Ο φυσικός άνθρωπος πεθαίνει, ωστόσο ο ψηφιακός του εαυτός μπορεί να συνεχίσει να «ζει» στον διαδικτυακό κόσμο. Το ερώτημα που ανακύπτει είναι ποιος αποκτά πρόσβαση σε αυτή τη διαδικτυακή κληρονομιά και τι περιλαμβάνει αυτή η άυλη διάσταση της ύπαρξής μας μετά τον θάνατο. Η διαχείριση των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων αποτελεί ένα σύγχρονο ζήτημα που διαφέρει σημαντικά από την παραδοσιακή εμπράγματη κληρονομιά.
Ο ψηφιακός εαυτός που επιβιώνει
Η αντίληψη ότι πεθαίνουμε μόνο μία φορά μπορεί να χρειάζεται επανεξέταση, καθώς υπάρχει ένα άυλο κομμάτι του εαυτού μας που δεν φεύγει μαζί μας. Αυτό περιλαμβάνει τις φωτογραφίες που μοιραστήκαμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα ηλεκτρονικά μας μηνύματα, καθώς και τις συνδρομές μας σε υπηρεσίες όπως το Netflix ή πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης.
Τα ψηφιακά περιουσιακά μας στοιχεία συνεχίζουν να υπάρχουν και ο θάνατός μας δεν σηματοδοτεί αυτόματα το δικό τους τέλος. Το ζήτημα της κληρονομιάς τους αναδεικνύεται ως μια νέα πρόκληση, καθώς, σε αντίθεση με ένα σπίτι που έχει κλειδιά και περιγράφεται σε συμβόλαιο, ή έναν τραπεζικό λογαριασμό με δικαιούχους, η έννοια της ψηφιακής κληρονομιάς στο cloud δεν είναι ακόμη πλήρως οργανωμένη.
Η διάσταση των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων
Ο δεύτερος εαυτός μας είναι κατατεθειμένος ψηφιακά, με ένα απλό σκρολ στο ψηφιακό μας παρελθόν να αποκαλύπτει εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες εικόνες που μοιράστηκαν μέσω email ή chat. Πολλοί διαθέτουν κανάλια στο YouTube, λογαριασμούς σε πλατφόρμες όπως το Instagram, το TikTok και το Facebook, ενώ πραγματοποιούν ψηφιακές αγορές και διατηρούν ψηφιακές συνδρομές και domains.
Επίσης, σημαντικό μέρος της ψηφιακής μας ζωής αποτελούν τα αρχεία εργασίας. Ορισμένα από αυτά τα ψηφιακά στοιχεία έχουν οικονομική αξία, ενώ άλλα φέρουν μόνο συναισθηματική. Υπάρχουν και εκείνα που είναι τόσο προσωπικά, ώστε ο κάτοχός τους να μην επιθυμούσε ποτέ να τα δει κανείς άλλος, ή ακόμα και ο ίδιος να μην ήθελε να τα ξαναδεί. Ενώ ο φυσικός άνθρωπος παύει να υπάρχει σε μια συγκεκριμένη στιγμή, ο ψηφιακός του εαυτός παραμένει.
Η πρόκληση της πρόσβασης σε ψηφιακά δεδομένα
Η κληρονομιά ενός φυσικού χώρου, όπως το γραφείο ενός συγγενή, επιτρέπει το άνοιγμα των συρταριών του. Ωστόσο, η κληρονομιά ενός κινητού τηλεφώνου επτά ιντσών δεν συνεπάγεται αυτόματη πρόσβαση στο περιεχόμενό του. Η είσοδος στο «privé κλαμπ» της ψηφιακής ζωής ενός αποθανόντος ανθρώπου καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη.
Αυτό οφείλεται σε παράγοντες όπως ο κωδικός της συσκευής, η ταυτοποίηση δύο παραγόντων, τα βιομετρικά στοιχεία, καθώς και οι πολιτικές των ίδιων των εταιρειών. Όλα αυτά καθιστούν την πρόσβαση στα ψηφιακά δεδομένα σχεδόν ανελέητα δύσκολη, καθώς το κινητό δεν λειτουργεί ως ένα απλό συρτάρι, αλλά ως ένα παράθυρο σε έναν όχι τόσο φανερό κόσμο.
Η λύση του Legacy Contact της Apple
Αντιμετωπίζοντας αυτή την πρόκληση, εταιρείες όπως η Apple έχουν αναπτύξει ειδικές λειτουργίες. Η Apple συγκεκριμένα έχει δημιουργήσει το «Legacy Contact», μια υπηρεσία που επιτρέπει στον χρήστη, όσο βρίσκεται εν ζωή, να ορίσει ένα ή περισσότερα πρόσωπα. Αυτά τα πρόσωπα θα αποκτήσουν πρόσβαση σε συγκεκριμένα δεδομένα του Apple Account μετά τον θάνατό του.
Για να ενεργοποιηθεί αυτή η πρόσβαση, ο ορισμένος κληρονόμος χρειάζεται δύο βασικά στοιχεία: το ειδικό κλειδί πρόσβασης, το οποίο παρέχεται από τον χρήστη ενόσω ζει, και το επίσημο πιστοποιητικό θανάτου του κατόχου του λογαριασμού. Με αυτό τον τρόπο, η Apple προσπαθεί να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ της φυσικής και της ψηφιακής κληρονομιάς.
Τι περιλαμβάνει και τι όχι η ψηφιακή κληρονομιά της Apple
Ακόμη και με τη λειτουργία του Legacy Contact, η κληρονομιά των ψηφιακών δεδομένων δεν είναι πλήρης. Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μπορούν να γίνουν προσβάσιμα στοιχεία όπως φωτογραφίες, μηνύματα, σημειώσεις, αρχεία και αντίγραφα ασφαλείας. Αυτά τα δεδομένα θεωρούνται πιο προσωπικά και συχνά έχουν συναισθηματική αξία.
Ωστόσο, υπάρχουν και δεδομένα που δεν κληρονομούνται μέσω αυτής της διαδικασίας. Συγκεκριμένα, οι κωδικοί και τα passkeys του iCloud Keychain δεν μεταβιβάζονται, ούτε οι πληροφορίες πληρωμών. Επίσης, ταινίες, μουσική και βιβλία που έχουν αγοραστεί μέσω του Apple Account δεν περιλαμβάνονται στην ψηφιακή κληρονομιά που παρέχεται μέσω του Legacy Contact.
Με πληροφορίες από: Gazzetta