Μια πρόσφατη ανακάλυψη στην έρημο Σαχάρα έρχεται να αμφισβητήσει όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα για την ανθρώπινη εξέλιξη, φέρνοντας νέα δεδομένα στο προσκήνιο. Μεγάλοι αετοί φαίνεται πως κυνηγούν πρωτεύοντα ζώα, των οποίων το βάρος ξεπερνά τα 26 κιλά, προκαλώντας ερωτήματα στους επιστήμονες. Συγκεκριμένα, μπαμπουίνοι με βάρος αντίστοιχο ορισμένων πρώιμων ανθρώπινων ειδών αποτελούν πλέον θηράματα μεγάλων αετών, ανατρέποντας παλαιότερες επιστημονικές παραδοχές.
Η ανακάλυψη στο οροπέδιο Ενεντί
Τα σημαντικά αυτά ευρήματα προέρχονται από μια απομονωμένη ομάδα μπαμπουίνων που κατοικεί στο οροπέδιο Ενεντί, το οποίο βρίσκεται στο βορειοανατολικό Τσαντ. Πρόκειται για ανθεκτικά πρωτεύοντα θηλαστικά, τα οποία έχουν προσαρμοστεί με επιτυχία στις ιδιαίτερα ξηρές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή. Το τοπίο χαρακτηρίζεται από την άμμο και τους εντυπωσιακούς σχηματισμούς από ψαμμίτη, δημιουργώντας ένα μοναδικό περιβάλλον.
Ωστόσο, πέρα από τις προκλήσεις του περιβάλλοντος, οι συγκεκριμένοι μπαμπουίνοι έχουν να αντιμετωπίσουν και έναν σημαντικό θηρευτή: τον αφρικανικό αετό του Βερρό, γνωστό επιστημονικά ως Aquila verreauxii. Η παρουσία αυτού του αρπακτικού πουλιού ως απειλή για τους μεγαλόσωμους μπαμπουίνους αποτελεί το κεντρικό σημείο της ανακάλυψης.
Αμφισβητούμενες επιστημονικές παραδοχές
Είναι γνωστό εδώ και εκατομμύρια χρόνια ότι οι αετοί τρέφονται με πρωτεύοντα θηλαστικά. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, η επιστημονική κοινότητα θεωρούσε ότι τα αρπακτικά πουλιά μπορούσαν να κυνηγήσουν μόνο μικρότερα είδη. Συγκεκριμένα, δεν είχε επιβεβαιωθεί η θανάτωση πρωτεύοντος θηλαστικού με βάρος μεγαλύτερο των 13 κιλών από αρπακτικό πουλί. Η εκτίμηση ήταν ότι ένα τόσο βαρύ ζώο θα ήταν υπερβολικά δύσκολο να μεταφερθεί από έναν αετό.
Με βάση αυτή την παλαιότερη παραδοχή, επικρατούσε η άποψη ότι οι άνθρωποι και οι πρόγονοί τους ήταν σε μεγάλο βαθμό προστατευμένοι από εναέριους θηρευτές. Αυτή η προστασία θεωρούνταν ότι ίσχυε τουλάχιστον κατά τα τελευταία 2,5 εκατομμύρια χρόνια της ανθρώπινης εξέλιξης, διαμορφώνοντας έτσι μια συγκεκριμένη εικόνα για τους κινδύνους που αντιμετώπιζαν οι πρώτοι ανθρωπίνοι.
Τα ευρήματα και οι ενδείξεις
Η εικόνα αυτή άρχισε να αλλάζει όταν μια διεθνής ομάδα ερευνητών πραγματοποίησε την αποστολή της στο οροπέδιο Ενεντί. Εκεί, εντόπισαν κρανία και οστά μπαμπουίνων, τα οποία έφεραν χαρακτηριστικά ίχνη επιθέσεων από αετούς. Τα ευρήματα αυτά ήταν καθοριστικά για την ανατροπή των προηγούμενων θεωριών.
Πιο συγκεκριμένα, οι επιστήμονες κατέγραψαν οπές από νύχια στα κρανία των ζώων, καθώς και γραμμικές εκδορές στα οστά των ώμων. Αυτά τα ίχνη εντοπίστηκαν σε εννέα ενήλικα αρσενικά ζώα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών, τα ζώα αυτά ζύγιζαν περισσότερα από 26 κιλά όσο βρίσκονταν εν ζωή, γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με την προηγούμενη παραδοχή για το μέγιστο βάρος θηράματος των αετών.
Επιπτώσεις στην ανθρώπινη εξέλιξη
Τα πρωτεύοντα αυτά, με βάρος που ξεπερνά τα 26 κιλά, θεωρούνται ιδιαίτερα μεγαλόσωμα και το βάρος τους εμπίπτει στο εύρος ορισμένων ειδών ανθρωπίνων. Το γεγονός αυτό ενισχύει την πιθανότητα οι μακρινοί πρόγονοί μας να αποτελούσαν στόχο μεγάλων αρπακτικών πουλιών για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από όσο πίστευαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες.
Η καθηγήτρια Catherine Hobaiter από τη Σχολή Ψυχολογίας και Νευροεπιστημών του Πανεπιστημίου του St Andrews εξέφρασε τον ενθουσιασμό της για την αποστολή. «Ήταν μια τόσο εξαιρετική αποστολή, το όνειρο κάθε πρωτευοντολόγου!», δήλωσε η ίδια, υπογραμμίζοντας τη μοναδικότητα και τη σημασία των ευρημάτων για την κατανόηση της εξέλιξης των πρωτευόντων και των πρώτων ανθρώπων.
Με πληροφορίες από: Gazzetta