Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έχει θέσει στο στόχαστρο τις χρηματικές γονικές παροχές και τις δωρεές που πραγματοποιούνται μέσω κοινών τραπεζικών λογαριασμών. Οι αρχές επιδιώκουν να εντοπίσουν περιπτώσεις που ενδέχεται να παρακάμπτουν τις φορολογικές υποχρεώσεις. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις μεταφορές χρημάτων από κοινούς λογαριασμούς προς ατομικούς, καθώς αυτές μπορεί να χαρακτηριστούν ως άτυπες δωρεές, και να επιφέρουν φόρους και πρόστιμα.
Σημαντικά παραδείγματα
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που εξετάστηκε από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) περιλάμβανε μεταφορά 240.000 ευρώ από έναν κοινό οικογενειακό λογαριασμό, ο οποίος ανήκε σε γονείς και τα παιδιά τους, σε νέο κοινό λογαριασμό του γιου και της συζύγου του. Η ΔΕΔ αποφάσισε ότι η μεταφορά αυτή συνιστούσε άτυπη δωρεά, καθώς δεν αποδείχθηκε ότι ο γιος είχε συμβάλει στην ενίσχυση του υπολοίπου του αρχικού λογαριασμού.
Κατά την απόφαση της ΔΕΔ, η ιδιότητα του συνδικαιούχου δεν συνεπάγεται αυτομάτως και την κυριότητα επί του συνόλου των καταθέσεων. Αν δεν αποδεικνύεται συμμετοχή στην τροφοδότηση του λογαριασμού, η μεταφορά χρημάτων μπορεί να θεωρηθεί δωρεά.
Έλεγχοι και υποχρεώσεις
Φέτος, η ΑΑΔΕ έχει προγραμματίσει ελέγχους σε 1.080 περιπτώσεις χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών, με στόχο να εντοπιστούν συναλλαγές που αποκρύπτουν πραγματικές μεταβιβάσεις περιουσίας ή παρακάμπτουν τη φορολογία. Οι δηλώσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myProperty και διασταυρώνονται με στοιχεία που παρέχουν οι τράπεζες. Εάν μια συναλλαγή δεν επιβεβαιωθεί ή δεν προσκομιστούν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, η φορολογική διοίκηση μπορεί να επιβάλει φόρο χωρίς να αναγνωρίσει το αφορολόγητο όριο.
Αφορολόγητο και ειδικές περιπτώσεις
Το αφορολόγητο ποσό φτάνει τα 800.000 ευρώ, το οποίο ισχύει μόνο για δωρεές και γονικές παροχές προς συγγενείς πρώτης κατηγορίας (γονείς, παιδιά, σύζυγοι, παππούδες, γιαγιάδες και εγγόνια). Προϋπόθεση είναι η μεταφορά να πραγματοποιείται μέσω τραπεζικού συστήματος και να υποβάλλεται η σχετική δήλωση.
Αντίθετα, γονικές παροχές που γίνονται εκτός του τραπεζικού συστήματος φορολογούνται με συντελεστή 10%, χωρίς καμία απαλλαγή. Μικρές μεταφορές χρημάτων από γονείς προς παιδιά για καθημερινές ανάγκες δεν θεωρούνται δωρεά και δεν απαιτούν δήλωση.
Κίνδυνοι από διαδοχικές δωρεές
Οι διαδοχικές δωρεές εξετάζονται προσεκτικά. Όταν γίνονται αλλεπάλληλες μεταβιβάσεις προς πρόσωπα που δεν δικαιούνται το αφορολόγητο, οι ελεγκτικές αρχές ερευνούν τη σκοπιμότητα των συναλλαγών. Εάν διαπιστωθεί καταστρατήγηση της νομοθεσίας, επιβάλλεται φόρος 20% χωρίς αφορολόγητο, ειδικά εάν οι μεταβιβάσεις γίνονται σε διάστημα μικρότερο των έξι μηνών.
Κοινές παγίδες
Σημαντικό είναι να προσέχουν οι δικαιούχοι των κοινούς λογαριασμούς. Εάν χρήματα μεταφέρονται σε κοινό λογαριασμό του δωρεοδόχου με τρίτο πρόσωπο, η ΑΑΔΕ ελέγχει ποιος πραγματικά χρησιμοποίησε τα χρήματα. Αν αποδειχθεί ότι τα αξιοποίησε ο τρίτος συνδικαιούχος και όχι ο πραγματικός αποδέκτης της δωρεάς ή της γονικής παροχής, μπορεί να επιβληθεί φόρος δωρεάς.