή σειρά προτεραιότητας (time stamp) με βάση την ακριβή ημέρα και ώρα οριστικής υποβολής της αίτησης, καθώς το ενδιαφέρον αναμένεται ιδιαίτερα υψηλό.
Οι δύο κατηγορίες επιλέξιμων ακινήτων
Το πρόγραμμα εστιάζει σε παλαιότερα κτίσματα (έως 120 τ.μ. ή έως 150 τ.μ. για τρίτεκνους/πολύτεκνους) που έχουν εκδοθεί με οικοδομική άδεια έως την 31η Δεκεμβρίου 1990, ανήκουν σε ενεργειακή κατηγορία Γ ή χαμηλότερη και δεν έχουν ενταχθεί σε αντίστοιχο πρόγραμμα μετά την 1η Ιανουαρίου 2020.
Τα ακίνητα χωρίζονται σε:
Κλειστές κατοικίες: Ακίνητα που παρέμεναν αποδεδειγμένα κενά και αχρησιμοποίητα κατά τη διετία 2024-2025 (βάσει του εντύπου Ε2 του φορολογικού έτους 2025). Για τη διασταύρωση μέσω ΔΕΔΔΗΕ πρέπει:
- Είτε να έχει γίνει διακοπή ρεύματος κατόπιν αίτησης πριν από την 1/1/2024.
- Είτε να είναι ενεργή η παροχή αλλά η συνολική κατανάλωση για τα έτη 2024 και 2025 μαζί να μην ξεπερνά τις 50 kWh.
Ανοικτές κατοικίες: Ακίνητα που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία (βάσει της φορολογικής δήλωσης του 2025) και χρήζουν επισκευών ή λειτουργικής αποκατάστασης.
Δικαιούχοι, εισοδηματικά κριτήρια και ύψος επιδότησης
Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα που κατέχουν εμπράγματο δικαίωμα (πλήρη κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα) στο ακίνητο. Για τις κλειστές κατοικίες το ποσοστό ιδιοκτησίας (πλήρης κυριότητα ή επικαρπία) πρέπει να είναι ίσο ή μεγαλύτερο του 50%. Σε περιπτώσεις συγκυριότητας ή ψιλής κυριότητας, απαιτείται η έγγραφη συναίνεση των υπόλοιπων εμπλεκόμενων μερών.
Η κρατική ενίσχυση φτάνει έως τα 300 ευρώ ανά τ.μ. και έως τις 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Επιπλέον, καλύπτονται στο 100% οι παράπλευρες δαπάνες μηχανικών (άδειες, ενεργειακά πιστοποιητικά, Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου) έως το ποσό των 2.500 ευρώ.
Τα ποσοστά της βασικής επιχορήγησης καθορίζονται ανάλογα με το εισόδημα:
Κατηγορία Ι (Βασική επιδότηση 80%)
Εισόδημα: Από 18.000 ευρώ για άγαμο έως 35.000 ευρώ για έγγαμο με 2 παιδιά (προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί).
- Μέγιστη επιδότηση με προσαυξήσεις: Έως 95%.
Κατηγορία ΙΙ (Βασική επιδότηση 70%)
Εισόδημα: Από 25.000 ευρώ για άγαμο έως 45.000 ευρώ για έγγαμο με 2 παιδιά (προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί).
- Μέγιστη επιδότηση με προσαυξήσεις: Έως 85%.
- Κοινωνικές Προσαυξήσεις (+5%): Τα βασικά ποσοστά αυξάνονται κατά 5% για ακίνητα σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, καθώς και για αιτούντες που είναι ΑμεΑ, μονογονεϊκές, τρίτεκνες ή πολύτεκνες οικογένειες.
Επιλέξιμες εργασίες και υποχρεωτική ενεργειακή αναβάθμιση
Οι επιλέξιμες δαπάνες καλύπτουν τόσο τις αισθητικές και λειτουργικές επισκευές όσο και την αγορά των απαραίτητων υλικών. Ωστόσο, το πρόγραμμα θέτει έναν αυστηρό όρο: οι εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης είναι υποχρεωτικές και πρέπει να απορροφούν το 20% έως 40% του συνολικού προϋπολογισμού του έργου, διασφαλίζοντας ότι το ακίνητο θα ανέβει τουλάχιστον κατά μία ενεργειακή βαθμίδα.
Όλες οι εργασίες ανακαίνισης πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί εντός 18 μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης υπαγωγής και το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028.
Ρητό «μπλόκο» στο Airbnb και υποχρεώσεις 5ετίας
Το Υπουργείο θεσπίζει αυστηρές ασφαλιστικές δικλίδες για τη διατήρηση του κοινωνικού χαρακτήρα του προγράμματος. Για διάστημα τουλάχιστον 5 ετών μετά την ολοκλήρωση της επιδότησης ισχύουν τα εξής:
- Για τις ανοικτές κατοικίες: Υποχρέωση διατήρησης του ακινήτου αποκλειστικά για ιδιοκατοίκηση.
- Για τις κλειστές κατοικίες: Υποχρέωση χρησιμοποίησης είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για μακροχρόνια μίσθωση ως κύρια κατοικία, με υποχρεωτικά σταθερό μίσθωμα για τα πρώτα 3 τουλάχιστον έτη.
- Απαγορεύσεις: Απαγορεύεται ρητά η διάθεση του ακινήτου για βραχυχρόνια μίσθωση (τύπου Airbnb), η επαγγελματική χρήση, η υπεκμίσθωση καθώς και η μεταβίβαση του ακινήτου.
Σε περίπτωση που διαπιστωθεί οποιαδήποτε παράβαση των παραπάνω όρων εντός της πενταετίας, ο ιδιοκτήτης υποχρεούται σε ολική επιστροφή του ποσού της επιχορήγησης που έλαβε.