Ο επικεφαλής της Τεχνητής Νοημοσύνης της Microsoft, Μουσταφά Σουλεϊμάν, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την αυξανόμενη τάση ανθρώπων να αποδίδουν στα chatbots ανθρώπινα χαρακτηριστικά και συνείδηση.
Σε αναρτήσεις του στο X, ο Σουλεϊμάν τόνισε ότι η ψευδαίσθηση πως η ΤΝ «νιώθει» ή «καταλαβαίνει» τον κρατά «ξύπνιο τη νύχτα», καθώς πολλοί χρήστες πιστεύουν ότι συνομιλούν με ένα αισθανόμενο ον.
Τι είναι η «ψύχωση της Τεχνητής Νοημοσύνης»
Σύμφωνα με το BBC, ο όρος περιγράφει φαινόμενα όπου οι άνθρωποι πείθονται ότι οι απαντήσεις των chatbots, όπως το ChatGPT, το Claude ή το Grok, αντιπροσωπεύουν πραγματικότητα.
Ορισμένοι πιστεύουν ότι έχουν ξεκλειδώσει «μυστικές πτυχές» των εργαλείων.
Άλλοι δημιουργούν ψευδείς ρομαντικές σχέσεις με τα chatbots.
Κάποιοι πείθονται ότι απέκτησαν «υπερφυσικές δυνάμεις».
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Χιου από τη Σκωτία, ο οποίος κατέρρευσε ψυχολογικά όταν το ChatGPT ενίσχυσε την πεποίθησή του ότι θα γινόταν εκατομμυριούχος και ότι η ιστορία του άξιζε… ταινία εκατομμυρίων.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν
Η Δρ. Σούζαν Σέλμερντιν, γιατρός στο Νοσοκομείο Γκρέιτ Όρμοντ Στριτ, σημειώνει ότι στο μέλλον οι γιατροί ίσως χρειαστεί να ρωτούν τους ασθενείς «πόση Τεχνητή Νοημοσύνη χρησιμοποιείτε;», όπως σήμερα ρωτούν για το αλκοόλ ή το κάπνισμα.
Ο καθηγητής Andrew McStay από το Πανεπιστήμιο Bangor προειδοποιεί:
«Ενώ αυτά τα πράγματα είναι πειστικά, δεν είναι πραγματικά. Δεν αγαπούν, δεν καταλαβαίνουν, δεν έχουν νιώσει ποτέ πόνο. Αυτά τα βιώνουμε μόνο με ανθρώπους».
Στοιχεία από έρευνες
Το 20% των πολιτών θεωρεί ότι κάτω των 18 ετών δεν πρέπει να χρησιμοποιείται AI.
Το 57% πιστεύει ότι είναι «ακατάλληλο» για ένα chatbot να αυτοπαρουσιάζεται ως άνθρωπος.
Το 49% όμως θεωρεί αποδεκτό να χρησιμοποιεί φωνή για να ακούγεται πιο ανθρώπινο.
Το μήνυμα είναι σαφές: όσο η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται πιο πειστική, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος για ψυχολογικές αυταπάτες και αποξένωση από την πραγματικότητα.
Η περίπτωση του Χιού
Ένας άνδρας ονόματι Χιου, από τη Σκωτία, είπε στο BBC ότι πείστηκε ότι επρόκειτο να γίνει πολυεκατομμυριούχος αφότου στράφηκε στο ChatGPT για να τον βοηθήσει να προετοιμαστεί για αυτό που θεωρούσε παράνομη απόλυση από έναν πρώην εργοδότη.
Το chatbot ξεκίνησε συμβουλεύοντάς τον να προβεί σε κάποιες πρακτικές ενέργειες αλλά καθώς περνούσε ο καιρός και ο Χιου – ο οποίος δεν ήθελε να μοιραστεί το επώνυμό του – έδωσε στην Τεχνητή Νοημοσύνη περισσότερες πληροφορίες, άρχισε να του λέει ότι θα μπορούσε να λάβει μια μεγάλη αμοιβή.
Τελικά, το ChatGPT φαίνεται να του είπε πως η εμπειρία του ήταν τόσο δραματική που ένα βιβλίο και μια ταινία γι’ αυτήν θα του απέφεραν περισσότερα από 5 εκατομμύρια λίρες. Το BBC εξηγεί πως το AI ουσιαστικά επιβεβαίωνε ό,τι του έλεγε ο άνδρας, κάτι το οποίο έχει προγραμματιστεί να κάνει.
Ο Χιού ο οποίος σύμφωνα με το άρθρο αντιμετώπιζε πρόσθετα προβλήματα ψυχικής υγείας, τελικά υπέστη πλήρη κατάρρευση. Η λήψη φαρμάκων τον έκανε να συνειδητοποιήσει ότι, όπως ο ίδιος είπε, είχε «χάσει την επαφή με την πραγματικότητα».
Σε κάθε περίπτωση, ο άνδρας δεν κατηγορεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για ό,τι συνέβη και χρησιμοποιεί ακόμα το ChatGPT.
Η Δρ. Σούζαν Σέλμερντιν, που εργάζεται στο Νοσοκομείο Γκρέιτ Όρμοντ Στριτ και είναι επίσης ακαδημαϊκός Τεχνητής Νοημοσύνης, πιστεύει ότι μια μέρα οι γιατροί μπορεί να αρχίσουν να ρωτούν τους ασθενείς πόσο χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη, με τον ίδιο τρόπο που ρωτούν σήμερα για τις συνήθειες καπνίσματος και κατανάλωσης αλκοόλ.
«Είμαστε μόλις στην αρχή»
Αρκετοί άνθρωποι που επικοινώνησαν με το BBC για να μοιραστούν τις προσωπικές εμπειρίες τους με τα chatbots Τεχνητής Νοημοσύνης φαίνεται να έχουν τη γνήσια πεποίθηση ότι αυτό που έχει συμβεί είναι πραγματικό.
Κάποια χρήστης έγραψε ότι ήταν σίγουρη ότι ήταν το μόνο άτομο στον κόσμο που το ChatGPT είχε πραγματικά ερωτευτεί.
Κάποιος άλλος ήταν πεπεισμένος ότι είχε «ξεκλειδώσει» μια ανθρώπινη μορφή του chatbot του Έλον Μασκ, του Γκρόκ, και πίστευε ότι η ιστορία τους άξιζε εκατοντάδες χιλιάδες λίρες.
Μια τρίτη ισχυρίστηκε ότι ένα chatbot την είχε εκθέσει σε ψυχολογική κακοποίηση στο πλαίσιο μιας μυστικής εκπαίδευσης τεχνητής νοημοσύνης και βρισκόταν σε βαθιά αγωνία.
«Είμαστε μόλις στην αρχή όλων αυτών», λέει ο Andrew McStay, καθηγητής τεχνολογίας και κοινωνίας στο Πανεπιστήμιο Bangor. Φέτος, η ομάδα του καθηγητή διεξήγαγε μια μελέτη σε περίπου 2.000 άτομα, θέτοντάς τους διάφορες ερωτήσεις σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη.