Ο χωρισμός είναι μια διαδικασία που σπάνια είναι απλή. Για κάποιους, μπορεί να είναι μια ειλικρινής συζήτηση που κλείνει έναν κύκλο με σεβασμό, ενώ για άλλους μπορεί να είναι μια αργή απομάκρυνση ή ακόμη και μια ξαφνική εξαφάνιση χωρίς εξηγήσεις. Κάθε μορφή χωρισμού αποκαλύπτει πολλά για τα συναισθήματα των ατόμων και τις στρατηγικές που επιλέγουν για να διαχειριστούν τις δύσκολες καταστάσεις.
Μια πρόσφατη έρευνα φωτίζει τις μεθόδους που επιλέγουν οι Έλληνες όταν αποφασίζουν να χωρίσουν. Οι ερευνητές, μέσω μιας μελέτης που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Personality and Individual Differences, καταγράψαν και ομαδοποίησαν τις πιο κοινές στρατηγικές χωρισμού, αναδεικνύοντας ποιες θεωρούνται πιο «ανθρώπινες» και ποιες προκαλούν μεγαλύτερο πόνο.
Καταγραφή συμπεριφορών χωρισμού
Η έρευνα περιλάμβανε δύο βασικά τμήματα. Στο πρώτο, συμμετείχαν 228 ελληνόφωνοι συμμετέχοντες (122 γυναίκες) με μέσο όρο ηλικίας 30 ετών για τις γυναίκες και 31 για τους άνδρες. Περίπου το 55% των συμμετεχόντων βρισκόταν σε σχέση. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να απαντήσουν στην ερώτηση: «Για διάφορους λόγους δεν είστε ευχαριστημένοι με τη σχέση σας. Καταγράψτε μερικές ενέργειες που θα κάνατε για να την τερματίσετε».
Στο δεύτερο τμήμα, 392 ελληνόφωνοι συμμετέχοντες (185 γυναίκες) συμμετείχαν, με μέσο όρο ηλικίας 34 ετών για τις γυναίκες και 38 για τους άνδρες. Περίπου το 41% ήταν ελεύθεροι. Σε αυτό το στάδιο, οι συμμετέχοντες αξιολόγησαν τους 45 τρόπους χωρισμού, βαθμολογώντας πόσο πιθανό είναι να χρησιμοποιήσουν τον καθένα σε μια μη ικανοποιητική σχέση.
Οι 9 πιο συνηθισμένες στρατηγικές χωρισμού
1. **Ψυχρή και αποστασιοποιημένη συμπεριφορά**: Αυτή η στρατηγική περιλαμβάνει την συναισθηματική απομάκρυνση και την επικοινωνία μέσω έμμεσων μηνυμάτων, όπως η αδιαφορία και η σταδιακή απομάκρυνση.
2. **«Καλύτερα να τραβήξουμε χωριστούς δρόμους»**: Μια πιο άμεση προσέγγιση με ειλικρινείς δηλώσεις, όπως «Δεν έχει νόημα να προσπαθούμε άλλο» ή «Περάσαμε καλά, αλλά ήρθε το τέλος».
3. **«Σε βλέπω σαν φίλο/φίλη»**: Εδώ, η σχέση μετατρέπεται σε φιλική, με προτάσεις όπως «Θέλω να μείνουμε φίλοι».
4. **Αποφυγή προσωπικής επαφής**: Αυτή η στρατηγική περιλαμβάνει την έμμεση επικοινωνία μέσω τρίτων ή τεχνολογίας, όπως μηνύματα ή τηλεφωνήματα.
5. **Εξήγηση των λόγων**: Εδώ περιλαμβάνεται μια ειλικρινής συζήτηση για τα συναισθήματα και τους λόγους του χωρισμού, με άμεση έκφραση συναισθημάτων.
6. **Ghosting**: Αυτή η μέθοδος περιλαμβάνει την ξαφνική διακοπή κάθε επικοινωνίας χωρίς εξηγήσεις.
7. **Ανάληψη ευθύνης**: Ο χωρισμός γίνεται πιο «μαλακός» όταν κάποιος αναλαμβάνει την ευθύνη και δηλώνει ότι «δεν φταις εσύ, άλλαξαν τα συναισθήματά μου».
8. **Απιστία**: Ο χωρισμός μπορεί να προκύψει μέσω της αποκάλυψης μιας άλλης σχέσης, με ομολογία απιστίας.
9. **«Διάλειμμα»**: Αυτή η στρατηγική προτείνει μια προσωρινή απομάκρυνση για να διευκρινιστούν τα συναισθήματα.
Προτιμήσεις και αξιολόγηση των στρατηγικών
Η πιο προτιμώμενη στρατηγική είναι η «Ανάληψη ευθύνης», καθώς συνδυάζει εξήγηση και παρουσίαση του χωρισμού ως θετικού βήματος για και τους δύο. Δεύτερη στη σειρά είναι η στρατηγική του «Διαλείμματος», που προσφέρει χρόνο για σκέψη, αν και μπορεί να δημιουργήσει αβεβαιότητα.
Αντίθετα, οι στρατηγικές όπως το ghosting και η συναισθηματική απόσταση είναι λιγότερο επιθυμητές, καθώς θεωρούνται ψυχρές και επώδυνες.
Σκοτεινή Τριάδα και στρατηγικές χωρισμού
Η έρευνα αποκάλυψε ότι οι άνθρωποι με υψηλό Μακιαβελισμό προτιμούν πιο ψυχρές και αποστασιοποιημένες στρατηγικές, ενώ χαρακτηριστικά όπως η ψυχοπάθεια και ο ναρκισσισμός συνδέονται με χειριστικές συμπεριφορές.
Πρακτικές επιπτώσεις
Όπως δείχνει η έρευνα, οι άνθρωποι επιλέγουν τους τρόπους χωρισμού για να μειώσουν τις συγκρούσεις και τον συναισθηματικό πόνο. Οι στρατηγικές που θα επιλέξουν εξαρτώνται από τη φύση της σχέσης, τα χαρακτηριστικά του συντρόφου και τη διάρκεια της σχέσης. Για παράδειγμα, σε σύντομες σχέσεις είναι πιο πιθανή η αποφυγή, ενώ όταν υπάρχει αβεβαιότητα, η επιλογή του «διαλείμματος» μπορεί να είναι προτιμότερη.
Η κατανόηση των στρατηγικών που χρησιμοποιούν οι Έλληνες κατά τη διάρκεια των χωρισμών μπορεί να προσφέρει πολύτιμα διδάγματα για το πώς να διαχειριζόμαστε τις δύσκολες συναισθηματικές καταστάσεις. Αυτές οι στρατηγικές δεν είναι μόνο σημαντικές για την προσωπική ανάπτυξη αλλά και για την ποιότητα των μελλοντικών σχέσεων.