Μέσα στο 2026, αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή ένα καινοτόμο ψηφιακό σύστημα που θα παρακολουθεί τα κοινωνικά επιδόματα, με κεντρικό άξονα τη δημιουργία ενός εθνικού μητρώου παροχών. Αυτή η νέα βάση δεδομένων θα συγκεντρώσει για πρώτη φορά όλες τις πληροφορίες σχετικά με τις οικονομικές ενισχύσεις που λαμβάνει κάθε πολίτης από το κράτος.
Η λειτουργία του μητρώου θα ξεκινήσει πιλοτικά, με στόχο να προσφέρει μια ολοκληρωμένη εικόνα του συστήματος κοινωνικών παροχών και να ενισχύσει τη διαφάνεια στον τρόπο καταβολής των επιδομάτων.
Η συγκέντρωση στοιχείων σε μια ενιαία πλατφόρμα
Το νέο σύστημα θα λειτουργήσει ως μια ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα που θα συγκεντρώνει δεδομένα από διάφορους δημόσιους φορείς. Για κάθε δικαιούχο θα δημιουργείται ένα ψηφιακό προφίλ, το οποίο θα περιλαμβάνει βασικά στοιχεία όπως εισοδήματα, περιουσιακή κατάσταση, καθώς και τα επιδόματα ή τις παροχές που λαμβάνει.
Η ανάγκη για μια τέτοια βάση δεδομένων είναι επιτακτική, καθώς μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ένα ενιαίο σύστημα καταγραφής των κοινωνικών ενισχύσεων. Παρά τις ετήσιες δαπάνες που ξεπερνούν τα 13 δισεκατομμύρια ευρώ για προνοιακές και κοινωνικές παροχές, η εικόνα για το σύνολο των επιδομάτων που λαμβάνει κάθε δικαιούχος είναι κατακερματισμένη.
Προβλήματα από τη διασπορά των πληροφοριών
Αυτή τη στιγμή, διάφοροι οργανισμοί διαχειρίζονται τα επιδόματα μέσω ξεχωριστών πληροφοριακών συστημάτων, τα οποία δεν είναι πλήρως διασυνδεδεμένα. Οργανισμοί όπως η ΔΥΠΑ, ο ΟΠΕΚΑ, το Υπουργείο Εργασίας και ο e-ΕΦΚΑ λειτουργούν με διαφορετικές βάσεις δεδομένων, γεγονός που καθιστά δύσκολη την πλήρη εποπτεία του συστήματος κοινωνικής προστασίας.
Η πολυδιάσπαση των πληροφοριών οδηγεί συχνά σε κενά στην καταγραφή των παροχών, καθώς και σε περιθώρια για λάθη ή καταχρήσεις. Με την εισαγωγή του εθνικού μητρώου, οι αρμόδιες αρχές θα έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν συγκεντρωτικά όλα τα επιδόματα που λαμβάνει ένας πολίτης από οποιονδήποτε δημόσιο φορέα.
Ανίχνευση ανωμαλιών και βελτίωση διαδικασιών
Η πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα θα επιτρέπει στις αρμόδιες υπηρεσίες να εντοπίζουν σε πραγματικό χρόνο περιπτώσεις όπου υπάρχει πρόβλημα ή ασυμφωνία στα στοιχεία. Για παράδειγμα, θα μπορεί να διαπιστωθεί αν ένα επίδομα συνεχίζει να καταβάλλεται ενώ οι προϋποθέσεις έχουν αλλάξει.
Αυτές οι αλλαγές μπορεί να αφορούν την οικογενειακή κατάσταση, τη διαφοροποίηση στα εισοδήματα ή άλλες μεταβολές που επηρεάζουν τα κριτήρια χορήγησης. Μέχρι σήμερα, τέτοιες περιπτώσεις δεν εντοπίζονται άμεσα, καθώς τα στοιχεία παραμένουν σε διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα.
Ενίσχυση της αξιολόγησης και της διαφάνειας
Το νέο σύστημα θα αναδείξει και περιπτώσεις όπου ένας πολίτης λαμβάνει περισσότερα από ένα επιδόματα που καλύπτουν παρόμοιες κοινωνικές ανάγκες. Αυτό θα συμβάλει σε μια καλύτερη αξιολόγηση του τρόπου κατανομής των πόρων της κοινωνικής πολιτικής.
Επιπλέον, το μητρώο θα βοηθήσει στον εντοπισμό λαθών στα στοιχεία των δικαιούχων. Σφάλματα σε δεδομένα όπως ο ΑΦΜ ή ο ΑΜΚΑ μπορεί να προκαλούν καθυστερήσεις, λανθασμένες πληρωμές ή καταβολές μικρότερων ποσών από αυτά που δικαιούνται οι πολίτες.
Σταδιακή υλοποίηση και περιλαμβανόμενα επιδόματα
Κατά την αρχική φάση εφαρμογής, το νέο σύστημα θα εντάξει σταδιακά βασικά κοινωνικά επιδόματα, όπως το επίδομα παιδιού, το επίδομα θέρμανσης, το επίδομα στέγασης και το επίδομα ανεργίας. Αναμένονται επίσης να ενταχθούν το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, το επίδομα γέννησης, καθώς και παροχές που σχετίζονται με την αναπηρία και τη μακροχρόνια ανεργία.
Μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσης, όλοι οι φορείς που χορηγούν κοινωνικές παροχές θα υποχρεωθούν να ενταχθούν στο μητρώο και να ενημερώνουν διαρκώς τα στοιχεία τους. Ο στόχος είναι η δημιουργία ενός πλήρως διασυνδεδεμένου συστήματος, που θα προσφέρει μια σαφή εικόνα για την κατανομή των κοινωνικών επιδομάτων και τους δικαιούχους τους.
Η δημιουργία ενός εθνικού μητρώου επιδομάτων αναμένεται να φέρει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο που διαχειρίζονται οι κοινωνικές παροχές στην Ελλάδα. Με τη συγκέντρωση πληροφοριών σε μια ενιαία πλατφόρμα, θα διευκολυνθεί η εποπτεία και θα μειωθούν τα περιθώρια για καταχρήσεις. Η δυνατότητα άμεσης ανίχνευσης προβλημάτων και η βελτίωση της διαφάνειας θα ωφελήσουν τους πολίτες, εξασφαλίζοντας ότι οι παροχές κατανέμονται δίκαια και αποτελεσματικά.