Οικονομία

Όταν οι πλουσιότεροι άνθρωποι στον κόσμο αυτοκτονούν

Καθημερινή
11-01-09

Δύο ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα, ο Γάλλος διαχειριστής αμοιβαίων κεφαλαίων, Ρενέ Τιερί Μαγκόν ντε Βελουσέ, έβαλε και εκείνος τέλος στη ζωή του. Το πρωί της 23ης Δεκεμβρίου, ο 65χρονος ντε Βελουσέ, ο οποίος έχασε εν μια νυκτί πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια όταν κατέρρευσε η επενδυτική πυραμίδα του περιβόητου πλέον, Μπέρναρντ Μέιντοφ, έδιωξε ασυνήθιστα νωρίς όλο το προσωπικό της επιχείρησής του. Δεκατρείς, μόλις, ώρες αργότερα βρέθηκε νεκρός με κομμένες τις φλέβες στο γραφείο του στη Μάντισον Αβενιου της Νέας Υόρκης.

Οι απόψεις των ειδικών αναφορικά με τους ακριβείς λόγους που οδηγούν στην αυτοχειρία μερικούς εκ των πλουσιότερων ανθρώπων στον κόσμο διίστανται. Οι περισσότεροι ψυχολόγοι, πάντως, συμφωνούν ότι η πλειοψηφία των πλουσίων ανθρώπων δεν έχουν συνηθίσει στην αποτυχία και ως εκ τούτου αδυνατούν να λειτουργήσουν στο λεγόμενο «κατώτερο επίπεδο». Η αδυναμία συμβιβασμού με την αποτυχία σε συνδυασμό με το συναίσθημα της ταπείνωσης και της κοινωνικής απομόνωσης οδηγούν τους ανθρώπους αυτούς στην απόλυτη απόγνωση. Εντούτοις, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι πλούσιοι αυτόχειρες δεν είναι εκείνοι που θα ανεβάσουν τα ποσοστά των αυτοκτονίων στον δυτικό κόσμο, αλλά οι καθημερινοί άνθρωποι που χάνουν τις θέσεις εργασίας τους και τα σπίτια τους.

Η Αμερικανική Ενωση για την Ανάλυση των Αυτοκτονιών, μάλιστα, αναγνώρισε ότι υφίσταται «μια ξεκάθαρη και άμεση σχέση μεταξύ των ποσοστών της ανεργίας και εκείνων των αυτοκτονιών. Ο πραγματικός αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης στις ψυχές των ανθρώπων, ωστόσο, θα αποτυπωθεί στα στατιστικά στοιχεία που θα δοθούν στη δημοσιότητα σε λίγα χρόνια. Εκτιμάται ότι απαιτείται μια, τουλάχιστον, τριετία προκειμένου οι ερευνητές να συγκεντρώσουν όλες τις περιπτώσεις αυτοκτονιών που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με την τρέχουσα οικονομική κρίση.

Οι αυτοκτονίες στελεχών μεγάλων επιχειρήσεων ήταν συνυφασμένες με τις ιδιαιτερότητες και τη φιλοσοφία ζωής των πολιτών στη Χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου αλλά και στη Νότια Κορέα. Σήμερα, ο κόσμος μοιάζει ίδιος και το φαινόμενο εξαπλώνεται σαν επιδημία και στις χώρες του δυτικού κόσμου. Σε αντίθεση, βέβαια, με την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, όπου πολιτικοί και επιχειρηματίες γίνονται αυτόχειρες για λόγους ευθιξίας, το βασικό αίτιο του κύματος αυτοκτονιών μεγιστάνων στη Δύση δεν είναι άλλο από την απόγνωση που έχει προκαλέσει η οικονομική κρίση των τελευταίων μηνών. Δεν είναι, πάντως, η πρώτη φορά που η αδυναμία διαχείρισης των «παράπλευρων απωλειών» των άλλοτε κραταιών επιχειρήσεων οδηγεί στελέχη τους στο απονενοημένο διάβημα. Το 1929 –έτος που σημαδεύτηκε από το μεγάλο κραχ– περισσότεροι από 23.000 άνθρωποι έθεσαν τέλος στη ζωή τους. Ολες οι ενδείξεις, λοιπόν, συνηγορούν ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται.

Τελευταίο θύμα της «χρηματοπιστωτικής απόγνωσης» ήταν ο Γερμανός δισεκατομμυριούχος με επενδύσεις στην Φολκσβάγκεν και τη φαρμακοβιομηχανία, Αντολφ Μέρκλε, ο οποίος αυτοκτόνησε σε ηλικία 74 ετών την περασμένη Δευτέρα, πέφτοντας στις ράγες του τρένου, λίγα μέτρα από τον σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης Μπλαουμπόιρεν. Ο Μέρκλε δεν άφησε πίσω κάποιο σημείωμα για να αιτιολογήσει την πράξη του, αλλά η οικογένειά του υποστηρίζει ότι ο μεγιστάνας λύγισε υπό το βάρος της απόγνωσης και της αδυναμίας χειρισμού των προβλημάτων που προκάλεσε η τρέχουσα κρίση στις επιχειρήσεις του.

Ο Γερμανός βιομήχανος βρισκόταν πέρυσι στην 94η θέση των πλουσιότερων ανθρώπων στον πλανήτη και η αξία των επιχειρήσεων του ξεπερνούσε τα 9 δισεκατομμύρια δολάρια. Η κρίση, ωστόσο, σε συνδυασμό με τα κεδροσκοπικά ανοίγματα στον χώρο της αυτοκινητοβιομηχανίας οδήγησαν την επιχειρηματική αυτοκρατορία στο χείλος της καταστροφής. Το γεγονός ότι οι τράπεζες έκαναν δεκτό το αίτημα του Μέρκλε για δάνειο–σανίδα σωτηρίας ύψους 400 εκατ. ευρώ λίγες ώρες αφότου ξάπλωσε στις ράγες του τρένου περιμένοντας τον θάνατο, δίνει ακόμα πιο τραγική διάσταση στο χαμό του.

Την ίδια μέρα επέλεξε να αποχωρήσει από τα εγκόσμια και ο Στίβεν Γκουντ, επικεφαλής ενός εκ των μεγαλύτερων μεσιτικών γραφείων στις ΗΠΑ. Η αστυνομία του Σικάγο βρήκε το κορμί του Γκουντ στο εσωτερικό της κόκκινης του τζάγκουαρ που ήταν σταθμευμένη σε δασώδη έκταση στα περίχωρα της πόλης. Σύμφωνα με τις αρχές, ο Γκουντ αυτοπυροβολήθηκε στο κεφάλι. Ούτε αυτός άφησε πίσω του κάποιο σημείωμα, αλλά θεωρείται δεδομένο ότι η κατάρρευση του επιχειρηματικού του ομίλου τον οδήγησε στην αυτοκτονία.