Οι αμοιβαίες υποχωρήσεις και κυρίως η εγκατάλειψη της πάγιας θέσης της Κριστίν Λαγκάρντ για «κούρεμα» των ελληνικών ομολόγων στον επίσημο τομέα ,μετά τις εγγυήσεις που έλαβε από την Ευρώπη για άμεση λήψη μέτρων σε περίπτωση που σημειωθεί μελλοντικά «εκτροχιασμός» του ελληνικού προγράμματος, δημιούργησαν τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την επίτευξη του πολυπόθητου «deal» και τον καθορισμό ενός πρώτου χρονοδιαγράμματος για την εκταμίευση των 43,7 δισ. ευρώ που αναμένει η Ελλάδα.
Ύστερα από μια μαραθώνια συνεδρίαση και συνεχείς αντεγκλήσεις ανάμεσα στο ΔΝΤ και το Βερολίνο, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης κατέληξαν σε συμφωνία για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους και την εκταμίευση της δόσης.
Ωστόσο, τα χρήματα αυτά και οποιαδήποτε μελλοντική βοήθεια δεν θα δίνονται χωρίς η χώρα να ανταποκρίνεται πλήρως στις δεσμεύσεις της απέναντι στους δανειστές. Ο επικεφαλής του Euro Working Group σημείωσε πως «αυτόματοι μηχανισμοί θα μπαίνουν σε εφαρμογή σε περίπτωση "εκτροχιασμού" του ελληνικού προγράμματος», θέτοντας ερωτήματα για το ποιος τελικά θα πληρώνει τη... λυπητερή γι αυτή την επαναφορά των στόχων σε σωστή κατεύθυνση.
Όπως τόνισε τόσο ο επικεφαλής του Eurogroup, Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ όσο και ο Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις Οικονομικές και Νομισματικές Υποθέσεις, Όλι Ρεν, θα υπάρξει στενή δημοσιονομική παρακολούθηση της Ελλάδας προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξουν αποκλίσεις από την πιστή εφαρμογή των όσων έχουν συμφωνηθεί στο νέο Μνημόνιο που πέρασε πρόσφατα από το ελληνικό Κοινοβούλιο.
Η συμφωνία αφήνει «παραθυράκι» για νέα μέτρα καθώς προβλέπει υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα (πάνω από το 4% του ΑΕΠ από το 2016 και μετά), τα οποία θα χρησιμοποιούνται για την πληρωμή του χρέους, χωρίς όμως να εξασφαλίζεται ότι θα υπάρχουν αντίστοιχα υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης. Λαμβάνοντας υπόψη και την απροθυμία των χωρών του Βορρά να βάζουν κάθε τόσο το χέρι στην τσέπη για την Ελλάδα, δημιουργείται ένα εκρηκτικό μείγμα στην Ευρωζώνη που επηρεάζει σε τεράστιο βαθμό τους Έλληνες πολίτες, οι οποίοι ανά πάσα στιγμή μπορεί να κληθούν να βάλουν εκ νέου... πλάτη για την επαναφορά του προγράμματος σε βιώσιμα επίπεδα. Παράλληλα, μεγάλα παραμένουν τα ερωτήματα για το που θα πάνε αυτά τα 43,7 δισ. ευρώ που θα δοθούν στην Ελλάδα, από τη στιγμή που το Δημόσιο έχει κηρύξει άτυπη «στάση πληρωμών» προς τους ιδιώτες, καταβάλλοντας χρήματα μόνο για την πληρωμή μισθών και συντάξεων. Η αγορά έχει «στεγνώσει» και η ανάγκη για ρευστό είναι τεράστια προκειμένου να μειωθεί σ΄ έναν βαθμό η ύφεση που έχει προκληθεί από τα συνεχή «ψαλίδια» στα εισοδήματα των φορολογούμενων.
