Το Συνταγματικό Συμβούλιο της Γαλλίας μπλόκαρε σήμερα το μέτρο της απαγόρευσης χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών. Οι δικαστές του ανώτατου δικαστικού οργάνου της χώρας έκριναν ότι η συγκεκριμένη διάταξη συνιστά «δυσανάλογη παραβίαση» της ελευθερίας της έκφρασης των ανηλίκων. Η απόφαση αυτή προκάλεσε άμεση αντίδραση από την γαλλική προεδρία.
Το Ελιζέ ανακοίνωσε ότι ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανέθεσε στον πρωθυπουργό Σεμπαστιάν Λεκορνί να εργαστεί για την επανεπεξεργασία του νόμου. Στόχος είναι να ληφθούν υπόψη οι ανησυχίες που εξέφρασε το Συνταγματικό Συμβούλιο, καθώς και το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Η απόφαση του συνταγματικού συμβουλίου
Το Συνταγματικό Συμβούλιο της Γαλλίας αποφάνθηκε ότι η διάταξη του νόμου, που αποσκοπούσε στην προστασία των ανηλίκων από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, «συνιστά παραβίαση που δεν είναι ούτε κατάλληλη, ούτε απαραίτητη ούτε αναλογική» της ελευθερίας έκφρασης και επικοινωνίας τους. Η προσφυγή στο Συμβούλιο είχε γίνει στα τέλη Ιουλίου από σοσιαλιστές και ακροαριστερούς βουλευτές, οι οποίοι αμφισβήτησαν το Άρθρο 1 του νόμου.
Στην απόφασή του, το Συμβούλιο υπογράμμισε ότι ο νόμος απαιτεί από κάθε άτομο, ακόμη και ενήλικο, να αποδείξει την ηλικία του πριν από την πρόσβαση σε ορισμένες διαδικτυακές υπηρεσίες. Ωστόσο, κρίθηκε ότι η νομοθετική εξουσία δεν είχε θεσπίσει τις απαραίτητες νομικές εγγυήσεις για να διασφαλίσει τη συμμόρφωση με αυτές τις απαιτήσεις, καθώς δεν καθορίζονταν οι όροι και τα όρια υπό τα οποία πρέπει να προσκομίζονται τέτοια αποδεικτικά στοιχεία. Επιπλέον, το Άρθρο 1 του γαλλικού νομοσχεδίου μετέτρεπε ουσιαστικά το μέτρο σε μια γενικευμένη απαγόρευση, χωρίς να κάνει επαρκή διάκριση ούτε μεταξύ των διαφορετικών κινδύνων που ενέχει κάθε πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης ούτε μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων.
Η αντίδραση του ελιζέ και η επανεπεξεργασία του νόμου
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανέθεσε στον πρωθυπουργό Σεμπαστιάν Λεκορνί να εργαστεί «το συντομότερο δυνατό» πάνω σε ένα σχέδιο νόμου. Αυτό το νέο σχέδιο θα πρέπει να λάβει υπόψη την απόφαση του Συνταγματικού Συμβουλίου, καθώς και το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η προεδρία τόνισε ότι η αποφασιστικότητα του προέδρου να ολοκληρώσει αυτή τη μεταρρύθμιση «μέχρι την άνοιξη του 2027 παραμένει απόλυτη».
Την άνοιξη του 2027, η Γαλλία θα διεξαγάγει προεδρικές εκλογές, στις οποίες ο Εμανουέλ Μακρόν δεν μπορεί να θέσει υποψηφιότητα για τρίτη θητεία. Ο νόμος αυτός αποτελούσε μια μακροχρόνια προεδρική δέσμευση και θεωρούνταν εμβληματική μεταρρύθμιση πριν από το τέλος της προεδρίας του.
Το ιστορικό της νομοθετικής πρωτοβουλίας
Ο νόμος, πριν την απόρριψη από το Συνταγματικό Συμβούλιο, είχε εγκριθεί από τη Γαλλική Εθνοσυνέλευση. Το κυβερνητικό νομοσχέδιο είχε ολοκληρώσει τη νομοθετική διαδικασία νωρίτερα αυτό το καλοκαίρι, έπειτα από μια μακρά περίοδο διαβουλεύσεων και διαδοχικών αλλαγών. Η νομοθετική πρωτοβουλία είχε προκαλέσει έντονη συζήτηση στη Γαλλία, με την κυβέρνηση να υποστηρίζει την ανάγκη για αυστηρότερα μέτρα.
Η κυβέρνηση υποστήριζε ότι απαιτούνται αυστηρότερα μέτρα απέναντι σε προβλήματα που αντιμετωπίζουν παιδιά και έφηβοι στο διαδίκτυο. Μεταξύ αυτών των προβλημάτων περιλαμβάνονται ο διαδικτυακός εκφοβισμός, η πρόσβαση σε βίαιο ή ακατάλληλο περιεχόμενο και η υπερβολική χρήση των οθονών. Το σχέδιο προέβλεπε, μεταξύ άλλων, έλεγχο της ηλικίας των χρηστών, καθώς και γονική συναίνεση για την εγγραφή ανηλίκων σε δημοφιλείς πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Διεθνής διάσταση και μελλοντικές προοπτικές
Η Γαλλία, με την αρχική έγκριση του νόμου, θα γινόταν η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που θα προχωρούσε σε αυτό το μέτρο, μετά την Αυστραλία. Η συγκεκριμένη πολιτική του Μακρόν αποτέλεσε παράδειγμα και για την προώθηση αντίστοιχων νομοθετικών παρεμβάσεων σε Ελλάδα και Δανία. Ο Γάλλος πρόεδρος είχε αναγάγει την απαγόρευση των social media σε εμβληματική πολιτική της δεύτερης και τελευταίας προεδρικής θητείας του, επιδιώκοντας να φέρει τους νέους περιορισμούς στην κορυφή της ατζέντας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Εμανουέλ Μακρόν ήλπιζε ότι η απαγόρευση θα μπορούσε να τεθεί σε εφαρμογή τον Σεπτέμβριο, ώστε να συμπέσει με την αναμενόμενη ανακοίνωση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για αντίστοιχα μέτρα σε επίπεδο ΕΕ. Αξίζει να σημειωθεί ότι το Συνταγματικό Συμβούλιο δεν αποφάνθηκε επί της απαγόρευσης χρήσης κινητών τηλεφώνων στα λύκεια από την 1η Σεπτεμβρίου, η οποία περιλαμβάνεται στην ίδια νομοθεσία.
Με πληροφορίες από Topontiki
Φωτογραφία: Topontiki