Η ήττα της Google στη νομική διαμάχη με την ΕΕ φαίνεται να έχει ανοίξει τον «ασκό του Αιόλου». Οι ευρωπαϊκές αρχές, σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία για τις Ψηφιακές Αγορές (Digital Markets Act – DMA), αποσκοπούν στη μείωση των μονοπωλιακών πρακτικών της Google, οι οποίες παραβιάζουν τις ανταγωνιστικές αρχές λόγω της κυρίαρχης θέσης της στην αγορά.
Στο πλαίσιο της προσφυγής της ΕΕ, η Alphabet, μητρική εταιρεία της Google, υποχρεούται να καταβάλει πρόστιμο ύψους 1 δισ. δολαρίων. Η Google διαπιστώθηκε ότι ευνοούσε τις δικές της υπηρεσίες και εμπόδιζε έμμεσα τους χρήστες να επιλέξουν άλλες, φθηνότερες επιλογές εκτός του Google Play.
Ωστόσο, το πρόστιμο αυτό φαίνεται να είναι μόνο η αρχή. Η καταδίκη της Google ανοίγει το δρόμο για ένα κύμα ιδιωτικών αγωγών, με αποζημιώσεις που ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 10 δισ. δολάρια. Μικρότεροι ανταγωνιστές σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες προχωρούν σε νομικές ενέργειες, όπως αναφέρουν έξι δικηγόροι που παρακολουθούν τις υποθέσεις.
Δικαστικές προσφυγές και αποζημιώσεις
Σύμφωνα με τους δικηγόρους που μίλησαν στο Reuters, η διαπίστωση των παραβάσεων μπορεί να ενθαρρύνει ακόμα περισσότερες εταιρείες να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη. «Πιστεύω ότι αυτό το πρόστιμο θα πυροδοτήσει ένα νέο κύμα δικαστικών προσφυγών», δήλωσε ο Τόμας Χέπνερ, εταίρος στη δικηγορική εταιρεία Geradin Partners.
Ενδεικτικά, δικαστήριο του Βερολίνου είχε επιδικάσει στην πλατφόρμα σύγκρισης τιμών Idealo αποζημίωση ύψους 465 εκατ. ευρώ, η οποία αποτελεί τη μεγαλύτερη αποζημίωση που έχει επιδικαστεί ποτέ από γερμανικό δικαστήριο για παραβίαση της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας.
Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στις διαδικτυακές αναζητήσεις ενδέχεται να διεκδικήσουν αποζημιώσεις όχι μόνο για την περίοδο εφαρμογής της DMA, αλλά και για τα προηγούμενα χρόνια των παραβάσεων, πρόσθεσε ο Χέπνερ.
Η Google αντέτεινε ότι οι αξιώσεις αυτές είναι αβάσιμες. «Διαφωνούμε έντονα με αυτές τις αγωγές, οι οποίες κατατίθενται από εταιρείες που επιδιώκουν να εξασφαλίσουν οικονομικές αποζημιώσεις, αντί να επενδύσουν στα δικά τους προϊόντα», δήλωσε εκπρόσωπος της Google.
Η επίδραση της νομοθεσίας DMA
Οι νέες αγωγές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι επενδύσεις της Google στην τεχνητή νοημοσύνη έχουν αυξήσει σημαντικά τις δαπάνες της. Για πρώτη φορά από την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο, οι ελεύθερες ταμειακές ροές της Alphabet ήταν αρνητικές στο δεύτερο τρίμηνο.
Οι αγωγές προστίθενται στα πρόστιμα συνολικού ύψους 10,4 δισ. ευρώ που έχουν επιβληθεί στην Google από την ΕΕ την τελευταία δεκαετία, καθώς οι ρυθμιστικές αρχές υιοθετούν αυστηρότερη στάση απέναντι στις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες.
Οι ιδιωτικές δικαστικές υποθέσεις βρίσκονται σε διάφορα στάδια εξέλιξης, ενώ σύμφωνα με δικηγόρους και εταιρείες χρηματοδότησης, προετοιμάζονται και άλλες αγωγές που δεν έχουν ακόμη κατατεθεί.
Ιστορικό καταγγελιών κατά της Google
Η Google, από το 2008, προωθεί τη δική της υπηρεσία σύγκρισης αγορών στα αποτελέσματα αναζητήσεων, γεγονός που οδήγησε σε δραματική πτώση της επισκεψιμότητας στις ανταγωνιστικές ιστοσελίδες. Αυτή η κατάσταση προκάλεσε καταγγελίες και έρευνα της ΕΕ, που κατέληξε στην επιβολή προστίμου 2,42 δισ. ευρώ το 2017. Παρά την προσφυγή της Google, η απόφαση επιβεβαιώθηκε από το ανώτατο δικαστήριο της ΕΕ πέρυσι.
Η βρετανική εταιρεία Foundem διεκδικούσε αποζημίωση από την αρχή της υπόθεσης, ενώ η σουηδική PriceRunner, με την υποστήριξη της Klarna, κατέθεσε αγωγή δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2022. Η ιστοσελίδα σύγκρισης τιμών Kelkoo εκτιμά ότι τα πρόστιμα της ΕΕ θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις ήδη σε εξέλιξη αγωγές.
«Αναμένουμε ότι οι διεκδικήσεις αυτές θα επηρεαστούν από την απόφαση της DMA, καθώς δείχνει ότι η Google εξακολουθεί να προβάλλει κατά προτεραιότητα τις δικές της υπηρεσίες», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Kelkoo, Ρίτσαρντ Στέιμπλς.
Προβληματισμοί και μέλλον
Ο Μάρκο Πεσκαρμόνα, πρόεδρος του Moltiply Group, δήλωσε ότι η απόφαση βάσει της DMA θα ενισχύσει τις διεκδικήσεις αποζημιώσεων. Ωστόσο, εξέφρασε αμφιβολίες για το αν οι Βρυξέλλες θα αξιοποιήσουν πλήρως τη νομοθεσία για να εξαλείψουν την προνομιακή μεταχείριση των υπηρεσιών της Google.
Η Google, από την πλευρά της, πιστεύει ότι ο χρόνος θα λειτουργήσει υπέρ της, καθώς οι δικαστικές διαδικασίες μπορεί να διαρκέσουν χρόνια. Ενδέχεται επίσης να προσβάλει το πρόστιμο που της επιβλήθηκε βάσει της DMA.
Στην υπόθεση της PriceRunner, δικαστήριο της Στοκχόλμης διέταξε την Google να καταβάλει περίπου 1,97 δισ. δολάρια, αλλά δεν αναμένεται ότι το ποσό θα καταβληθεί σύντομα, σύμφωνα με τον νομικό σύμβουλο της Klarna, Πόντους Σερπ.