Πλώρη για το 120% το 2020
Σύμφωνα με το περιεχόμενο της συμφωνίας, το ελληνικό χρέος θα πρέπει να έχει μειωθεί στο 120% του ΑΕΠ το 2020, για να φθάσει τουλάχιστον στο 110% το 2022. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτό θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή μια σειρά παρεμβάσεων οι οποίες αφορούν:
στη μείωση των επιτοκίων των ελληνικών δανείων έως 150 μονάδες βάσης -από 2,25% στο 0,75%-, το οποίο μεταφράζεται σε 5 δισ. ευρώ μέχρι το 2020. Παράλληλα, υπάρχει η πρόβλεψη για μεγαλύτερη μείωση μελλοντικά στο επιτόκιο των δανείων κατά σχεδόν μισή μονάδα πάνω από το Euribor στην περίπτωση που υπάρχει πρωτογενές πλεόνασμα της τάξης του 4,5% το χρόνο.
στην επιστροφή των κερδών της ΕΚΤ από το πρόγραμμα αγοράς ελληνικών τίτλων του χαρτοφυλακίου της, με συνολικό κέρδος κοντά στα 11 δισ. ευρώ.
στην επέκταση της ωρίμανσης των διμερών δανείων αλλά και των δανείων από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) κατά 15 χρόνια, με παράλληλη αναβολή στις πληρωμές των επιτοκίων στα δάνεια του τελευταίου για 10 χρόνια.
στην επαναγορά ομολόγων από την Ελλάδα που έχουν στην κατοχή τους ιδιώτες σε τιμή χαμηλότερη από την ονομαστική τους αξία (έως 35% της αξίας τους), μέσω δανείου από τον EFSF.
Οι παρεμβάσεις αυτές προβλέπεται να είναι της τάξης του 20% του ΑΕΠ, που αντιστοιχεί σε ελάφρυνση του χρέους κατά περίπου 40 δισ. ευρώ, ενώ όπως δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, η Ευρώπη θα είναι έτοιμη να λάβει επιπλέον μέτρα για τη στήριξη της Ελλάδας.
Εκταμίευση σε δόσεις και με βάση τα... ορόσημα του Μνημονίου
Όσον αφορά στα 43,7 δισ. ευρώ που αναμένει η Ελλάδα ως οικονομική βοήθεια (η οποία σε μεγάλο βαθμό θα χρησιμοποιηθεί για την ανακεφαλαιοποίηση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος) θα εκταμιευτούν τμηματικά.
Συγκεκριμένα στις 13 Δεκεμβρίου το Eurogroup αναμένεται να ανάψει το «πράσινο» φως για να δοθούν τα πρώτα 34,4 δισ. ευρώ στην Ελλάδα όταν και θα έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία της επαναγοράς των ομολόγων και θα έχει περάσει το προσχέδιο της χρηματοδότησης του ελληνικού προγράμματος από τα ευρωπαϊκά Κοινοβούλια.
Τότε θα γίνει εκ νέου αξιολόγηση για την επαναγορά του χρέους και θα ληφθούν οι επίσημες αποφάσεις για την εκταμίευση αυτής της δόσης. Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά στο πρόγραμμα επαναγοράς του ελληνικού χρέους, η Κριστίν Λαγκάρντ ξεκαθάρισε πως θα φέρει τη συμφωνία στο Διοικητικό Συμβούλιο του Ταμείου, μόνο μετά την ολοκλήρωση της επαναγοράς, συνδέοντας άμεσα τη συνέχιση της συνδρομής του Διεθνούς Οργανισμού στη διάσωση της Ελλάδας με την επιτυχημένη ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας.
Τα υπόλοιπα 9,3 εκατ. ευρώ θα εκταμιευτούν τμηματικά σε τρεις δόσεις μέσα στο 2013 εφόσον η Ελλάδα προχωρήσει τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της Φορολογίας, της Δημόσιας Διοίκησης και κυρίως στις Ιδιωτικοποιήσεις. Όπως επισημάνθηκε στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε τη συνεδρίαση στις Βρυξέλλες, τα χρήματα στην Ελλάδα θα δίνονται εφόσον τηρούνται οι δεσμεύσεις, εστιάζοντας στην ανάγκη ενός στενού δημοσιονομικού ελέγχου.